Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài tập về phản ứng cộng của hiđrocacbon không no. Đây là một dạng bài tập rất cơ bản và quan trọng trong chương trình Hóa học lớp 9.

Đề bài: Hoàn thành phương trình phản ứng và gọi tên sản phẩm:

2 metylbut 1 en + H2 (Ni,t°)->

Chúng ta sẽ cùng nhau đi từng bước một nhé!

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Xác định cấu tạo của chất tham gia phản ứng – 2 metylbut 1 en.

• Từ tên gọi “but”, chúng ta biết mạch chính có 4 nguyên tử cacbon.

• Từ “1 en”, chúng ta biết có một liên kết đôi C=C nằm ở vị trí cacbon số 1.

• Từ “2 metyl”, chúng ta biết có một nhóm metyl (–CH3) gắn vào nguyên tử cacbon số 2.

Vậy, công thức cấu tạo của 2 metylbut 1 en là:

\[ \text{CH}_2 = \text{C}(\text{CH}_3) – \text{CH}_2 – \text{CH}_3 \]

Giải thích: Việc xác định đúng công thức cấu tạo là vô cùng quan trọng để chúng ta biết chính xác vị trí liên kết đôi và các nhóm thế, từ đó dự đoán sản phẩm đúng.

Bước 2: Xác định loại phản ứng và điều kiện.

• Chất tham gia phản ứng là anken (có liên kết đôi C=C), nên nó có khả năng tham gia phản ứng cộng.

• Chất phản ứng là H2 (hiđro), với điều kiện Ni (niken) làm xúc tác và nhiệt độ (t°). Đây chính là phản ứng hiđro hóa (hay phản ứng cộng hiđro) vào liên kết đôi.

Giải thích: Phản ứng cộng hiđro (H2) vào anken dưới xúc tác Ni, t° sẽ làm bão hòa liên kết đôi, tức là liên kết \(\pi\) (pi) trong liên kết đôi sẽ bị phá vỡ và hai nguyên tử H sẽ cộng vào hai nguyên tử cacbon mang liên kết đôi đó. Sản phẩm thu được là ankan tương ứng (chất hữu cơ no).

Bước 3: Viết phương trình phản ứng và gọi tên sản phẩm.

Khi H2 cộng vào liên kết đôi C=C ở vị trí cacbon số 1 và số 2 của 2 metylbut 1 en, liên kết đôi sẽ bị phá vỡ, mỗi nguyên tử cacbon sẽ nhận thêm một nguyên tử H.

\[ \text{CH}_2 = \text{C}(\text{CH}_3) – \text{CH}_2 – \text{CH}_3 + \text{H}_2 \xrightarrow{\text{Ni, t°}} \text{CH}_3 – \text{CH}(\text{CH}_3) – \text{CH}_2 – \text{CH}_3 \]

Gọi tên sản phẩm:

• Mạch chính của sản phẩm lúc này có 4 nguyên tử cacbon và không còn liên kết đôi, nên nó là một ankan có tên “butan”.

• Nhóm metyl (–CH3) vẫn gắn ở vị trí cacbon số 2 (khi đánh số lại mạch chính sao cho nhánh có vị trí nhỏ nhất).

Vậy, tên gọi của sản phẩm là 2 metylbutan.

Phương trình hóa học hoàn chỉnh:

\[ \text{CH}_2 = \text{C}(\text{CH}_3) – \text{CH}_2 – \text{CH}_3 + \text{H}_2 \xrightarrow{\text{Ni, t°}} \text{CH}_3 – \text{CH}(\text{CH}_3) – \text{CH}_2 – \text{CH}_3 \]

(2 metylbut 1 en) + (Hiđro) \(\xrightarrow{\text{Ni, t°}}\) (2 metylbutan)

Hy vọng qua lời giải chi tiết này, các em đã nắm vững cách làm dạng bài tập về phản ứng cộng của anken nhé! Chúc các em học tốt!