Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết một số bài toán về tỉ số phần trăm rất thú vị và cũng thường gặp trong cuộc sống. Các em hãy chuẩn bị giấy bút và cùng cô phân tích, giải quyết từng bài tập nhé!

Bài 20

Câu a)
Đây là một dạng toán rất hay, các em cần đọc kĩ để không bị nhầm lẫn nhé.

Bài giải:

Coi số cũ là 100%.
Khi số đó tăng thêm 25% thì số mới sẽ bằng:
\[100\% + 25\% = 125\% \text{ (so với số cũ)}\]
Bây giờ, chúng ta muốn giảm số mới (tức là 125%) để quay trở lại số cũ (tức là 100%).
Vậy, lượng cần giảm đi là:
\[125\% – 100\% = 25\% \text{ (so với số cũ)}\]
Tuy nhiên, câu hỏi yêu cầu chúng ta tính xem phải giảm đi “bao nhiêu phần trăm”, tức là phải so sánh lượng giảm này với số mới chứ không phải số cũ nữa.
Tỉ số phần trăm của lượng cần giảm so với số mới là:
\[\frac{25\%}{125\%} = \frac{25}{125}\]
Để chuyển phân số này thành tỉ số phần trăm, ta lấy tử số chia cho mẫu số rồi nhân với 100:
\[25 : 125 = 0,2\]
\[0,2 = 20\%\]
Vậy, để lại được số cũ thì phải giảm số mới đi 20%.

Đáp số: 20%

Câu b)
Với bài toán về dung dịch này, các em hãy nhớ một nguyên tắc quan trọng: khi ta thêm nước lã vào dung dịch muối thì chỉ có lượng nước thay đổi, còn lượng muối nguyên chất thì không hề thay đổi.

Bài giải:

Lượng muối nguyên chất có trong 400 g nước biển là:
\[400 \times 4 : 100 = 16 \text{ (g)}\]
Sau khi đổ thêm nước lã, lượng muối không đổi vẫn là 16 g. Lúc này, 16 g muối này chiếm 2% khối lượng của dung dịch mới.
Vậy, khối lượng dung dịch mới lúc sau là:
\[16 : 2 \times 100 = 800 \text{ (g)}\]
Khối lượng dung dịch đã tăng lên, đó chính là lượng nước lã chúng ta đã đổ thêm vào.
Lượng nước lã cần đổ thêm là:
\[800 – 400 = 400 \text{ (g)}\]

Đáp số: 400 g

Bài 21

Bài toán này cũng tương tự bài 20a, các em cần chú ý xem phần trăm được so sánh với giá trị nào nhé.

Bài giải:

Coi giá hoa tháng 11 là 100%.

Giá hoa ngày Tết (tăng 20% so với tháng 11) sẽ là:
\[100\% + 20\% = 120\% \text{ (so với giá tháng 11)}\]

Tháng Giêng, giá hoa lại hạ 20%. Lần hạ giá này được tính dựa trên giá hoa ngày Tết (tức là 120%).
Số phần trăm giá hoa được hạ xuống là:
\[120\% \times 20 : 100 = 24\% \text{ (so với giá tháng 11)}\]

Vậy, giá hoa tháng Giêng sẽ là:
\[120\% – 24\% = 96\% \text{ (so với giá tháng 11)}\]

Bây giờ chúng ta so sánh giá hoa tháng Giêng (96%) với giá hoa tháng 11 (100%).
Ta thấy \(96\% < 100\%\), vậy giá hoa tháng Giêng rẻ hơn giá hoa tháng 11. Hay nói cách khác, giá hoa tháng 11 đắt hơn giá hoa tháng Giêng.

Để biết đắt hơn bao nhiêu phần trăm, ta làm phép tính:
\[100\% – 96\% = 4\%\]

Trả lời: So với giá hoa tháng Giêng, giá hoa tháng 11 đắt hơn, và đắt hơn 4%.

Các em thấy không, các bài toán về tỉ số phần trăm không hề khó nếu chúng ta phân tích kĩ từng bước và xác định đúng giá trị gốc để so sánh. Hãy ôn lại bài và làm thêm các bài tập tương tự để nắm vững kiến thức nhé. Chúc các em học tốt