Hiện nay, rác thải nhựa đang là mối đe dọa đến môi trường toàn cầu. Những sản phẩm từ nhựa tuy tiện lợi nhưng ảnh hưởng xấu đến môi trường và sức khỏe con người. Đặc biệt, tình trạng ô nhiễm do rác thải nhựa đã đạt tới những con số đáng báo động. Vậy, chúng ta phải làm gì để giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ hành tinh xanh – sạch – đẹp.

Các sản phẩm, dụng cụ làm từ nhựa rất đa dạng. Gồm có ly nhựa, túi nilon, hạt nhựa, chai, hộp nhựa, hộp đựng thức ăn, ống hút Bởi tính tiện dụng, giá thành rẻ, dễ gia công, dễ sử dụng và khả năng tái chế cao, các sản phẩm từ nhựa ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống và sản xuất.

Loại rác thải từ nhựa có tuổi thọ rất cao, thậm chí gấp 10 lần chúng ta. Một chiếc túi nilon, một chiếc ống hút nhựa, một chiếc ly nhựa sử dụng 1 lần được sản xuất chỉ trong vài giây, sử dụng vài phút rồi vứt đi. Nhưng thật ra, chúng có thể tồn tại từ 20 năm, 50 năm lên đến 10 thế kỷ. Kinh khủng nhất là chúng không bị loại trừ hoàn toàn khỏi môi trường.

Bên cạnh đó, chất thải nhựa khi đốt bên ngoài môi trường sẽ tạo ra khí thải chứa Dioxin và Furan. Đây là những chất kịch độc, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ con người.

Sự ra đời của nhựa và các sản phẩm từ nhựa mang lại nhiều lợi ích. Nhưng nhựa cũng chính là tác nhân gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và môi trường tự nhiên. Lượng rác thải từ sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp và từ các điểm du lịch ngày càng nhiều. Rác thải nhựa đã và đang trở thành vấn nạn lớn của xã hội.

Theo Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (FAO), ước tính Việt Nam có khoảng 8 triệu tấn chất thải nhựa mỗi năm. Đây là những con số vô cùng khủng khiếp, báo động khẩn cấp đến tất cả mọi người, mọi quốc gia trên thế giới. Hậu quả mà rác thải nhựa để lại vô cùng khôn lường. Tất nhiên, hiểm hoạ đại dương do rác thải nhựa là điều không thể tránh khỏi.

Vậy nguyên nhân của vấn đề rác thải nhựa đang ngày càng tăng cao là do đâu? Đâu tiên chính là thói quen lạm dụng nhựa sử dụng 1 lần. Năng lực quản lý yếu kém: Lượng rác thải nhựa quá lớn, trong khi năng lực quản lý chất thải ở Việt Nam còn rất nhiều hạn chế. Điều này càng làm tăng gánh nặng cho môi trường và sức khỏe cộng đồng. Công tác phân loại rác, xử lý rác thải còn hạn chế. Ý thức người dân còn kém: người dân có ý thức kém, chưa nhận thức đúng về mức độ nguy hiểm của ô nhiễm rác thải nhựa đối với môi trường, đặc biệt là môi trường biển.

Để có được một cuộc sống phát triển văn minh, hiện đại, chúng ta còn phải phấn đấu rất nhiều. Trước hết, hãy hạn chế sử dụng những đồ nhựa dùng một lần và túi nilon. Nâng cao tinh thần, trách nhiệm của người dân về vấn đề rác thải. Hãy sống theo tinh thần: Mình vì mọi người, mọi người vì mình. Có như vậy môi trường sống mới trở nên xanh – sạch – đẹp và Trái Đất mới thực sự là ngôi nhà chung đáng yêu của tất cả nhân loại.

Từ trước đến nay, mua sắm luôn là một trong những nhu cầu cơ bản của con người. Tùy từng giai đoạn, thời kì lịch sử khác nhau, con người sẽ có những vật đựng sản phẩm khác nhau. Đến thời kì chúng ta, việc sử dụng đồ dùng bằng nhựa là một bước đột phá lớn. Mẹ tôi- người nội trợ chính hiệu rất tâm đắc với phát minh này của loài người. Còn em tôi, chắc nó đã được thầy cô phân tích về tác hại của đồ dùng bằng nhựa nó lại phản bác mẹ tôi mà nói rằng: “Đồ dùng bằng nhựa có lợi đấy nhưng mẹ cũng nên tìm hiểu thêm để thấy rằng cái hại của nó còn lớn gấp nhiều lần so với cái lợi mà mẹ đang biết” Tôi cũng gật gù đồng ý với ý kiến của em tôi.

Đồ dùng bằng nhựa là gì? Chúng ta cần hiểu một cách đơn giản, nôm na là những vật dụng dùng để đựng đồ như rổ, rá, thau, cốc… được làm từ nhựa.

Hiện nay có vô vàn kiểu dáng của những đồ dùng bằng nhựa trên thị trường, mức giá của chúng cũng khác nhau nhưng nhìn chung đồ nhựa cực kì rẻ và vô cùng tiện lợi trong việc đựng đồ. Chúng ta có thể đựng bất cứ thứ gì từ nhỏ nhất đến lớn nhất, từ chất rắn đến lỏng. Có thể đựng đồ ở nhà, ở chợ, ngoài đồng thậm chí công viên, bệnh viện, trường học… đều dùng đồ nhựa để đựng đồ. Ngoài tính tiện lợi ra, đồ dùng bằng nhựa còn vô cùng bền, chịu được sự va chạm nhẹ, có thể rơi mà không vỡ, không sứt mẻ như đồ thủy tinh. Có thể đựng được đồ nóng, đồ lạnh. Đặc biệt là giá thành cực rẻ so với những đồ dùng làm bằng chất liệu khác như mây, tre, nứa, đặc biệt là inox… Và đồ dùng bằng nhựa đã trở nên phổ biến trong sinh hoạt của gia đình, nơi công cộng, tập thể…

   Tuy nhiên, mẹ và có lẽ nhiều khác không biết cái hại mà mà đồ dùng bằng nhựa mang đến cho con người, đặc biệt là môi trường thiên nhiên, sức khỏe của con người là vô cùng lớn. Bởi đặc tính không phân hủy của pla- xtic. Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, mỗi năm thế giới sản xuất ra hơn 400 triệu tấn nhựa và tiêu thụ khoảng 1.000 – 5.000 tỷ túi nilon. Như vậy, mỗi phút trôi qua lại có 2 triệu chiếc túi nilon được sử dụng. Các thực phẩm nóng đựng trong hộp nhựa sẽ làm giải phóng monostyren (một loại chất độc) và khiến chúng ngấm vào thức ăn. Chất độc này không ngay lập tức ảnh hưởng đến cơ thể mà tích tụ dần dần rồi gây ra các bệnh liên quan đến gan và thận. Đồ nhựa cũng không phải là vật dụng lưu trữ thích hợp cho các loại đồ ăn mặn và chua do tính axit và tính kiềm của các loại đồ ăn này sẽ gây ra các phản ứng hóa học phân hủy, làm biến chất thực phẩm gây nhiễm độc cơ thể nếu sử dụng thường xuyên. Nhiệt độ là một trong những xúc tác đẩy nhanh các quá trình phản ứng hóa học. Nếu việc đựng đồ ăn nóng vào hộp nhựa đã gây hại thì việc để đồ nhựa vào lò vi sóng còn gây ra phản ứng hóa học mạnh mẽ hơn khiến các chất phụ gia nhanh chóng hòa tan vào thực phẩm. Không những thế, sự kết hợp giữa chất béo và nhựa tổng hợp gián tiếp tạo ra dioxin – một trong những chất là hiểm họa dẫn đến ung thư. Tái sử dụng hộp nhựa là một cách để bảo vệ môi trường. Tuy nhiên nếu tái sử dụng đồ nhựa không đúng cách có thể trở thành trung gian truyền nhiễm mầm khuẩn, nấm mốc gây nguy hại cho cơ thể.

Nếu đồ đựng bằng nhựa đặc biệt là bao bì nilong lẫn vào đất sẽ làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loài thực vật bị nó bao quanh, cản trở sự phát triển của cỏ dẫn đến hiện tượng xói mòn ở các vùng đồi núi. Khi bị vứt xuống cống làm tắc các đường dẫn nước thải, làm tăng khả năng gập lụt của các đô thị về mùa mưa. Sự tắc nghẽn hệ thống cống rãnh làm cho muỗi phát sinh lây truyền dịch bệnh. Bao bì ni lông trôi ra biển làm chết các loài sinh vật khi chúng nuốt phải. Nguy hiểm nhất là khi đốt, các khí độc thải ra và đặc biệt là chất đi- ô- xin, có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ em.

  Từ phân tích ở trên, chúng ta dễ dàng nhận ra việc sử dụng đồ đựng bằng nhựa lợi cũng lắm mà hại cũng nhiều. Do đó cần phải có những giải pháp làm giảm hậu quả do đồ đựng bằng nhựa gây ra. Đối với người dân: Cần thay đổi thói quen sử dụng đồ dùng bằng nhựa như đựng thức ăn chín bằng hộp, cạp lồng, đựng canh bằng bát sứ, thủy tinh. Tuyệt đối không đựng đồ nóng bằng chất liệu nhựa…. Chiếc túi ni lông nào có thể tái sử dụng được thì sử dụng lại hoặc giặt sạch dùng lại. Sau khi sử dụng, đặc biệt là bao bì nilong, cốc nhựa dùng 1 lần phải có ý thức tự giác để đúng nơi quy định. Đối với nhà sản xuất: Nên nghiên cứu những vật dụng thay thế như sản xuất túi giấy, ống hút bằng giấy, bằng cỏ. Nhà nước nên tìm ra giải pháp xử lý đồ dùng bằng nhựa một cách hợp lý không làm ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường sống của con người và các loài sinh vật.

Khi chưa có một giải pháp nào hữu hiệu trong việc xử lý đồ dùng bằng nhựa thì mỗi người cần có ý thức khi sử dụng và vứt đúng nơi quy định. Hiện nay, túi nilon đã bị cấm sử dụng tại 91 quốc gia trên thế giới. Chúng ta có thể học theo các nước này nếu cần thiết. Bản thân hạn chế dùng, đi tuyên truyền để mọi người hiểu và sử dụng một cách hợp lý càng vứt đồ dùng bằng nhựa ra môi trường càng ít càng tốt.