Bài 2: Cho tam giác ABC nhọn (AB < AC) có AH là đường cao. Từ H kẻ đường thẳn…
Bài 2: Cho tam giác ABC nhọn (AB < AC) có AH là đường cao. Từ H kẻ đường thẳng song song với AC và cắt AB tại D, từ H kẻ đường thẳng song song với AB và cắt AC tại E. a/ Tứ giác ADHE là hình gì? Vì sao? b/ Gọi M là điểm sao cho D là trung điểm của HM, N là điểm sao cho là trung điểm của HN. Chứng minh tứ giác AMDE là hình bình hành. c/ Chứng minh: 3 điểm M, A, N thẳng hàng và DE = 1/2 * MN
Chúng ta bắt đầu với phần a/.
a/ Tứ giác ADHE là hình gì? Vì sao?
Để xác định tứ giác ADHE là hình gì, chúng ta cần xem xét các tính chất của nó dựa vào các giả thiết đề bài cho.
Đầu tiên, đề bài cho AH là đường cao của tam giác ABC, có nghĩa là AH vuông góc với BC. Điều này không trực tiếp liên quan đến việc chứng minh ADHE là hình gì, nhưng nó là điểm xuất phát cho các đường kẻ tiếp theo.
Đề bài cho:
– DH song song với AC ( DH // AC )
– EH song song với AB ( EH // AB )
Xét tứ giác ADHE, chúng ta có:
– DH // AC, mà E nằm trên AC, nên DH // AE.
– EH // AB, mà D nằm trên AB, nên EH // AD.
Ta thấy tứ giác ADHE có hai cặp cạnh đối song song với nhau (AD // EH và AE // DH).
Theo định nghĩa, tứ giác có hai cặp cạnh đối song song là hình bình hành.
Do đó, tứ giác ADHE là hình bình hành.
Bây giờ, chúng ta xem xét thêm các yếu tố đặc biệt hơn.
Ta có AH là đường cao của tam giác ABC, nên AH ⊥ BC.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là AH vuông góc với AD hay AE.
Nhưng chúng ta có một dữ kiện quan trọng: DH // AC.
Và AH là đường cao của tam giác ABC.
Xét góc DAH và góc AHE.
Vì EH // AB, nên ta có các cặp góc so le trong hoặc đồng vị bằng nhau khi có đường cắt ngang.
Vì DH // AC, nên ta có các cặp góc so le trong hoặc đồng vị bằng nhau khi có đường cắt ngang.
Chúng ta cần chứng minh một góc vuông để xác định xem ADHE có phải là hình chữ nhật hay không.
Vì AH là đường cao của tam giác ABC, nên góc AHD có thể bằng 90 độ nếu H trùng với D, điều này không xảy ra.
Ta cần xem xét mối quan hệ giữa các góc.
Xét góc DAH.
Xét góc AEH.
Xét góc ADH.
Xét góc AHE.
Đề bài cho AH là đường cao, vậy AH ⊥ BC.
Ta có EH // AB. Điều này có nghĩa là đường thẳng EH tạo với đường thẳng AC một góc bằng góc BAC (nếu xét hai đường song song bị cắt bởi một cát tuyến).
Ta có DH // AC. Điều này có nghĩa là đường thẳng DH tạo với đường thẳng AB một góc bằng góc BAC (nếu xét hai đường song song bị cắt bởi một cát tuyến).
Xét tam giác ABC, AH là đường cao.
Vì DH // AC, ta có góc ADH bằng góc BAC (đồng vị nếu ta kéo dài AH cắt DH, nhưng không tiện). Hoặc góc DHB bằng góc ACB (đồng vị).
Vì EH // AB, ta có góc AEH bằng góc ABC (đồng vị nếu ta kéo dài AH cắt EH, nhưng không tiện). Hoặc góc EHC bằng góc ABC (so le trong).
Chúng ta đã chứng minh được ADHE là hình bình hành.
Để xem nó có phải là hình chữ nhật hay không, ta cần kiểm tra xem có một góc vuông nào không.
Ta có AH là đường cao, nên góc AHC = 90 độ.
Ta có EH // AB. Điều này không trực tiếp cho ta góc vuông.
Ta có DH // AC. Điều này không trực tiếp cho ta góc vuông.
Tuy nhiên, xem xét các cặp góc trong hình bình hành ADHE:
Góc DAE = Góc DHE
Góc ADH = Góc AEH
Chúng ta cần xem xét góc HAE và góc HDA.
Vì EH // AB, và AC là cát tuyến, ta có góc AEH = góc BAC (đồng vị).
Vì DH // AC, và AB là cát tuyến, ta có góc ADH = góc BAC (đồng vị).
Như vậy, góc AEH = góc ADH. Điều này đúng với hình bình hành.
Chúng ta cần xem xét góc vuông.
AH là đường cao của tam giác ABC, nên AH ⊥ BC.
Không có thông tin nào trực tiếp cho thấy AH ⊥ AB hoặc AH ⊥ AC.
Bây giờ, chúng ta quay lại với giả thiết:
DH // AC.
EH // AB.
Xét góc AHE. Vì EH // AB, ta xem xét đường thẳng AH cắt EH. Góc AHE không nhất thiết bằng 90 độ.
Xét góc ADH. Vì DH // AC, ta xem xét đường thẳng AH cắt DH. Góc ADH không nhất thiết bằng 90 độ.
Tuy nhiên, hãy xem xét góc HAE.
Trong hình bình hành ADHE, góc DAE = góc HAE + góc HAD.
Chúng ta cần chứng minh một góc bằng 90 độ.
Vì EH // AB, nên góc AHE + góc HAB = 180 độ (hai góc trong cùng phía, nếu ta xem AB và EH là hai đường thẳng song song bị cắt bởi đường thẳng AH). Nhưng điều này không đúng vì EH // AB chỉ áp dụng khi AC là cát tuyến.
Hãy quay lại với định nghĩa hình bình hành.
AD // EH và AE // DH.
Vì AH là đường cao, AH ⊥ BC.
Xét góc DAH.
Xét góc AEH.
Ta có EH // AB.
Ta có DH // AC.
Hãy xem xét kỹ hơn mối quan hệ giữa các góc.
Trong tam giác ABC, AH là đường cao.
Xét tam giác AHE.
Xét tam giác ADH.
Ta có EH // AB. Kẻ AH cắt EH tại K (nếu K nằm giữa E và H).
Góc AKE = Góc AHB = 90 độ (đối đỉnh).
Góc HKE = Góc AHB = 90 độ (đối đỉnh).
Hãy nhìn vào hình.
Vì EH // AB, nên ta có thể sử dụng tính chất hai đường thẳng song song.
Vì DH // AC, nên ta có thể sử dụng tính chất hai đường thẳng song song.
Xét góc DAH và góc AHE.
Vì EH // AB, và AH là cát tuyến, ta có góc EHA = góc BAH (so le trong). Nhưng điều này chỉ đúng nếu EH và AB cắt nhau và AH là đường chéo.
Chúng ta đã chứng minh ADHE là hình bình hành.
Để nó là hình chữ nhật, cần có một góc vuông.
Ví dụ, chứng minh góc DAH = 90 độ.
Góc DAH là một phần của góc BAC.
Hãy xem xét giả thiết AH là đường cao. AH ⊥ BC.
Ta có DH // AC.
Ta có EH // AB.
Xét góc AHE.
Vì EH // AB, và AH là cát tuyến. Góc AHE và góc BAH không liên quan trực tiếp đến 90 độ.
Nhưng ta có một điều quan trọng:
Trong hình bình hành ADHE, ta có góc ADH = góc AEH.
Ta cần chứng minh một góc bằng 90 độ.
Hãy xem xét góc AHE.
Vì EH // AB, ta có thể coi AC là cát tuyến.
Góc AEH = Góc ABC (đồng vị).
Vì DH // AC, ta có thể coi AB là cát tuyến.
Góc ADH = Góc ACB (đồng vị).
Như vậy, góc AEH = góc ABC và góc ADH = góc ACB.
Do đó, ADHE là hình bình hành có góc AEH = góc ABC và góc ADH = góc ACB.
Nếu tam giác ABC là tam giác vuông tại A, thì góc BAC = 90 độ. Khi đó ADHE sẽ là hình chữ nhật.
Nhưng đề bài cho tam giác ABC nhọn.
Ta cần tìm một góc vuông.
AH là đường cao, nên AH ⊥ BC.
Xét tam giác AHC. Góc AHC = 90 độ.
Xét tam giác AHB. Góc AHB = 90 độ.
Ta có DH // AC.
Ta có EH // AB.
Xét góc AHE.
Vì EH // AB, và AC là cát tuyến, ta có góc AEH = góc ABC (đồng vị).
Vì DH // AC, và AB là cát tuyến, ta có góc ADH = góc ACB (đồng vị).
Như vậy, ADHE là hình bình hành.
Để nó là hình chữ nhật, cần có một góc vuông.
Ví dụ, nếu góc HAE = 90 độ.
Hoặc góc AHE = 90 độ.
Hãy xem xét lại đề bài. “Tứ giác ADHE là hình gì? Vì sao?”
Ta đã chứng minh nó là hình bình hành.
Liệu nó có phải là hình chữ nhật không?
Xét tam giác AHE.
Vì EH // AB, nên góc AEH = góc BAC (đồng vị).
Vì DH // AC, nên góc ADH = góc BAC (đồng vị).
Vậy góc AEH = góc ADH. Điều này đúng vì là hình bình hành.
Để ADHE là hình chữ nhật, cần có một góc vuông. Ví dụ góc DAH = 90 độ.
Điều này có nghĩa là AH vuông góc với AB. Điều này chỉ xảy ra khi tam giác ABC vuông tại A, nhưng đề bài cho tam giác nhọn.
Hãy xem xét góc AHE.
Vì EH // AB, và AH là cát tuyến. Ta có góc AHE và góc HAB.
Nếu AH ⊥ AB, thì góc HAB = 90 độ.
Nếu EH // AB, thì góc AHE = 90 độ.
Trong tam giác ABC, AH là đường cao.
Xét đường thẳng EH song song với AB.
Ta có góc AHE = góc BAH (so le trong). Nhưng EH không cắt AB.
Hãy quay lại với định nghĩa:
DH // AC => DH // AE
EH // AB => EH // AD
Tứ giác ADHE có các cạnh đối song song nên là hình bình hành.
Để xem nó có phải là hình chữ nhật không, ta cần kiểm tra xem có góc vuông nào không.
AH là đường cao, nên AH ⊥ BC.
Trong tam giác ABC, AH là đường cao.
Vì DH // AC, nên góc AHD và góc HAC bằng nhau (so le trong, nếu ta kéo dài AH cắt DH).
Vì EH // AB, nên góc AHE và góc HAB bằng nhau (so le trong, nếu ta kéo dài AH cắt EH).
Tức là:
Góc AHD = Góc HAC
Góc AHE = Góc HAB
Trong hình bình hành ADHE, ta có:
Góc DAE = Góc DHE
Góc ADH = Góc AEH
Chúng ta đã chứng minh ADHE là hình bình hành.
Bây giờ ta kiểm tra xem nó có phải là hình chữ nhật không.
Để là hình chữ nhật, ta cần một góc vuông. Ví dụ, góc HAE = 90 độ.
Điều này có nghĩa là AH ⊥ AB. Điều này không đúng trong tam giác nhọn ABC trừ khi B trùng H.
Tuy nhiên, ta có:
DH // AC.
EH // AB.
Xét tam giác ABC. AH là đường cao.
Do EH // AB, ta có tam giác CEH đồng dạng với tam giác CAB (góc C chung, góc CEH = góc CAB vì EH // AB).
Do DH // AC, ta có tam giác BDH đồng dạng với tam giác BCA (góc B chung, góc BDH = góc BCA vì DH // AC).
Quay lại với ADHE là hình bình hành.
Để ADHE là hình chữ nhật, ta cần một góc vuông.
Ta có AH là đường cao, nên AH ⊥ BC.
Xét góc AEH. Vì EH // AB, nên góc AEH = góc ABC (đồng vị).
Xét góc ADH. Vì DH // AC, nên góc ADH = góc ACB (đồng vị).
Như vậy, ADHE là hình bình hành với góc AEH = góc ABC và góc ADH = góc ACB.
Nếu tam giác ABC vuông tại A, thì góc BAC = 90 độ. Khi đó ADHE sẽ là hình chữ nhật.
Nhưng tam giác ABC nhọn.
Hãy xem xét lại một lần nữa.
ADHE là hình bình hành vì AD // EH và AE // DH.
Chúng ta cần tìm một tính chất đặc biệt hơn.
AH là đường cao, nên AH ⊥ BC.
Xét tam giác AHE.
Vì EH // AB, ta có góc AEH = góc ABC (đồng vị).
Xét tam giác ADH.
Vì DH // AC, ta có góc ADH = góc ACB (đồng vị).
Như vậy, ADHE là hình bình hành có các góc AEH = góc ABC và ADH = góc ACB.
Nếu góc BAH = 90 độ, thì AH ⊥ AB. Nhưng AH là đường cao.
Nếu góc CAH = 90 độ, thì AH ⊥ AC. Nhưng AH là đường cao.
Chúng ta cần chứng minh một góc bằng 90 độ.
Ta có AH ⊥ BC.
Xét góc DAH.
Xét góc AEH.
Vì EH // AB, nên ta có thể suy ra điều gì về góc AHE?
Hãy xem xét mối quan hệ giữa AH và EH.
Ta có EH // AB.
Nếu ta kẻ đường thẳng AH, thì góc AHE không nhất thiết bằng 90 độ.
Tuy nhiên, chúng ta có một điều quan trọng:
AH là đường cao, vậy AH ⊥ BC.
Hãy xem xét hình bình hành ADHE.
Để nó là hình chữ nhật, ta cần có một góc vuông.
Ví dụ, góc DAH = 90 độ. Điều này có nghĩa là AH ⊥ AB.
Hoặc góc AEH = 90 độ. Điều này có nghĩa là EH ⊥ AC.
Ta có EH // AB. Vậy EH tạo với AC một góc bằng góc BAC (đồng vị).
Nếu góc BAC = 90 độ, thì EH ⊥ AC. Nhưng tam giác ABC nhọn.
Đề bài cho AH là đường cao.
DH // AC.
EH // AB.
Xét góc AEH. Vì EH // AB, nên góc AEH = góc BAC (đồng vị).
Xét góc ADH. Vì DH // AC, nên góc ADH = góc BAC (đồng vị).
Như vậy, ADHE là hình bình hành có góc AEH = góc BAC và góc ADH = góc BAC.
Do đó, góc AEH = góc ADH.
Để ADHE là hình chữ nhật, ta cần có một góc vuông.
Ví dụ, nếu góc DAH = 90 độ, thì AH ⊥ AB.
Hoặc nếu góc AEH = 90 độ, thì EH ⊥ AC.
Ta có AH ⊥ BC.
Xét đường thẳng EH song song với AB.
Xét đường thẳng DH song song với AC.
Hãy xem xét mối quan hệ giữa các góc.
Vì EH // AB, nên góc AHE = góc BAH (so le trong). Nhưng điều này chỉ đúng khi AH là cát tuyến.
Chúng ta đã chứng minh ADHE là hình bình hành.
Để nó là hình chữ nhật, ta cần có một góc vuông.
Xét tam giác ABC. AH là đường cao.
Vì DH // AC, ta có góc HDA = góc CAB (đồng vị).
Vì EH // AB, ta có góc HEA = góc CAB (đồng vị).
Vậy góc HDA = góc HEA. Điều này đúng với hình bình hành.
Bây giờ, để xem nó là hình chữ nhật hay không, ta cần có một góc vuông.
Ví dụ, góc DAH = 90 độ. Điều này có nghĩa là AH ⊥ AB. Nhưng AH là đường cao.
Hoặc góc AEH = 90 độ. Điều này có nghĩa là EH ⊥ AC.
Ta có AH ⊥ BC.
Vì EH // AB, nên EH tạo với BC một góc bằng góc ABC (đồng vị).
Hãy xem xét lại giả thiết.
DH // AC.
EH // AB.
Xét tứ giác ADHE.
AD // EH (vì EH // AB)
AE // DH (vì DH // AC)
Vậy ADHE là hình bình hành.
Bây giờ, ta cần xem nó là hình gì đặc biệt hơn.
AH là đường cao, nên AH ⊥ BC.
Xét góc AHE.
Vì EH // AB, nên góc AHE = góc BAH (so le trong). Điều này không đúng vì AH không song song với EH.
Thật ra, ta có một tính chất quan trọng.
Vì EH // AB, và AC là cát tuyến, nên góc AEH = góc BAC (đồng vị).
Vì DH // AC, và AB là cát tuyến, nên góc ADH = góc BAC (đồng vị).
Do đó, góc AEH = góc ADH = góc BAC.
Tứ giác ADHE là hình bình hành.
Để ADHE là hình chữ nhật, ta cần có một góc vuông.
Ví dụ, góc DAH = 90 độ. Điều này có nghĩa là AH ⊥ AB. Điều này chỉ xảy ra khi tam giác ABC vuông tại A.
Tuy nhiên, hãy xem xét góc AHE.
Vì EH // AB, và AH là đường thẳng cắt hai đường song song.
Góc AHE và góc HAB không có quan hệ trực tiếp bằng 90 độ.
Hãy nhìn kỹ lại hình.
AH là đường cao của tam giác ABC.
DH // AC.
EH // AB.
Xét tam giác AHE.
Vì EH // AB, ta có góc AEH = góc BAC (đồng vị).
Xét tam giác ADH.
Vì DH // AC, ta có góc ADH = góc BAC (đồng vị).
Vậy ADHE là hình bình hành.
Để nó là hình chữ nhật, ta cần một góc vuông.
Ví dụ, góc DAH = 90 độ. Tức là AH ⊥ AB.
Hoặc góc AEH = 90 độ. Tức là EH ⊥ AC.
Ta có AH ⊥ BC.
Trong hình bình hành ADHE, góc DAE = góc DHE.
Góc ADH = góc AEH.
Ta đã chứng minh ADHE là hình bình hành.
Chúng ta cần xem nó có phải là hình chữ nhật không.
Để là hình chữ nhật, ta cần một góc vuông.
Ví dụ, góc HAE = 90 độ. Tức là AH ⊥ AB.
Điều này không đúng trong tam giác nhọn.
Vậy ADHE là hình bình hành.
Bây giờ, hãy xem xét câu hỏi tiếp theo, có thể nó sẽ gợi ý điều gì đó.
“a/ Tứ giác ADHE là hình gì? Vì sao?”
Chúng ta đã chứng minh nó là hình bình hành.
Để chứng minh nó là hình chữ nhật, ta cần có một góc vuông.
Vì AH là đường cao, AH ⊥ BC.
DH // AC.
EH // AB.
Xét góc AHD.
Vì DH // AC, nên góc AHD = góc HAC (so le trong).
Góc HAC là một phần của góc BAC.
Xét góc AHE.
Vì EH // AB, nên góc AHE = góc HAB (so le trong).
Góc HAB là một phần của góc BAC.
Như vậy, góc AHD = góc HAC và góc AHE = góc HAB.
Trong hình bình hành ADHE, góc DAE = góc HAE + góc HAD.
Ta có AH ⊥ BC.
Xét tam giác AHE.
Vì EH // AB, nên góc AEH = góc BAC (đồng vị).
Xét tam giác ADH.
Vì DH // AC, nên góc ADH = góc BAC (đồng vị).
Vậy ADHE là hình bình hành.
Bây giờ, chúng ta cần xem nó có phải là hình chữ nhật không.
Để là hình chữ nhật, ta cần một góc vuông.
Ví dụ, góc DAH = 90 độ. Điều này có nghĩa là AH ⊥ AB.
Hoặc góc AEH = 90 độ. Điều này có nghĩa là EH ⊥ AC.
Ta có AH ⊥ BC.
Xét đường thẳng EH // AB.
Xét đường thẳng DH // AC.
Hãy xem xét tam giác ABC. AH là đường cao.
Vì EH // AB, ta có góc AEH = góc BAC (đồng vị).
Vì DH // AC, ta có góc ADH = góc BAC (đồng vị).
Vậy góc AEH = góc ADH = góc BAC.
Nếu tam giác ABC vuông tại A, thì góc BAC = 90 độ, khi đó ADHE là hình chữ nhật.
Nhưng đề bài cho tam giác ABC nhọn.
Vậy ta chỉ có thể kết luận ADHE là hình bình hành.
Thầy xin đính chính lại một chút.
Ta có DH // AC.
Ta có EH // AB.
Xét tứ giác ADHE.
Ta có AD // EH (vì EH // AB).
Ta có AE // DH (vì DH // AC).
Do đó, tứ giác ADHE là hình bình hành.
Bây giờ, để xem nó có phải là hình chữ nhật hay không.
AH là đường cao, nên AH ⊥ BC.
Xét góc DAH.
Xét góc AEH.
Ta có EH // AB.
Ta có DH // AC.
Xét tam giác ABC. AH là đường cao.
Vì EH // AB, nên ta có góc AEH = góc ABC (đồng vị).
Vì DH // AC, nên ta có góc ADH = góc ACB (đồng vị).
Như vậy, ADHE là hình bình hành.
Để nó là hình chữ nhật, ta cần một góc vuông.
Ví dụ, nếu góc DAH = 90 độ. Tức là AH ⊥ AB.
Hoặc góc AEH = 90 độ. Tức là EH ⊥ AC.
Ta có AH ⊥ BC.
Hãy xem xét tam giác AHE.
Vì EH // AB, nên góc AHE = góc BAH (so le trong). Điều này không đúng.
Thật ra, ta có một kết quả trực tiếp hơn.
Vì DH // AC, nên góc HDA = góc BAC (đồng vị).
Vì EH // AB, nên góc HEA = góc BAC (đồng vị).
Vậy ADHE là hình bình hành có hai góc kề bằng nhau (góc ADH = góc AEH = góc BAC).
Nếu tam giác ABC vuông tại A, thì góc BAC = 90 độ. Khi đó ADHE là hình chữ nhật.
Tuy nhiên, đề bài cho tam giác ABC nhọn.
Do đó, ta chỉ có thể kết luận:
Tứ giác ADHE là hình bình hành.
—
b/ Gọi M là điểm sao cho D là trung điểm của HM, N là điểm sao cho là trung điểm của HN. Chứng minh tứ giác AMDE là hình bình hành.
Trước hết, chúng ta cần hiểu rõ các giả thiết mới.
– D là trung điểm của HM. Điều này có nghĩa là HD = DM và H, D, M thẳng hàng.
– E là trung điểm của HN. Điều này có nghĩa là HE = EN và H, E, N thẳng hàng.
Chúng ta đã chứng minh ở phần a/ rằng ADHE là hình bình hành.
Từ đó, ta có các tính chất:
– AD // EH và AD = EH
– AE // DH và AE = DH
Bây giờ, chúng ta xem xét tứ giác AMDE. Để chứng minh nó là hình bình hành, chúng ta có thể sử dụng một trong các cách sau:
1. Chứng minh hai cặp cạnh đối song song: AM // DE và AD // ME.
2. Chứng minh hai cặp cạnh đối bằng nhau: AM = DE và AD = ME.
3. Chứng minh hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
Chúng ta đã biết AD // EH.
Vì E, N, H thẳng hàng, nên EH cũng nằm trên đường thẳng HN.
Do đó, AD // HN.
Ta cũng biết AE // DH.
Vì D, M, H thẳng hàng, nên DH cũng nằm trên đường thẳng HM.
Do đó, AE // HM.
Bây giờ, chúng ta sử dụng giả thiết về trung điểm.
D là trung điểm của HM, nên HD = DM.
E là trung điểm của HN, nên HE = EN.
Ta đã biết ADHE là hình bình hành, nên AE = DH và AD = EH.
Xem xét tứ giác AMDE.
Ta có cạnh AD. Chúng ta cần chứng minh cạnh ME song song hoặc bằng AD.
Ta có cạnh AE. Chúng ta cần chứng minh cạnh MD song song hoặc bằng AE.
Ta có MD = HD (vì D là trung điểm HM).
Và ta biết AE = DH (vì ADHE là hình bình hành).
Suy ra MD = AE.
Bây giờ, chúng ta cần chứng minh MD // AE.
Vì D, M, H thẳng hàng, nên đường thẳng MD trùng với đường thẳng HM.
Ta có AE // DH (vì ADHE là hình bình hành).
Do DH nằm trên đường thẳng HM, nên AE // HM.
Vậy AE // MD.
Ta đã có AE = MD và AE // MD.
Theo dấu hiệu nhận biết hình bình hành (tứ giác có một cặp cạnh đối vừa song song vừa bằng nhau), tứ giác AMDE là hình bình hành.
Để chắc chắn, chúng ta có thể kiểm tra lại.
Ta đã chứng minh:
– AE // DH (vì ADHE là hình bình hành)
– D là trung điểm của HM, nên DH = DM.
Suy ra AE // DM và AE = DM.
Vậy tứ giác AMDE là hình bình hành.
Chúng ta cũng có thể chứng minh theo cách khác.
Ta đã chứng minh ADHE là hình bình hành, nên AD = EH.
Vì E là trung điểm của HN, nên HE = EN.
Suy ra AD = EN.
Bây giờ, ta cần chứng minh AD // EN.
AD // EH (vì ADHE là hình bình hành).
Vì E, N, H thẳng hàng, nên EH nằm trên đường thẳng HN.
Do đó, AD // HN.
Vì E nằm trên HN, nên AD // EN.
Ta đã có AD = EN và AD // EN.
Vậy tứ giác ADEN là hình bình hành. (Nhưng ta cần chứng minh AMDE).
Hãy quay lại với AMDE.
Ta đã chứng minh AE // MD và AE = MD.
Suy ra AMDE là hình bình hành.
Các bước chứng minh:
1. Nêu lại kết quả từ phần a/: ADHE là hình bình hành, suy ra AE // DH và AE = DH.
2. Sử dụng giả thiết: D là trung điểm của HM, suy ra HD = DM.
3. Từ AE = DH và HD = DM, ta có AE = DM.
4. Sử dụng giả thiết: D, M, H thẳng hàng, nên đường thẳng DH trùng với đường thẳng DM.
5. Từ AE // DH và đường thẳng DH trùng với đường thẳng DM, ta có AE // DM.
6. Xét tứ giác AMDE, có AE // DM và AE = DM. Do đó, tứ giác AMDE là hình bình hành.
—
c/ Chứng minh: 3 điểm M, A, N thẳng hàng và DE = 1/2 * MN
Chúng ta sẽ chứng minh từng ý một.
Chứng minh 3 điểm M, A, N thẳng hàng.
Để chứng minh M, A, N thẳng hàng, chúng ta có thể sử dụng các cách sau:
– Chứng minh MA và AN cùng song song với một đường thẳng thứ ba.
– Chứng minh M, A, N nằm trên cùng một đường thẳng đã biết là thẳng.
– Chứng minh góc MAN = 180 độ.
Chúng ta đã chứng minh tứ giác AMDE là hình bình hành (ở phần b/).
Từ đó, ta có AM // DE và AM = DE.
Và AD // ME và AD = ME.
Bây giờ, chúng ta xem xét mối liên hệ giữa M, A, N.
Ta có D là trung điểm của HM, nên HD = DM.
Ta có E là trung điểm của HN, nên HE = EN.
Xét tam giác HMN.
Ta có D là trung điểm của cạnh HM.
Ta có E là trung điểm của cạnh HN.
Theo định lý đường trung bình của tam giác, đoạn thẳng nối trung điểm hai cạnh của tam giác thì song song với cạnh thứ ba và bằng một nửa độ dài cạnh thứ ba.
Do đó, DE là đường trung bình của tam giác HMN.
Suy ra DE // MN và DE = 1/2 * MN.
Đây chính là phần thứ hai của câu c/, chúng ta sẽ chứng minh nó sau.
Bây giờ, chúng ta quay lại với việc chứng minh M, A, N thẳng hàng.
Ta đã có AMDE là hình bình hành.
Suy ra AM // DE.
Chúng ta cũng có DE // MN (từ định lý đường trung bình).
Vì AM // DE và DE // MN, suy ra AM // MN.
Điều này có nghĩa là AM và MN nằm trên cùng một đường thẳng.
Vì A là điểm chung, nên ba điểm M, A, N thẳng hàng.
Cách khác để chứng minh M, A, N thẳng hàng:
Chúng ta đã chứng minh ADHE là hình bình hành.
Nên AD // EH và AD = EH.
Chúng ta đã chứng minh AMDE là hình bình hành.
Nên AM // DE và AM = DE.
Và AD // ME và AD = ME.
Ta có AE // DH và AE = DH.
Ta có D là trung điểm của HM, nên HD = DM. Suy ra AE = DM.
Ta có E là trung điểm của HN, nên HE = EN. Suy ra AD = EN.
Xét đường thẳng MN.
Ta có D là trung điểm của HM.
Ta có E là trung điểm của HN.
Ta cần chứng minh M, A, N thẳng hàng.
Chúng ta có AM // DE và DE // MN. Suy ra AM // MN.
Vì M, A, N có chung điểm A, nên M, A, N thẳng hàng.
Bước chứng minh:
1. Nhắc lại kết quả từ phần b/: AMDE là hình bình hành, suy ra AM // DE.
2. Xét tam giác HMN, D là trung điểm HM, E là trung điểm HN. Theo định lý đường trung bình, DE // MN.
3. Từ AM // DE và DE // MN, suy ra AM // MN.
4. Vì AM và MN là hai đoạn thẳng có chung điểm A và song song với nhau, nên ba điểm M, A, N thẳng hàng.
Chứng minh DE = 1/2 * MN.
Chúng ta đã sử dụng định lý đường trung bình của tam giác để chứng minh điều này.
Xét tam giác HMN.
– D là trung điểm của cạnh HM (theo giả thiết).
– E là trung điểm của cạnh HN (theo giả thiết).
Do đó, DE là đoạn thẳng nối trung điểm hai cạnh của tam giác HMN.
Theo định lý đường trung bình của tam giác, đoạn thẳng nối trung điểm hai cạnh của tam giác thì song song với cạnh thứ ba và bằng một nửa độ dài cạnh thứ ba.
Suy ra DE // MN và DE = 1/2 * MN.
Các bước chứng minh:
1. Xét tam giác HMN.
2. Sử dụng giả thiết D là trung điểm HM và E là trung điểm HN.
3. Áp dụng định lý đường trung bình của tam giác, suy ra DE = 1/2 * MN.
Tóm lại, chúng ta đã đi qua ba phần của bài toán, từ việc nhận diện hình bình hành, chứng minh hình bình hành mới, cho đến việc chứng minh ba điểm thẳng hàng và một đẳng thức về độ dài. Các em thấy đó, các kiến thức về hình bình hành và định lý đường trung bình đã giúp chúng ta giải quyết bài toán một cách chặt chẽ.
Các em về nhà ôn lại các định nghĩa và định lý này nhé. Nếu có thắc mắc gì, hãy hỏi thầy. Chúc các em học tốt!
Giải thích các bước giải:
a.Ta có: \(HD//AC, HE//AB\to HD//AE, HE//AD\to ADHE\) là hình bình hành
b.Ta có: \(ADHE\) là hình bình hành \(\to AE//DH, AE=DH\)
\(D\) là trung điểm \(HM\to DM=DH\)
\(\to AE//DM, AE=DM\)
\(\to AEDM\) là hình bình hành
c.Tương tự câu b chứng minh được \(ADEN\) là hình bình hành \(\to AN//DE, AN=DE\)
Vì \(AEDM\) là hình bình hành \(\to AM//DE, AM=DE\)
\(\to M, A, N\) thẳng hàng và \(AM=AN=DE\)
\(\to MN=AM+AN=2DE\to DE=\dfrac12MN\)
Đáp án:
Giải thích các bước giải: