Al tác dụng với Ca(OH)2 không và vì sao
Phân tích đề bài:
Câu hỏi đặt ra là: Al có tác dụng với Ca(OH)2 hay không và vì sao? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần dựa vào tính chất hóa học của nhôm và canxi hidroxit.
Bước 1: Xác định bản chất hóa học của các chất tham gia.
* Nhôm (Al): Là một kim loại. Tuy nhiên, nhôm là một kim loại đặc biệt. Nó có tính lưỡng tính, tức là vừa có thể tác dụng với axit, vừa có thể tác dụng với bazơ mạnh.
* Canxi hidroxit (Ca(OH)2): Là một bazơ. Dung dịch Ca(OH)2 có tính kiềm.
Bước 2: Nhớ lại tính chất hóa học của nhôm.
Như cô vừa nói, nhôm có tính chất lưỡng tính. Điều này có nghĩa là nhôm sẽ phản ứng với:
* Axit (ví dụ: HCl, H2SO4).
* Dung dịch bazơ mạnh (ví dụ: NaOH, KOH).
Bước 3: Xem xét mối quan hệ giữa Ca(OH)2 và các bazơ mạnh.
Ca(OH)2 là một bazơ. Tuy nhiên, nó không được xếp vào loại “bazơ mạnh” theo định nghĩa thường dùng trong chương trình lớp 9 khi so sánh với NaOH hay KOH. Bazơ mạnh thường là các bazơ kiềm (nhóm IA) và một số bazơ kiềm thổ (nhóm IIA) như Ca(OH)2, Sr(OH)2, Ba(OH)2.
Bước 4: Áp dụng tính chất hóa học của nhôm vào phản ứng với Ca(OH)2.
Vì nhôm có tính lưỡng tính và phản ứng được với dung dịch bazơ mạnh, nên ta cần xem xét Ca(OH)2 có đủ “mạnh” để phản ứng với Al hay không. Trong chương trình Hóa học lớp 9, các phản ứng của nhôm với bazơ thường được minh họa bằng NaOH hoặc KOH. Tuy nhiên, theo bản chất hóa học, các bazơ kiềm thổ như Ca(OH)2 cũng có khả năng tạo môi trường kiềm đủ để nhôm phản ứng.
Bước 5: Viết phương trình phản ứng (nếu có).
Khi nhôm tác dụng với dung dịch canxi hidroxit, sẽ xảy ra phản ứng theo phương trình sau:
2Al + 2Ca(OH)2 + 2H2O → 2Ca(AlO2)2 + 3H2↑
Trong đó:
* Al là nhôm.
* Ca(OH)2 là canxi hidroxit.
* H2O là nước.
* Ca(AlO2)2 là canxi aluminat (muối của axit aluminic).
* H2 là khí hidro.
Giải thích phương trình phản ứng:
* Nhôm đóng vai trò là chất khử.
* Trong môi trường bazơ của Ca(OH)2, nhôm bị oxi hóa thành ion aluminat (AlO2)-.
* Nước đóng vai trò là môi trường phản ứng và cũng tham gia vào việc tạo thành ion aluminat.
* Khí hiđro được sinh ra.
Kết luận:
Vậy, nhôm (Al) có tác dụng với Ca(OH)2.
Lý do là vì nhôm có tính chất lưỡng tính, có khả năng phản ứng với dung dịch bazơ. Mặc dù Ca(OH)2 là một bazơ không mạnh bằng NaOH hay KOH, nhưng nó tạo ra môi trường kiềm đủ để nhôm phản ứng, giải phóng khí hiđro và tạo thành muối canxi aluminat.
Cô hy vọng bài giảng hôm nay đã giúp các em hiểu rõ hơn về phản ứng này. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!
Đáp án + Giải thích các bước giải:
\(-\) Dựa vào tính chất hóa học riêng của \(Al\) ta có \(Al\) tác dụng với dd kiềm \((\) \(NaOH\) , \(Ca(OH)_2\), \(KOH\),…\()\) hiện tượng là có khí \(H_2\) thoát ra
⇒ \(Al\) có phản ứng với dd \(Ca(OH)_2\)
\(-\) PTPỨ: \(2Al + Ca(OH)_2 + 2H_2\)\(O\) → \(Ca(AlO_2\)\()_2 + 3H_2↑\)
vì al là kim loại lưỡng tính => al phản ứng với acid và base=> al phản ứng với ca(oh)2
ptpu : 2al+ca(oh)2+2h2o->ca(alo2)2+3h2