Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục những bài toán chia số thập phân rất thú vị này nhé. Các em cứ yên tâm, cô sẽ hướng dẫn thật chi tiết từng bước, giống như chúng ta đang ngồi học trực tiếp trên lớp vậy. Và đừng lo về cách “kẻ”, cô sẽ giúp các em hiểu rõ cách làm để chúng ta có thể tự tin giải quyết bài toán.

Chúng ta bắt đầu với phép chia đầu tiên nào!

Bài 1: 7,2 chia 6,4

Để thực hiện phép chia này, chúng ta sẽ làm theo các bước sau:

Bước 1: Chuyển đổi hai số thập phân sao cho số chia trở thành một số tự nhiên.
Ta thấy số chia là 6,4 có một chữ số thập phân. Để biến nó thành số tự nhiên, chúng ta sẽ nhân cả số bị chia và số chia với 10 (vì có 1 chữ số thập phân).
Số bị chia: 7,2 nhân 10 = 72
Số chia: 6,4 nhân 10 = 64

Như vậy, phép chia 7,2 chia 6,4 sẽ tương đương với phép chia 72 chia 64.

Bước 2: Thực hiện phép chia số tự nhiên 72 cho 64.
Chúng ta sẽ đặt phép chia này theo cột dọc quen thuộc.

72 | 64
— | —
| 1

Ta thấy 72 chia 64 được 1. Lấy 72 trừ đi 1 nhân 64 (là 64):
72 – 64 = 8

72 | 64
— | —
-64 | 1
—
8

Bước 3: Tiếp tục chia phần dư.
Vì phần dư là 8, nhỏ hơn số chia 64, chúng ta sẽ viết thêm dấu phẩy vào bên phải thương số (là 1) và thêm số 0 vào bên phải số dư. Lúc này, số dư là 80.

72 | 64
— | —
-64 | 1,
—
80

Bây giờ, chúng ta lấy 80 chia cho 64. Ta thấy 80 chia 64 được 1. Viết 1 vào sau dấu phẩy của thương.
Lấy 80 trừ đi 1 nhân 64 (là 64):
80 – 64 = 16

72 | 64
— | —
-64 | 1,1
—
80
-64
—
16

Bước 4: Tiếp tục chia phần dư lần nữa.
Phần dư là 16, nhỏ hơn số chia 64. Chúng ta tiếp tục viết thêm số 0 vào bên phải số dư, ta có 160.
Lấy 160 chia cho 64. Ta thấy 160 chia 64 được 2. Viết 2 vào thương.
Lấy 2 nhân 64: 2 x 64 = 128
Lấy 160 trừ đi 128: 160 – 128 = 32

72 | 64
— | —
-64 | 1,12
—
80
-64
—
160
-128
—-
32

Bước 5: Tiếp tục chia lần cuối.
Phần dư là 32, nhỏ hơn 64. Viết thêm số 0 vào bên phải số dư, ta có 320.
Lấy 320 chia cho 64. Ta thử nhẩm: 64 nhân 5 = 320. Vậy 320 chia 64 được 5. Viết 5 vào thương.
Lấy 5 nhân 64: 5 x 64 = 320
Lấy 320 trừ đi 320: 320 – 320 = 0

72 | 64
— | —
-64 | 1,125
—
80
-64
—
160
-128
—-
320
-320
—-
0

Vậy, 7,2 chia 6,4 bằng 1,125.
Kết quả: 7,2 : 6,4 = 1,125

Bài 2: 28,5 chia 2,5

Chúng ta lại áp dụng các bước tương tự như bài 1.

Bước 1: Chuyển đổi số chia thành số tự nhiên.
Số chia là 2,5 có một chữ số thập phân. Chúng ta nhân cả số bị chia và số chia với 10.
Số bị chia: 28,5 nhân 10 = 285
Số chia: 2,5 nhân 10 = 25

Phép chia trở thành 285 chia 25.

Bước 2: Thực hiện phép chia 285 cho 25.

285 | 25
—- | —
| 1

Lấy 28 chia 25 được 1. Viết 1 vào thương.
Lấy 28 trừ đi 1 nhân 25 (là 25): 28 – 25 = 3. Hạ 5 xuống ta có 35.

285 | 25
—- | —
-25 | 1
—-
35

Tiếp tục lấy 35 chia cho 25. Ta thấy 35 chia 25 được 1. Viết 1 vào thương.
Lấy 35 trừ đi 1 nhân 25 (là 25): 35 – 25 = 10.

285 | 25
—- | —
-25 | 11
—-
35
-25
—-
10

Bước 3: Tiếp tục chia phần dư.
Phần dư là 10, nhỏ hơn 25. Chúng ta viết dấu phẩy vào bên phải thương (là 11) và thêm số 0 vào bên phải số dư, ta có 100.

285 | 25
—- | —
-25 | 11,
—-
35
-25
—-
100

Lấy 100 chia cho 25. Ta thấy 100 chia 25 được 4. Viết 4 vào sau dấu phẩy của thương.
Lấy 4 nhân 25: 4 x 25 = 100.
Lấy 100 trừ đi 100: 100 – 100 = 0.

285 | 25
—- | —
-25 | 11,4
—-
35
-25
—-
100
-100
—-
0

Vậy, 28,5 chia 2,5 bằng 11,4.
Kết quả: 28,5 : 2,5 = 11,4

Bài 3: 0,2268 chia 0,18

Bước 1: Chuyển đổi số chia thành số tự nhiên.
Số chia là 0,18 có hai chữ số thập phân. Chúng ta nhân cả số bị chia và số chia với 100 (vì có 2 chữ số thập phân).
Số bị chia: 0,2268 nhân 100 = 22,68
Số chia: 0,18 nhân 100 = 18

Phép chia trở thành 22,68 chia 18.

Bước 2: Thực hiện phép chia 22,68 cho 18.

22,68 | 18
—— | —
| 1

Lấy 22 chia 18 được 1. Viết 1 vào thương.
Lấy 22 trừ đi 1 nhân 18 (là 18): 22 – 18 = 4. Hạ 6 xuống ta có 46.
Vì chúng ta đã hạ số ở phần thập phân (số 6), nên chúng ta sẽ đặt dấu phẩy vào thương số ngay sau số 1.

22,68 | 18
—— | —
-18 | 1,
—-
46

Tiếp tục lấy 46 chia cho 18. Ta thấy 46 chia 18 được 2. Viết 2 vào sau dấu phẩy của thương.
Lấy 2 nhân 18: 2 x 18 = 36.
Lấy 46 trừ đi 36: 46 – 36 = 10. Hạ 8 xuống ta có 108.

22,68 | 18
—— | —
-18 | 1,2
—-
46
-36
—-
108

Bước 3: Tiếp tục chia phần dư.
Lấy 108 chia cho 18. Ta thấy 108 chia 18 được 6. Viết 6 vào thương.
Lấy 6 nhân 18: 6 x 18 = 108.
Lấy 108 trừ đi 108: 108 – 108 = 0.

22,68 | 18
—— | —
-18 | 1,26
—-
46
-36
—-
108
-108
—-
0

Vậy, 0,2268 chia 0,18 bằng 1,26.
Kết quả: 0,2268 : 0,18 = 1,26

Bài 4: 72 chia 6,4

Bước 1: Chuyển đổi số chia thành số tự nhiên.
Số chia là 6,4 có một chữ số thập phân. Chúng ta nhân cả số bị chia và số chia với 10.
Số bị chia: 72 nhân 10 = 720
Số chia: 6,4 nhân 10 = 64

Phép chia trở thành 720 chia 64.

Bước 2: Thực hiện phép chia 720 cho 64.

720 | 64
—- | —
| 1

Lấy 72 chia 64 được 1. Viết 1 vào thương.
Lấy 72 trừ đi 1 nhân 64 (là 64): 72 – 64 = 8. Hạ 0 xuống ta có 80.

720 | 64
—- | —
-64 | 1
—-
80

Tiếp tục lấy 80 chia cho 64. Ta thấy 80 chia 64 được 1. Viết 1 vào thương.
Lấy 1 nhân 64: 1 x 64 = 64.
Lấy 80 trừ đi 64: 80 – 64 = 16.

720 | 64
—- | —
-64 | 11
—-
80
-64
—-
16

Bước 3: Tiếp tục chia phần dư.
Phần dư là 16, nhỏ hơn 64. Chúng ta viết dấu phẩy vào bên phải thương (là 11) và thêm số 0 vào bên phải số dư, ta có 160.

720 | 64
—- | —
-64 | 11,
—-
80
-64
—-
160

Lấy 160 chia cho 64. Ta thấy 160 chia 64 được 2. Viết 2 vào sau dấu phẩy của thương.
Lấy 2 nhân 64: 2 x 64 = 128.
Lấy 160 trừ đi 128: 160 – 128 = 32.

720 | 64
—- | —
-64 | 11,2
—-
80
-64
—-
160
-128
—-
32

Bước 4: Tiếp tục chia lần cuối.
Phần dư là 32, nhỏ hơn 64. Viết thêm số 0 vào bên phải số dư, ta có 320.
Lấy 320 chia cho 64. Ta thấy 320 chia 64 được 5. Viết 5 vào thương.
Lấy 5 nhân 64: 5 x 64 = 320.
Lấy 320 trừ đi 320: 320 – 320 = 0.

720 | 64
—- | —
-64 | 11,25
—-
80
-64
—-
160
-128
—-
320
-320
—-
0

Vậy, 72 chia 6,4 bằng 11,25.
Kết quả: 72 : 6,4 = 11,25

Cô hy vọng với cách hướng dẫn chi tiết từng bước như thế này, các em đã hiểu rõ cách thực hiện phép chia số thập phân. Dù là cách “kẻ” hay chúng ta gọi là đặt tính theo cột dọc, thì nguyên tắc chính vẫn là biến đổi số chia thành số tự nhiên rồi thực hiện phép chia như chia số tự nhiên, có chú ý đến vị trí của dấu phẩy trong thương số.

Các em hãy tự luyện tập thêm nhiều bài tập nữa để thật thành thạo nhé! Cô tin là các em sẽ làm được. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!