Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau “mổ xẻ” một khổ thơ rất hay và đầy cảm xúc trong bài thơ “Hạt gạo làng ta” của nhà thơ Trần Đăng Khoa nhé. Đây là một bài thơ mà cô tin rằng ai trong chúng ta cũng cảm nhận được sự gần gũi, thân thương.

Các em hãy cùng đọc lại khổ thơ một lần nữa để thấm thía từng câu chữ nào:

“Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nầu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy..”

—

Yêu cầu A: Chỉ ra biện pháp tu từ So sánh được sử dụng trong khổ thơ trên.

Để tìm biện pháp so sánh, các em hãy nhớ lại đặc điểm của nó nhé: thường có các từ ngữ như “như”, “là”, “tựa như”, “giống như”… Chúng ta sẽ xem xét kỹ từng dòng thơ.

Trong khổ thơ này, các em có thể thấy rất rõ câu thơ:
“Nước như ai nầu”

Ở đây, tác giả đã so sánh “Nước” (nước ở ruộng đồng) với hình ảnh “ai nầu” (ai đó đang đun nấu). Sự so sánh này giúp chúng ta hình dung được nước ở ruộng vào buổi trưa tháng sáu nóng đến mức nào, nóng như nước đang được đun trên bếp vậy! Đây chính là biện pháp tu từ So sánh mà đề bài yêu cầu đó các em.

—

Yêu cầu B: Em hãy viết một đoạn văn ngắn (5-7 câu) trình bày cảm nhận của em về sự vất vả của người mẹ và giá trị của hạt gạo được thể hiện qua các đoạn thơ trên.

Khi đọc những câu thơ này, cô tin rằng các em cũng sẽ có nhiều cảm xúc, đúng không nào? Giờ đây, chúng ta hãy thử diễn tả những cảm xúc đó thành một đoạn văn ngắn nhé. Các em nhớ là mình phải bộc lộ cảm xúc chân thật, không diễn xuôi lại bài thơ đâu nhé!

Đây là gợi ý của cô:

Đọc khổ thơ, em thực sự xúc động và cảm phục vô cùng trước hình ảnh người mẹ tần tảo. Khi mà cái nắng tháng sáu thiêu đốt đến mức “Nước như ai nầu”, nóng đến nỗi “Chết cả cá cờ / Cua ngoi lên bờ”, vậy mà mẹ vẫn không quản ngại khó khăn, vẫn “xuống cấy” từng cây lúa non. Những giọt mồ hôi của mẹ không chỉ rơi xuống mà còn thấm đẫm vào từng hạt gạo, làm nên giá trị thiêng liêng của chúng. Em cảm thấy thật biết ơn sâu sắc và trân trọng từng bữa cơm, từng hạt gạo mình ăn hàng ngày. Hạt gạo không chỉ là lương thực nuôi sống chúng ta, mà còn là kết tinh của tình yêu thương, sự hy sinh và những giọt mồ hôi vất vả của người mẹ. Chúng ta cần phải quý trọng thành quả lao động ấy, các em nhé!

—

Cô hy vọng qua bài giảng này, các em đã hiểu rõ hơn về các biện pháp tu từ và cảm nhận sâu sắc hơn về giá trị của lao động, đặc biệt là tình yêu thương vô bờ bến của mẹ qua từng hạt gạo. Các em hãy về nhà và thử viết lại cảm nhận của riêng mình theo cách của mình nhé!