“Ai tìm ra hoa cúc xanh mọc trong đầm lầy sẽ có được hạnh phúc.” (Giai thoại dân…
Phần I. Đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn nghị luận văn học (5,0 điểm)
(Lược đoạn đầu: Bỏng ngô (*) là một món ăn vặt quen thuộc của nhân vật “tôi”. Khu phố của cậu rất đông hàng quán thì bỗng xuất hiện một bà lão bán bỏng ngô. Cậu thích thú kể lại câu chuyện của mình.)
Một ngày kia, bên cổng một ngôi nhà, có bà cụ ra ngồi cùng một chiếc thúng to tướng, bên trong đặt bọc ni-lông trong suốt, nhìn rõ những hạt gì to to, tròn tròn căng mọng. Thấy hay hay, tôi ngó xem thì… trời ơi! “Bỏng! Bỏng ngô!”, có đứa đứng ở đàng sau tôi reo: “Bỏng ngô! Chúng mày ơi!”. Thấy vậy, bà cụ cười:
Mua đi! Mua mở hàng cho bà đi nào!
Chẳng đứa nào có tiền hết cả. Có đứa cười trừ. Có đứa nghệt mặt ra. Tôi cũng lúng túng, thú thật:
Cháu không có tiền ạ!
Tưởng bà cụ sẽ hất tay: “Thế thì đi chỗ khác!”, thì bà cụ lại cười cười:
Vậy thì bà đãi các cô các cậu mỗi cháu vài hạt. Lúc nào có tiền thì ra đây bà bán cho!
Tôi là đứa nhận nắm hạt bỏng sau cùng. Bà vừa đưa cho tôi, vừa khen:
Anh này lớn, biết nhường các em nhỉ!
Tôi vừa sung sướng vừa nóng cả mặt. Bà cụ yêu con trẻ quá.. Tôi cảm ơn, nói lời xin cụ và tự nhiên thấy lòng rưng rưng buồn. Tôi không có bà. Vì bà tôi mất đã lâu. bà
Là người cùng phố, nhưng mãi hôm ấy tôi mới được biết. Biết bà với cái tên chúng tôi gọi y như thấy bà khi ấy: “Bà bỏng ngô”. Bà bán rất rẻ, lần nào, sau khi đong đầy cái bát bằng gỗ dùng để đong bỏng, đổ vào túi hay mũ cho chúng tôi, bà cũng nhón thêm cho vài hạt.
Ngày qua ngày, bà cụ bán bông và bọn trẻ chúng tôi có một sự thân thiết mà chỉ chúng tôi mới cảm thấy. Bà hiền lành và luôn luôn nhỏ nhẹ khuyên bảo chúng tôi. Ví dụ như lúc bọn trẻ nói tục, cãi nhau, có đứa đánh nhau, thì bà lại can:
Đừng thế các cháu ơi! Bà xin. Bà cho mấy hạt mà nhai này!..
Có đứa trèo cây, bẻ cành, bà cũng gọi xuống nhắc nhở và dúm cho vài hạt.. Tôi đã đủ trí khôn để nói:
Thế này thì bà hết vốn mất
Hết bà lại mua…nhưng có thứ không thể mua được cháu ạ –
Bà nói
Câu nói lúc đó tôi chưa hiểu…
Nhưng rồi bỗng một ngày… Bà bỏng ngô không ra cổng ngồi… Hôm sau, hôm sau nữa, vẫn vắng bà…
Tôi hỏi thăm mới biết là bà cụ đã về trong quê ở với con cháu. Tôi ngẫn ngơ cả người, thờ thẫn mãi. Từ buổi ấy, phố nhà tôi vẫn đông, lại có thêm hàng quán mới, nhưng sao tôi chẳng thấy vui hơn. Tôi thầm nghĩ : sung sướng quá cho đứa cháu nào đang được ở với bà, có bà…
Tôi thấy mình đang đánh mất điều gì ấy..
Ấy là tình thương. Tình thương là thứ không thể mua được.
(Những hạt bỏng ngô, Phong Thu, NXB Kim Đồng, 2024, tr 94-97)
Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích chủ đề của truyện ngắn ” Những hạt bỏng ngô” của tác giả Phong Thu
Mọi Người lm theo sườn của em ạ
1, Mở bài
– giới thiệu tác giả tác phẩm
2, Thân bài
– tóm tắt truyện
– Nêu chủ đề
– thể hiện qua nhân vật bà và nhân vật tôi
– đánh giá khái quát
– nghệ thuật
– thông điệp
3, kết bài
– khẳng định lại vấn đề và thông điệp
Chào các em học sinh lớp 9 thân mến!
Hôm nay, cô/thầy sẽ cùng các em đi sâu vào phân tích một truyện ngắn đầy ý nghĩa, đó là tác phẩm “Những hạt bỏng ngô” của nhà văn Phong Thu, đồng thời vận dụng kĩ năng viết đoạn văn nghị luận văn học mà chúng ta đã được học.
Trước hết, về câu danh ngôn “Ai tìm ra hoa cúc xanh mọc trong đầm lầy sẽ có được hạnh phúc.” (Giai thoại dân gian), đây là một câu nói rất hay, gợi nhiều suy ngẫm về sự kiên trì, về việc tìm kiếm những điều hiếm có, đặc biệt để đạt được hạnh phúc. Tuy nhiên, trong khuôn khổ bài tập này, chúng ta sẽ tập trung phân tích truyện ngắn “Những hạt bỏng ngô” theo yêu cầu cụ thể của đề bài nhé.
Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau giải quyết phần yêu cầu viết đoạn văn nghị luận văn học.
Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích chủ đề của truyện ngắn ” Những hạt bỏng ngô” của tác giả Phong Thu
Để viết đoạn văn này một cách hiệu quả, chúng ta sẽ bám sát theo dàn ý mà đề bài đã gợi ý. Các em cần nhớ, một đoạn văn nghị luận văn học tốt phải có sự mạch lạc, lập luận chặt chẽ và thể hiện được sự thấu hiểu tác phẩm.
1. Mở đoạn: Giới thiệu tác giả (nếu có thông tin cụ thể, nhưng ở đây đề bài không cho nên chỉ cần giới thiệu chung chung về tác phẩm và nêu chủ đề chính).
2. Thân đoạn:
- Tóm tắt ngắn gọn cốt truyện để dẫn dắt người đọc vào nội dung chính.
- Nêu rõ chủ đề xuyên suốt của truyện.
- Phân tích cách chủ đề được thể hiện qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật bà bỏng ngô và nhân vật “tôi”. Đặc biệt chú ý đến những câu nói mang tính biểu tượng.
- Đánh giá khái quát về ý nghĩa của chủ đề đó đối với cuộc sống.
- Nêu một vài nét nghệ thuật tiêu biểu góp phần làm nổi bật chủ đề.
- Rút ra thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.
3. Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị của chủ đề và thông điệp mà truyện mang lại một cách sâu sắc.
Các em hãy đọc lại truyện một lần nữa thật kĩ để nắm bắt được các chi tiết quan trọng nhé. Đặc biệt, hãy chú ý đến sự thay đổi trong nhận thức của nhân vật “tôi” và những lời nói, hành động của bà bỏng ngô.
Dưới đây là một đoạn văn tham khảo mà các em có thể học hỏi:
Đoạn văn tham khảo:
Truyện ngắn “Những hạt bỏng ngô” của nhà văn Phong Thu đã khắc họa một cách tinh tế và cảm động về giá trị của tình người, tình thương trong cuộc sống. Tác phẩm kể về nhân vật “tôi” và những đứa trẻ hàng xóm gặp gỡ, gắn bó với “bà bỏng ngô” hiền lành, nhân hậu, người luôn dành những hạt bỏng và lời khuyên ấm áp cho chúng. Qua câu chuyện giản dị ấy, tác giả muốn gửi gắm thông điệp sâu sắc về chủ đề: tình yêu thương và những giá trị nhân văn không thể mua bán bằng vật chất. Chủ đề này được thể hiện rõ nét qua hình ảnh bà bỏng ngô, biểu tượng của lòng tốt vô bờ bến, dùng những hạt bỏng làm “phương tiện” giáo dục các em nhỏ. Câu nói “Hết bà lại mua…nhưng có thứ không thể mua được cháu ạ” chính là lời răn dạy sâu sắc. Nhân vật “tôi” dần trưởng thành trong nhận thức, từ ngạc nhiên, hụt hẫng đến giác ngộ sâu sắc rằng “tình thương là thứ không thể mua được“, nhận ra giá trị vô giá của lòng nhân ái. Lối kể chuyện nhẹ nhàng, giọng văn chân thành cùng hình ảnh bà ấm áp đã tạo nên sức lay động mạnh mẽ. Với “Những hạt bỏng ngô”, Phong Thu đã thành công trong việc truyền tải thông điệp: tình thương là tài sản vô giá, là hạt giống của hạnh phúc mà không tiền bạc nào có thể mua được.
Cô/thầy hi vọng đoạn văn mẫu này sẽ giúp các em định hình cách viết và tự tin hơn khi phân tích các tác phẩm văn học khác. Hãy luôn nhớ rằng, việc đọc hiểu sâu sắc văn bản là nền tảng quan trọng nhất để các em có thể viết những đoạn văn nghị luận chất lượng!
Truyện ngắn “Những hạt bỏng ngô” của Phong Thu là một tác phẩm giản dị nhưng chứa đựng ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Tác phẩm kể lại kỷ niệm của nhân vật “tôi” về “Bà bỏng ngô”, một bà lão bán hàng hiền hậu nơi góc phố, luôn đối xử ân cần và sẻ chia những hạt bỏng giản dị cho lũ trẻ nghèo. Qua câu chuyện, tác giả đã làm nổi bật chủ đề ca ngợi vẻ đẹp của tình yêu thương chân thành, sự sẻ chia bình dị và khẳng định giá trị vô giá của những điều không thể mua bằng tiền. Chủ đề ấy được thể hiện rõ nét qua hình ảnh bà cụ hiền từ, luôn yêu thương trẻ nhỏ mà không hề tính toán. Bà sẵn sàng bỏng khi chúng không có tiền, nhẹ nhàng khuyên nhủ khi chúng nghịch ngợm, cãi vã. Đồng thời, chủ đề còn được thể hiện qua nhân vật “tôi”, một đứa trẻ thiếu thốn tình bà nên càng cảm nhận sâu sắc sự ấm áp mà bà cụ mang lại. Khi bà rời đi, cảm giác “ngẫn ngơ”, “thờ thẫn” của nhân vật “tôi” đã cho thấy tình thương tuy bình dị nhưng có sức lay động và nuôi dưỡng tâm hồn con người biết bao. Với giọng kể chân thực, nhẹ nhàng, ngôn ngữ mộc mạc mà giàu cảm xúc cùng nghệ thuật xây dựng nhân vật gần gũi, tác giả đã gửi gắm thông điệp sâu sắc rằng trong cuộc sống, tình yêu thương và lòng nhân ái chính là điều quý giá nhất mà mỗi người cần biết trân trọng và lan tỏa. Tác phẩm giúp người đọc nhận ra rằng những tình cảm bình dị đôi khi lại là điều khiến con người nhớ mãi và cảm thấy cuộc sống trở nên ấm áp hơn.
Tác giả Phong Thu có thể không phải một cái tên nổi bật trong ngành văn học Việt Nam nhưng văn bản “Những hạt bỏng ngô” của ông là không thể không nhắc tới. Truyện ngắn “Những hạt bỏng ngô” đã để lại trong em nhưng ấn tượng sâu sắc về chủ đề tác phẩm. Truyện ngăn “Những hạt bỏng ngô” ca ngợi tình thương giản dị giữa con người với con người, đặc biệt là tình bà cháu ấm áp, đồng thời khẳng định tình thương là giá trị tinh thần vô giá, không thể mua bằng tiền. Cốt truyện đơn giản, ít kịch tính làm nổi bật tình thương đời thường. Truyện xoay quanh một bà lão già bán bỏng ngô trên phố, luôn đối cứ ân cần với mọi người và có một tâm lòng nhân hậu. Bà cụ cho lũ trẻ em bỏng ngô, quan tâm, dạy bảo chúng. Nhân vật “tôi” gắn bó với bà, thường xuyên được bà cho bỏng ngô cho dù không mang tiền, nhưng chính vì hành động ấy đã làm nổi bật lên sự ân cần của bà. Khi bà về quê. “tôi” cảm thấy trống vắng, tiếc nuối khi vắng bà, thấy thấm thía về tình thương mà bà đã đem lại cho cậu. Về nhân vật, bà cụ là một người hiền hậu, bao dung và đầy tình yêu thương. Bà cho lũ trẻ bỏng ngô khi chúng không có tiền, luôn “nhón thêm vài hạt”, nhẹ nhàng khuyên bảo khi trẻ hư và không nghe lời. Bà chính là trung tâm thể hiện chủ đề, là biểu tượng của tình yêu thương. Bên cạnh đó chính là nhân vật “tôi” hồn nhiên, biết yêu thương, biết suy nghĩ, nhấn mạnh rằng cậu có nhận thức của một người trưởng thành, giúp chủ đề được bộc lộ tự nhiên và sâu sắc. Truyện được kể theo ngôi thứ nhất giúp tăng tính chân thực và gần gũi, giúp chủ đề được thể hiện một cách sâu sắc, có sức lay động. Tóm lại, tác phẩm “Những hạt bỏng ngô” đã giúp ta thấy được tình yêu tồn tại ở bất cứ đâu và bất cứ người nào, không nhất thiết là phải từ người nhà máu mủ ruột thịt.