Chúng ta sẽ bắt đầu với bài tập số 37.

Bài tập 37:

Các em hãy nhìn vào câu gốc: “Last week, the storm destroyed many houses in this village.”
Và câu bắt đầu cho chúng ta điền: “Last week, many houses in this village ..”

Bước 1: Xác định thì của động từ trong câu gốc.
Trong câu “the storm destroyed many houses in this village”, động từ “destroyed” chia ở thì Quá khứ Đơn (Past Simple) vì có trạng ngữ chỉ thời gian “Last week”.

Bước 2: Nhận biết cấu trúc câu bị động (Passive Voice).
Câu gốc đang ở dạng chủ động (active voice), chủ ngữ là “the storm” (cơn bão) thực hiện hành động “destroyed” (phá hủy) lên tân ngữ “many houses” (nhiều ngôi nhà).
Tuy nhiên, câu cho sẵn lại bắt đầu bằng “many houses in this village”, đây là tân ngữ trong câu gốc. Điều này cho thấy chúng ta cần chuyển câu sang dạng bị động.

Bước 3: Áp dụng công thức câu bị động ở thì Quá khứ Đơn.
Công thức chung cho câu bị động là: Tân ngữ + to be (chia theo thì) + Động từ ở dạng Quá khứ Phân từ (Past Participle).
Ở thì Quá khứ Đơn, động từ “to be” sẽ là “was” hoặc “were”.

Bước 4: Chia động từ “to be” cho phù hợp.
Trong câu của chúng ta, tân ngữ là “many houses” (nhiều ngôi nhà), là danh từ số nhiều. Vì vậy, chúng ta sẽ dùng “were”.

Bước 5: Tìm dạng Quá khứ Phân từ của động từ “destroy”.
Động từ “destroy” là động từ bất quy tắc. Dạng Quá khứ Phân từ của nó là “destroyed”.

Bước 6: Hoàn thành câu.
Ghép các yếu tố lại, ta có câu hoàn chỉnh: “Last week, many houses in this village were destroyed.”
Chúng ta có thể thêm “by the storm” (bởi cơn bão) vào cuối câu để rõ nghĩa hơn, nhưng đề bài không yêu cầu nên ta có thể bỏ qua.

Vậy, đáp án cho câu 37 là: were destroyed.

Bây giờ, chúng ta sang bài tập số 38.

Bài tập 38:

Câu gốc: “People dont care much about environment, so they keep making it worse.”
Câu bắt đầu: “If people ..”

Bước 1: Xác định loại câu điều kiện.
Câu gốc có liên từ “so” nối hai mệnh đề, thể hiện mối quan hệ nguyên nhân – kết quả. Mệnh đề “People dont care much about environment” là nguyên nhân, và “they keep making it worse” là kết quả.
Câu cho sẵn bắt đầu bằng “If”, cho thấy chúng ta cần chuyển câu sang dạng câu điều kiện.

Bước 2: Phân tích ý nghĩa của câu gốc để xác định loại câu điều kiện.
Câu gốc nói về một thực tế hiện tại: mọi người không quan tâm nhiều đến môi trường, và vì vậy họ cứ làm môi trường tệ hơn. Đây là một sự thật hiển nhiên ở hiện tại.
Câu điều kiện loại 1 diễn tả một điều có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai, dựa trên một điều kiện có thể xảy ra.
Câu điều kiện loại 2 diễn tả một điều không có thật ở hiện tại hoặc một lời khuyên.
Câu điều kiện loại 3 diễn tả một điều không có thật trong quá khứ.

Trong trường hợp này, việc “mọi người không quan tâm nhiều đến môi trường” là một sự thật hiển nhiên ở hiện tại, và việc “làm môi trường tệ hơn” là hệ quả trực tiếp của sự thật đó. Chúng ta có thể dùng câu điều kiện loại 1 để diễn tả sự việc này. Tuy nhiên, câu này mang tính chất đưa ra một lời khuyên hoặc một nhận định chung về tình hình, nên câu điều kiện loại 2 cũng có thể được xem xét.
Tuy nhiên, nhìn vào cách chia động từ ở câu gốc “don’t care” (hiện tại đơn) và “keep making” (hiện tại đơn), ta có thể suy luận rằng câu này đang muốn thể hiện một tình huống thực tế và hậu quả của nó. Khi muốn diễn tả một điều kiện dẫn đến một kết quả có thể xảy ra trong hiện tại hoặc tương lai, ta thường dùng câu điều kiện loại 1.
Nhưng, đề bài có thể muốn chúng ta tập trung vào việc đảo ngược lại tình huống để đưa ra một mệnh đề “Nếu… thì không xảy ra như vậy”.

Hãy xem xét lại: “Mọi người không quan tâm đến môi trường, nên họ làm nó tệ hơn.”
Nếu chúng ta đảo ngược lại để đưa ra một điều kiện: “Nếu mọi người quan tâm hơn đến môi trường…” thì điều gì sẽ xảy ra? Điều đó sẽ làm cho môi trường không tệ đi.

Điều này gợi ý chúng ta nên sử dụng câu điều kiện loại 2 để diễn tả một tình huống giả định ở hiện tại, trái với thực tế.

Công thức câu điều kiện loại 2: If + Chủ ngữ + Động từ chia ở Quá khứ Đơn (hoặc “were” cho tất cả các ngôi), Chủ ngữ + would + động từ nguyên mẫu (bare infinitive).

Bước 3: Chuyển câu gốc sang dạng câu điều kiện loại 2.
Mệnh đề “If” sẽ là mệnh đề điều kiện, và mệnh đề còn lại sẽ là mệnh đề kết quả.
Chúng ta cần đảo ngược lại ý nghĩa của câu gốc để tạo ra điều kiện.
Câu gốc nói: “Mọi người KHÔNG quan tâm”, nên mệnh đề điều kiện sẽ là “Nếu mọi người QUAN TÂM”.

Bước 4: Chia động từ trong mệnh đề “If”.
Động từ trong câu gốc là “don’t care”. Chúng ta cần chia nó ở Quá khứ Đơn và ở dạng khẳng định (vì câu gốc là phủ định).
Quá khứ Đơn của “care” là “cared”.
Vì đây là câu điều kiện loại 2, dù chủ ngữ là “people” (số nhiều), ta có thể dùng “were” hoặc “cared”. Tuy nhiên, để diễn tả hành động quan tâm, “cared” là phù hợp hơn.

Bước 5: Chia động từ trong mệnh đề chính (kết quả).
Câu gốc nói “they keep making it worse” (họ cứ làm nó tệ hơn).
Trong câu điều kiện loại 2, chúng ta dùng “would + động từ nguyên mẫu”.
“keep making” ở đây mang ý nghĩa là “tiếp tục làm”. Để diễn tả điều ngược lại, ta có thể dùng “wouldn’t keep making” (sẽ không tiếp tục làm).

Bước 6: Hoàn thành câu.
“If people cared more about the environment, they wouldn’t keep making it worse.”
Tuy nhiên, đề bài chỉ yêu cầu điền tiếp vào “If people ..”. Chúng ta chỉ cần hoàn thành mệnh đề “If”.
Động từ “care” ở Quá khứ Đơn, dạng khẳng định là “cared”.
Chúng ta có thể thêm “more” để thể hiện sự quan tâm nhiều hơn.

Vậy, đáp án cho câu 38 là: cared more about the environment, they wouldn’t keep making it worse. (Nếu chỉ điền vào chỗ trống, thì ta sẽ điền: cared more about the environment, they wouldn’t keep making it worse)

Ta có thể rút gọn phần đáp án cho đúng yêu cầu của đề bài: “If people ..”
Nếu chỉ cần điền vào chỗ trống: cared more about the environment, they wouldn’t keep making it worse

Hoặc, nếu đề bài muốn một câu điều kiện loại 1, ta sẽ có:
“If people care more about the environment, they will stop making it worse.”
Nhưng với cấu trúc “don’t care” và “keep making” ở hiện tại đơn trong câu gốc, việc chuyển sang câu điều kiện loại 2 thường được ưa chuộng hơn để diễn tả sự đối lập với thực tế.

Tuy nhiên, nếu chúng ta xét theo hướng “nguyên nhân – kết quả” của câu gốc và muốn giữ nguyên ý nghĩa đó nhưng dùng cấu trúc “If” để diễn tả nó:
“People don’t care about the environment, so they keep making it worse.”
Có thể diễn giải là: “Nếu mọi người không quan tâm đến môi trường, thì họ sẽ tiếp tục làm nó tệ hơn.” (Đây là câu điều kiện loại 1, diễn tả một điều có thể xảy ra).

Trong trường hợp này:
“If people don’t care much about the environment, they will keep making it worse.”
Tuy nhiên, câu bắt đầu là “If people ..”, chúng ta cần đảo ngược tình huống để có kết quả mong muốn.

Hãy xem xét lại ý nghĩa “People don’t care much about environment, so they keep making it worse.”
Nếu mọi người quan tâm hơn, thì họ sẽ không làm nó tệ hơn. Đây là logic của câu điều kiện loại 2.

Vậy, đáp án khả dĩ nhất là: cared more about the environment, they wouldn’t keep making it worse.

Chúng ta có thể điền ngắn gọn hơn nếu chỉ cần điền vào chỗ trống:
If people cared more about the environment, they wouldn’t keep making it worse.

Ta chỉ điền vào chỗ trống: If people cared more about the environment. (Phần còn lại sẽ theo sau).
Nhưng thông thường, các bài tập dạng này yêu cầu hoàn thành cả câu.

Do đó, đáp án đầy đủ cho câu 38 là: cared more about the environment, they wouldn’t keep making it worse.

Tiếp theo là bài tập số 39.

Bài tập 39:

Câu gốc: “”You have to wear school uniform next Monday,” my teacher said.”
Câu bắt đầu: “My teacher said ..”

Bước 1: Xác định loại câu.
Đây là một câu tường thuật lại lời nói trực tiếp của giáo viên. Lời nói trực tiếp có dấu ngoặc kép và dấu phẩy ngăn cách.

Bước 2: Xác định thì và các yếu tố cần thay đổi khi chuyển sang lời nói gián tiếp (Indirect Speech).
Khi chuyển từ lời nói trực tiếp sang lời nói gián tiếp, chúng ta cần chú ý:
– Bỏ dấu ngoặc kép và dấu phẩy.
– Thay đổi đại từ nhân xưng (nếu cần).
– Thay đổi động từ (thường lùi thì).
– Thay đổi trạng ngữ chỉ thời gian, địa điểm (nếu cần).

Bước 3: Phân tích câu gốc.
– Lời nói trực tiếp: “You have to wear school uniform next Monday.”
– Người nói: “my teacher”
– Người nghe (ngụ ý): “tôi” (là tôi đang được nghe giáo viên nói).
– Động từ tường thuật: “said”.
– Lời nói chứa động từ khuyết thiếu “have to”.

Bước 4: Áp dụng quy tắc chuyển đổi.
– Đại từ “You” trong lời nói trực tiếp khi được tường thuật lại cho tôi sẽ thành “I”.
– Động từ “have to” (chia ở hiện tại đơn) khi tường thuật lại sẽ lùi về quá khứ là “had to”.
– Trạng ngữ chỉ thời gian “next Monday” khi tường thuật lại sẽ thay đổi thành “the following Monday” hoặc “the next Monday”.

Bước 5: Ghép các yếu tố để tạo thành câu gián tiếp.
Bắt đầu với “My teacher said”. Sau “said”, chúng ta cần thêm “that” (hoặc có thể bỏ qua).
“My teacher said that I had to wear school uniform the following Monday.”

Tuy nhiên, đề bài chỉ yêu cầu điền vào chỗ trống sau “My teacher said ..”. Do đó, chúng ta cần hoàn thành phần còn lại của câu gián tiếp.

Vậy, đáp án cho câu 39 là: that I had to wear school uniform the following Monday.

Nếu đề bài chỉ yêu cầu điền vào chỗ trống và bỏ qua “that”: I had to wear school uniform the following Monday.
Nhưng thông thường, cấu trúc đầy đủ là “said that…”.

Chúng ta sẽ điền đầy đủ: that I had to wear school uniform the following Monday.

Và cuối cùng, bài tập số 40.

Bài tập 40:

Câu gốc: “I had done homework before I went out with my friend.”
Câu bắt đầu: “After ………… ”

Bước 1: Xác định các thì trong câu gốc.
– “I had done homework”: Động từ “had done” chia ở thì Quá khứ Hoàn thành (Past Perfect).
– “I went out with my friend”: Động từ “went” chia ở thì Quá khứ Đơn (Past Simple).

Bước 2: Hiểu mối quan hệ giữa hai hành động.
Liên từ “before” cho thấy hành động “had done homework” (hoàn thành bài tập về nhà) xảy ra trước hành động “went out with my friend” (đi chơi với bạn).

Bước 3: Áp dụng cấu trúc với “After”.
“After” có nghĩa là “sau khi”. Nó dùng để nối hai hành động xảy ra nối tiếp nhau, với hành động đứng sau “after” là hành động xảy ra trước.
Sau “After”, chúng ta cần dùng mệnh đề hoặc cụm từ chỉ hành động xảy ra TRƯỚC.
Do đó, hành động “had done homework” sẽ đứng sau “After”.

Bước 4: Chia thì cho các động từ sau “After”.
Khi dùng “After” với hai mệnh đề, cấu trúc phổ biến là:
After + Chủ ngữ + Quá khứ Hoàn thành, Chủ ngữ + Quá khứ Đơn.

Tuy nhiên, nếu chủ ngữ của hai mệnh đề giống nhau, ta có thể rút gọn:
After + Động từ ở dạng V-ing (hoặc Quá khứ Phân từ nếu là bị động), Chủ ngữ + Quá khứ Đơn.

Trong trường hợp này, chủ ngữ của cả hai mệnh đề đều là “I”. Chúng ta có thể sử dụng cấu trúc rút gọn.
Hành động xảy ra trước là “had done homework”. Chúng ta cần đưa động từ này về dạng phù hợp sau “After”.
Có hai cách rút gọn chính:
1. Sau “After”, dùng động từ ở dạng V-ing: “After doing homework…”
2. Sau “After”, dùng động từ ở dạng Quá khứ Phân từ (nếu câu gốc là bị động): không áp dụng ở đây.

Vì “done” là Quá khứ Phân từ của “do”, và chúng ta muốn diễn tả hành động đã hoàn thành, ta có thể dùng “After having done homework…” (cấu trúc hoàn thành V-ing) hoặc đơn giản là “After doing homework…” nếu muốn diễn tả hành động đó.

Tuy nhiên, để giữ nguyên ý nghĩa của thì Quá khứ Hoàn thành (nhấn mạnh việc đã hoàn thành xong trước khi hành động kia xảy ra), cấu trúc “After + having + Past Participle” là chính xác nhất.
“After having done homework…”

Sau đó là mệnh đề chính, chia ở Quá khứ Đơn: “…I went out with my friend.”

Bước 5: Hoàn thành câu.
Ghép lại, ta có: “After having done homework, I went out with my friend.”

Nếu đề bài cho phép rút gọn tối đa, và chủ ngữ giống nhau, ta có thể dùng: “After doing my homework, I went out with my friend.” Tuy nhiên, “having done” nhấn mạnh tính hoàn thành của hành động trước.

Do đó, đáp án cho câu 40 là: having done my homework, I went out with my friend.
(Lưu ý: “homework” thường đi với “my” khi nói về việc làm bài tập của chính mình, nên ta có thể thêm “my”).

Các em thấy không, ngữ pháp Tiếng Anh tuy có nhiều quy tắc nhưng khi chúng ta hiểu rõ bản chất và áp dụng từng bước, mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng hơn. Cô hy vọng bài hướng dẫn này giúp các em hiểu bài hơn. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!