Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau đi vào phân tích một đoạn văn rất thú vị trong bài “Dế Mèn Phiêu Lưu Ký” của nhà văn Tô Hoài. Chúng ta sẽ cùng nhau làm bài tập sau:

Bài học đường đời đầu tiên: Dế mèn đã nói những gì về bản thân mình? Em suy nghĩ như thế nào về cách dế mèn đánh giá bản thân?

Chúng ta sẽ đi từng bước một để trả lời câu hỏi này nhé.

Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn có liên quan đến lời tự giới thiệu của Dế Mèn.

Các em hãy mở sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 6 trang _____ (các em tự điền số trang sách giáo khoa của mình nhé) và đọc kỹ đoạn văn miêu tả Dế Mèn khi mới ra đời. Chúng ta sẽ chú ý đến những lời mà Dế Mèn nói về bản thân mình.

Bước 2: Tìm và ghi lại những lời Dế Mèn nói về bản thân.

Sau khi đọc, các em hãy thử xem Dế Mèn đã tự giới thiệu mình như thế nào. Các em hãy ghi lại những chi tiết miêu tả ngoại hình, tài năng, hay những suy nghĩ của Dế Mèn về chính mình.

Cô gợi ý một vài ý chính:

* Ngoại hình: Dế Mèn có những đặc điểm gì nổi bật về vẻ ngoài? (Ví dụ: bộ cánh, râu, chân,…)
* Tài năng: Dế Mèn có những tài năng gì được tự nhận xét? (Ví dụ: biết làm xiếc, biết ca hát,…)
* Sự tự tin: Thái độ của Dế Mèn khi nói về bản thân ra sao? Có vẻ tự mãn, kiêu ngạo hay khiêm tốn?

Cô tin rằng các em sẽ tìm ra được những ý rất hay.

Bước 3: Phân tích cách Dế Mèn đánh giá bản thân.

Sau khi đã ghi lại những lời Dế Mèn nói, bây giờ chúng ta sẽ suy nghĩ xem cách Dế Mèn tự đánh giá mình như thế nào.

* Dựa vào những lời tự giới thiệu: Những lời đó thể hiện thái độ gì của Dế Mèn? Có phải là sự tự tin quá mức, hay còn là sự ảo tưởng về bản thân?
* So sánh với thực tế (trong câu chuyện): Dù mới ra đời, nhưng Dế Mèn đã thể hiện những suy nghĩ, hành động nào? Liệu những lời tự giới thiệu đó có hoàn toàn đúng với bản chất của Dế Mèn lúc bấy giờ không?
* Ưu điểm và nhược điểm trong cách đánh giá:
* Ưu điểm: Có những điểm nào trong cách Dế Mèn tự đánh giá là tích cực? (Ví dụ: sự tự tin là cần thiết cho tuổi trẻ).
* Nhược điểm: Những điểm nào trong cách tự đánh giá của Dế Mèn lại là hạn chế, là sai lầm? (Ví dụ: sự kiêu căng, coi thường người khác, không nhận thức được hết những khuyết điểm của mình).

Bước 4: Rút ra bài học cho bản thân.

Qua cách Dế Mèn tự đánh giá, chúng ta học được điều gì về việc tự đánh giá bản thân?

* Chúng ta nên tự tin vào bản thân, phát huy những điểm mạnh.
* Tuy nhiên, chúng ta cũng cần khiêm tốn, nhìn nhận đúng đắn cả ưu điểm và nhược điểm của mình.
* Không nên quá kiêu ngạo, tự mãn, coi thường người khác.
* Cần có sự quan sát, học hỏi từ mọi người xung quanh để hoàn thiện bản thân.

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau tổng hợp lại câu trả lời dựa trên các bước trên nhé:

Trả lời câu hỏi: Dế Mèn đã nói những gì về bản thân mình? Em suy nghĩ như thế nào về cách Dế Mèn đánh giá bản thân?

1. Dế Mèn đã nói những gì về bản thân mình?

Khi mới ra đời, Dế Mèn đã có những lời tự giới thiệu rất tự tin về bản thân. Cụ thể:

* Về ngoại hình: Dế Mèn tự hào về “bộ cánh với những lằn chỉ bóng mượt”, về “đôi cánh dài, mềm mại”, và cả bộ “râu dài và nhọn hoắt”, đôi “chân cẳng béo múp”, “khỏe khoắn”. Dế Mèn còn khoe rằng mình “thông minh”, “đã biết làm những trò rất giỏi” như “múa hát, trốn chui trốn nhủi”.
* Về tài năng: Dế Mèn cho rằng mình “khá cừ” trong việc “trêu đùa, vờn nhau với mấy đứa bạn”, và tự nhận mình là “anh chàng dế mèn đẹp trai, đẹp giai”.

2. Em suy nghĩ như thế nào về cách Dế Mèn đánh giá bản thân?

Theo cô, cách Dế Mèn tự đánh giá bản thân lúc này vừa có điểm đáng khen, vừa có điểm cần phê phán.

* Điểm đáng khen: Sự tự tin là một phẩm chất tốt, đặc biệt là đối với một chú dế trẻ tuổi vừa bước ra đời. Dế Mèn có ý thức về vẻ ngoài và những khả năng ban đầu của mình, điều này giúp chú có thêm động lực để khám phá thế giới.
* Điểm cần phê phán: Tuy nhiên, cách Dế Mèn tự đánh giá lại thiên về sự kiêu ngạo, tự mãn và có phần ảo tưởng về bản thân. Chú quá đề cao những gì mình có mà chưa nhận thức được những khuyết điểm của mình. Những lời Dế Mèn nói thể hiện sự “vênh váo”, “hợm hĩnh” khi tự cho mình là “đẹp trai, đẹp giai”, là “thông minh” và “biết làm những trò rất giỏi”. Điều này cho thấy Dế Mèn chưa thực sự hiểu biết về thế giới xung quanh và chưa có sự khiêm tốn.

Có thể nói, cách đánh giá bản thân của Dế Mèn lúc này là chưa chín chắn, còn mang tính chủ quan và chưa có sự nhìn nhận đúng đắn, toàn diện. Đây chính là “bài học đường đời đầu tiên” mà Dế Mèn sẽ dần học được qua những trải nghiệm tiếp theo trong cuộc sống.

Các em thấy đó, việc tự đánh giá bản thân rất quan trọng. Chúng ta cần phải biết mình là ai, mình có những điểm mạnh, điểm yếu nào để ngày càng hoàn thiện hơn.

Các em có câu hỏi nào không? Nếu không, chúng ta sẽ sang bài tập tiếp theo nhé!