Đoạn văn:

“Nghe nói, vua lấy làm mừng lắm. Nhưng, để biết đích xác hơn nữa, vua sai thử lại. Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không thì cả làng phải tội.”

a) Liệt kê các danh từ xuất hiện trong đoạn:

Chúng ta sẽ cùng nhau đọc kỹ đoạn văn và gạch chân hoặc ghi lại tất cả những từ chỉ sự vật, hiện tượng, khái niệm nhé.

Danh từ trong đoạn văn là:

• vua
• làng
• thúng
• gạo nếp
• con trâu
• con
• năm
• làng
• tội

b) Tìm các cụm danh từ có trong đoạn văn trên:

Cụm danh từ là một tổ hợp từ do danh từ làm trung tâm, có thêm các từ ngữ khác đi kèm để bổ sung ý nghĩa cho danh từ đó. Bây giờ, chúng ta sẽ tìm các cụm danh từ trong đoạn văn nhé.

Các cụm danh từ trong đoạn văn là:

• ba thúng gạo nếp
• ba con trâu đực
• chín con
• năm sau
• cả làng

c) Phân tích cấu tạo của cụm danh từ vừa tìm được:

Chúng ta sẽ đi phân tích chi tiết cấu tạo của từng cụm danh từ mà chúng ta vừa tìm được.

1. Cụm danh từ: ba thúng gạo nếp

• Phần trước: ba (số từ chỉ số lượng)
• Phần trung tâm: thúng (danh từ chỉ đơn vị)
• Phần sau: gạo nếp (danh từ chỉ loại)

Cấu tạo của cụm danh từ này là: Số từ + Danh từ (chỉ đơn vị) + Danh từ (chỉ loại).

2. Cụm danh từ: ba con trâu đực

• Phần trước: ba (số từ chỉ số lượng)
• Phần trung tâm: con (danh từ chỉ đơn vị)
• Phần sau: trâu đực (danh từ chỉ loại/đặc điểm)

Cấu tạo của cụm danh từ này là: Số từ + Danh từ (chỉ đơn vị) + Danh từ (chỉ loại/đặc điểm).

3. Cụm danh từ: chín con

• Phần trước: chín (số từ chỉ số lượng)
• Phần trung tâm: con (danh từ chỉ đơn vị)

Cấu tạo của cụm danh từ này là: Số từ + Danh từ (chỉ đơn vị). Cụm danh từ này thiếu phần chỉ loại vì trong ngữ cảnh đã rõ ràng đối tượng được nói đến là con trâu.

4. Cụm danh từ: năm sau

• Phần trung tâm: năm (danh từ chỉ thời gian)
• Phần sau: sau (phụ từ chỉ thời gian)

Cấu tạo của cụm danh từ này là: Danh từ (chỉ thời gian) + Phụ từ (chỉ thời gian).

5. Cụm danh từ: cả làng

• Phần trước: cả (từ chỉ phạm vi)
• Phần trung tâm: làng (danh từ chỉ tập thể người)

Cấu tạo của cụm danh từ này là: Từ chỉ phạm vi + Danh từ (chỉ tập thể người).

Vậy là chúng ta đã hoàn thành xong bài tập này rồi! Các em có thắc mắc gì không? Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã hiểu rõ hơn về danh từ và cụm danh từ cũng như cách phân tích cấu tạo của chúng.