Bài 3. (2 điểm) Đặt câu ghép nói về môi trường theo các yêu cầu sau:
a. Các vế c…
a. Các vế câu được nối trực tiếp bằng dấu phẩy
b. Các vế câu được nối với nhau bằng một quan hệ từ
c. Các vế câu được nối với nhau bằng một cặp quan hệ từ
d. Các vế câu được nối với nhau bằng một cặp từ hô ứng
Bài tập này yêu cầu chúng ta đặt những câu ghép thật hay về môi trường, và đặc biệt là phải chú ý đến cách nối các vế câu. Mỗi ý a, b, c, d sẽ là một cách nối khác nhau. Chúng ta cùng đi vào từng phần nhé!
Phần a: Các vế câu được nối trực tiếp bằng dấu phẩy
Các em còn nhớ câu ghép là gì không? Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều cụm chủ vị độc lập có quan hệ với nhau về nghĩa, được nối với nhau bằng một số phương tiện thích hợp. Ở phần này, chúng ta sẽ nối hai vế câu bằng dấu phẩy.
Để đặt được câu ghép này, chúng ta cần:
1. Xác định một ý về môi trường.
2. Xác định thêm một ý nữa có liên quan về môi trường.
3. Đặt hai ý đó thành hai vế câu có đủ chủ ngữ, vị ngữ.
4. Nối hai vế câu này bằng dấu phẩy.
Ví dụ:
* Ý 1: Môi trường đang bị ô nhiễm.
* Ý 2: Chúng ta cần chung tay bảo vệ.
Ghép lại ta có câu: “Môi trường đang bị ô nhiễm, chúng ta cần chung tay bảo vệ.”
Các em thử suy nghĩ và đặt một câu tương tự xem nào!
Phần b: Các vế câu được nối với nhau bằng một quan hệ từ
Ở phần này, chúng ta sẽ dùng một từ để nối hai vế câu. Quan hệ từ thường dùng để nối các vế câu trong câu ghép là các quan hệ từ chỉ nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương phản, mục đích, v.v.
Các bước thực hiện:
1. Xác định mối quan hệ ý nghĩa giữa hai vế câu về môi trường (ví dụ: nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả).
2. Tìm quan hệ từ thích hợp để nối hai vế câu đó.
3. Đặt câu.
Ví dụ về quan hệ từ chỉ nguyên nhân – kết quả:
* Quan hệ từ: vì, bởi vì, tại…
* Câu: “Bởi vì chúng ta xả rác bừa bãi, nên môi trường ngày càng ô nhiễm.” (Ở đây chúng ta dùng “bởi vì” để nối, và thường đi kèm với “nên” để rõ nghĩa hơn, nhưng trong trường hợp này “bởi vì” đã đủ để nối.)
Ví dụ về quan hệ từ chỉ điều kiện – kết quả:
* Quan hệ từ: nếu, hễ, miễn là…
* Câu: “Nếu chúng ta không trồng cây xanh, thì bầu không khí sẽ ngày càng nóng bức.”
Các em hãy thử đặt một câu với một quan hệ từ khác xem nào!
Phần c: Các vế câu được nối với nhau bằng một cặp quan hệ từ
Phần này sẽ nâng cao hơn một chút, chúng ta sẽ dùng CẶP quan hệ từ để nối hai vế câu. Cặp quan hệ từ này sẽ thể hiện rõ hơn mối liên hệ ý nghĩa giữa hai vế.
Các bước thực hiện:
1. Xác định rõ mối quan hệ ý nghĩa giữa hai vế câu về môi trường.
2. Tìm cặp quan hệ từ phù hợp với mối quan hệ đó.
3. Đặt câu.
Một số cặp quan hệ từ thường gặp:
* Vì… nên… (chỉ quan hệ nguyên nhân – kết quả)
* Nếu… thì… (chỉ quan hệ điều kiện – kết quả)
* Tuy… nhưng… (chỉ quan hệ tương phản)
* Không những… mà còn… (chỉ quan hệ tăng tiến)
* Càng… càng… (chỉ quan hệ tăng tiến)
Ví dụ:
* Cặp quan hệ từ: Tuy… nhưng…
* Câu: “Tuy rừng bị chặt phá nhiều, nhưng một số nơi vẫn đang được bảo vệ nghiêm ngặt.”
* Cặp quan hệ từ: Càng… càng…
* Câu: “Càng lên cao, không khí càng trong lành, mát mẻ.”
Các em hãy thử dùng một cặp quan hệ từ khác để đặt câu về môi trường nhé!
Phần d: Các vế câu được nối với nhau bằng một cặp từ hô ứng
Đây là cách nối câu ghép rất đặc biệt. Cặp từ hô ứng là những từ, cụm từ ở vế này “gọi” lại hoặc “đối ứng” với từ, cụm từ ở vế kia.
Các bước thực hiện:
1. Xác định hai ý về môi trường có sự liên quan chặt chẽ, thường là diễn tả sự thay đổi, sự việc xảy ra đồng thời hoặc theo nhau.
2. Tìm cặp từ hô ứng thích hợp để nối hai vế câu.
3. Đặt câu.
Một số cặp từ hô ứng phổ biến:
* Bao giờ… cũng…
* Bao nhiêu… bấy nhiêu…
* Còn… thì…
* Chưa… đã…
* Vừa… vừa…
* Đâu… đó…
* Bao giờ… cũng…
* Càng… càng… (lưu ý: cặp này có thể dùng ở cả phần c và d, tùy vào cách diễn đạt)
Ví dụ:
* Cặp từ hô ứng: Bao giờ… cũng…
* Câu: “Bao giờ Trái Đất còn màu xanh, thì sự sống luôn tồn tại.”
* Cặp từ hô ứng: Vừa… vừa…
* Câu: “Trên cánh đồng, những cánh rừng cây mới trồng vừa xanh tươi, vừa vươn cao mạnh mẽ.”
* Cặp từ hô ứng: Chưa… đã…
* Câu: “Chưa thấy bóng dáng con người, những loài chim hoang dã đã bay lượn tự do trên bầu trời.”
Các em thấy không, mỗi cách nối lại mang đến một sắc thái ý nghĩa riêng cho câu ghép của chúng ta. Các em hãy ôn lại bài và hoàn thành bài tập này thật tốt nhé! Nếu có câu hỏi nào, cứ mạnh dạn hỏi cô nha!
Bài 3. (2 điểm) Đặt câu ghép nói về môi trường theo các yêu cầu sau:
a. Các vế câu được nối trực tiếp bằng dấu phẩy.
=> Bảo vệ môi trường, bảo vệ cuộc sống chính mình.
b. Các vế câu được nối với nhau bằng một quan hệ từ.
=> Mọi người chủ động giữ gìn vệ sinh môi trường nên quê em xanh sạch đẹp.
Quan hệ từ: nên
c. Các vế câu được nối với nhau bằng một cặp quan hệ từ.
=> Do chính các người dân địa phương xã rác bừa bãi nên môi trường bị ô nhiễm.
Cặp QHT: Do……nên.
d. Các vế câu được nối với nhau bằng một cặp từ hô ứng.
=> Mọi người ý thức càng kém càng xã rác mà giờ môi trường bị ô nhiễm.
Cặp từ hô ứng: càng….càng.
a, Môi trường sống của chúng ta rất sạch đẹp, chúng ta phải bảo vệ nó.
b, Môi trường sống của chúng ta đang bị ô nhiễm vì con người xả rác bừa bãi.
c, Tuy môi trường sạch đẹp nhưng con người đang dần làm nó ô nhiễm.
d, Nếu mọi người không xả rác bừa bãi thì môi trường sẽ sạch đẹp lên.