Bàn về cái hay của “chiếc lược ngà”,có người đã nhận xét rằng :”Chiếc lược ngà t…
GIÚP EM VỚI Ạ 50 là em nộp bài r ạ
Bước 1: Phân tích đề bài và yêu cầu
Đề bài yêu cầu chúng ta chứng minh rằng truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng đã “khơi dậy trong ta những tình cảm cao đẹp”.
* Yếu tố cốt lõi cần chứng minh: “khơi dậy tình cảm cao đẹp”.
* Dung lượng yêu cầu: Viết một đoạn văn.
* Yêu cầu về ngôn ngữ: Sử dụng ít nhất một phép tu từ vựng và phân tích phép tu từ đó.
Bước 2: Xác định những “tình cảm cao đẹp” được khơi dậy từ truyện ngắn “Chiếc lược ngà”
Khi đọc “Chiếc lược ngà”, những tình cảm nào trong chúng ta được lay động và trỗi dậy mạnh mẽ? Cô nghĩ đến những điều sau:
* Tình cha con sâu nặng: Đây là tình cảm trung tâm của tác phẩm. Tình yêu thương, sự hy sinh, nỗi nhớ nhung và mong chờ của ông Sáu dành cho con gái, sự gắn bó, tin tưởng của bé Thu dành cho cha.
* Lòng nhân ái, sự cảm thông: Chúng ta cảm thông cho hoàn cảnh của hai cha con ông Sáu, cho sự mất mát, ly tán do chiến tranh.
* Sự trân trọng những giá trị nhân văn: Tác phẩm cho ta thấy ngay cả trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt nhất, tình người, tình yêu thương vẫn luôn tồn tại và tỏa sáng.
* Ý thức về trách nhiệm, sự hy sinh vì Tổ quốc: Tình cha con, tình yêu thương gia đình càng làm nổi bật sự hy sinh cao cả của người lính cho đất nước.
Trong các tình cảm này, tình cha con là nổi bật nhất, là sợi dây xuyên suốt tác phẩm và là điểm tựa để khơi dậy các tình cảm khác.
Bước 3: Lựa chọn dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm
Để chứng minh những tình cảm cao đẹp ấy, chúng ta cần bám sát vào các chi tiết, sự kiện, lời nói, hành động của nhân vật trong truyện:
* Cuộc gặp gỡ đầu tiên đầy éo le: Bé Thu không nhận cha, ông Sáu đau đớn.
* Thái độ kiên quyết, đôi khi lạnh lùng của bé Thu: Bé không chịu theo cha, không gọi tiếng “ba”.
* Sự thay đổi khi hiểu ra và tình yêu thương dồn nén của ông Sáu: Ông dồn hết tình yêu thương vào việc làm chiếc lược cho con.
* Nỗi nhớ, tình yêu thương của ông Sáu dành cho con khi ở chiến trường: Ông tỉ mỉ làm chiếc lược, mong ngày về với con.
* Giây phút chia ly cảm động: Bé Thu gọi “Ba”, ông Sáu ôm con.
* Cái chết của ông Sáu và lời dặn dò cuối cùng: “Chiếc lược này…”, “Gửi cho con”.
Bước 4: Lựa chọn phép tu từ vựng để phân tích
Trong các phép tu từ, phép so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, điệp ngữ… đều có thể được sử dụng. Tuy nhiên, để làm nổi bật tình cảm, phép so sánh, nhân hóa hoặc điệp ngữ thường mang lại hiệu quả cao.
Cô đề xuất sử dụng phép so sánh hoặc phép điệp ngữ để làm rõ sự sâu nặng của tình cảm cha con.
* Gợi ý phép so sánh: Có thể so sánh tình yêu thương của ông Sáu với một vật gì đó vĩnh cửu, to lớn, hoặc so sánh nỗi nhớ của ông với nỗi nhớ da diết của con người. Ví dụ: “Tình yêu ông Sáu dành cho con sâu nặng như biển cả”, “Nỗi nhớ con giày vò ông Sáu day dứt như con thiêu thân vướng vào lửa”.
* Gợi ý phép điệp ngữ: Có thể lặp lại một từ, một cụm từ thể hiện tình cảm, ví dụ như “nhớ con”, “yêu con”.
Cô sẽ chọn phân tích phép điệp ngữ để nhấn mạnh nỗi nhớ thương và tình yêu mà ông Sáu dành cho con.
Bước 5: Xây dựng đoạn văn theo bố cục
Đoạn văn của chúng ta sẽ có cấu trúc như sau:
1. Mở đoạn: Giới thiệu ý kiến nhận xét về tác phẩm và khẳng định sự đúng đắn của nhận xét đó. Nêu bật tình cảm cao đẹp mà tác phẩm khơi dậy.
2. Thân đoạn:
* Dẫn chứng cụ thể về tình cha con sâu nặng qua các chi tiết, sự kiện, hành động, lời nói của nhân vật.
* Phân tích một phép tu từ vựng (chúng ta đã chọn phép điệp ngữ) để làm rõ hơn sự khắc sâu của tình cảm đó.
* Nêu bật những tình cảm cao đẹp khác được khơi dậy (lòng nhân ái, sự cảm thông, trân trọng giá trị nhân văn…).
3. Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị nhân văn của tác phẩm và sức lay động của nó đối với người đọc.
Bước 6: Viết đoạn văn (minh họa)
Em thân mến, dựa trên những phân tích trên, cô sẽ viết một đoạn văn minh họa. Em có thể tham khảo và điều chỉnh sao cho phù hợp với giọng văn và cảm nhận của mình nhé.
—
Đúng như nhận xét, truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng thực sự là một áng văn lay động lòng người, đã “khơi dậy trong ta những tình cảm cao đẹp”. Trước hết, tác phẩm khắc sâu trong tâm trí người đọc tình cha con sâu nặng, thiêng liêng, tưởng chừng như có thể vượt qua mọi gian lao, thử thách của chiến tranh. Tình yêu thương ấy không chỉ được thể hiện qua hành động, mà còn được gửi gắm qua những chi tiết giàu sức gợi. Nỗi nhớ con của ông Sáu trong những năm tháng chiến trường đã trở thành nỗi ám ảnh day dứt, được tác giả khắc họa một cách tinh tế qua việc ông dồn hết tâm sức, tình cảm vào từng nhát đục, từng đường mài chiếc lược ngà. Điệp ngữ “yêu con, thương con” được lặp đi lặp lại trong suy nghĩ của ông khi làm lược cho con, “Làm cho con cái lược này mà bắt đầu từ chỗ này con sẽ mang nó đi khắp mọi nơi, khắp mọi nơi”. Điệp ngữ này không chỉ cho thấy tình yêu thương mãnh liệt, không bờ bến của người cha dành cho con, mà còn nhấn mạnh sự kỳ vọng, mong muốn con mình được an toàn, được yêu thương, ngay cả khi cha không còn ở bên cạnh. Chính nỗi nhớ thương sâu sắc ấy đã biến chiếc lược ngà không chỉ là vật kỷ niệm mà còn là biểu tượng cho tình yêu vĩnh cửu, là lời nhắn nhủ tha thiết của người cha từ cõi vĩnh hằng. Bên cạnh tình cha con, “Chiếc lược ngà” còn khơi dậy trong ta lòng nhân ái, sự đồng cảm sâu sắc với những mất mát, hy sinh của con người trong chiến tranh. Những giọt nước mắt, những cái ôm siết chặt trong giây phút chia ly, sự hi sinh anh dũng của ông Sáu vì Tổ quốc, tất cả đã khiến ta thêm trân trọng những giá trị nhân văn cao quý, khẳng định sức mạnh vĩnh hằng của tình người ngay cả trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.
—
Bước 7: Kiểm tra lại bài viết
Sau khi viết xong, em hãy đọc lại bài của mình để đảm bảo:
* Đã trả lời đúng và đủ yêu cầu của đề bài.
* Luận điểm rõ ràng, có dẫn chứng thuyết phục.
* Phép tu từ đã được sử dụng và phân tích rõ ràng.
* Đoạn văn mạch lạc, có liên kết.
* Không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.
Chúc em hoàn thành tốt bài tập của mình nhé! Nếu có gì thắc mắc, đừng ngần ngại hỏi cô.
1. Yêu cầu về kỹ năng:
– Có kỹ năng nghị luận về một vấn đề văn học, có lý lẽ thuyết phục và thể hiện được sự cảm thụ tác phẩm truyện tinh tế.
– Bố cục hợp lý, rõ ràng, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
– Văn viết trong sáng, có cảm xúc.
2. Yêu cầu về kiến thức:
Bài viết có thể trình bày theo những cách khác nhau nhưng cần có các ý cơ bản sau:
a. Giải thích:
– Lời nhận xét: “Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng) là tác phẩm thuộc loại truyện đọc đã thấy hay, khơi dậy trong ta những tình cảm cao đẹp đã khái quát được cơ bản giá trị của truyện ngắn:
+ Truyện ngắn là bài ca bất diệt về tình cảm cha con sâu nặng, thắm thiết của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh -> Khẳng định giá trị nhân bản sâu sắc, cao đẹp và thiêng liêng tình cảm ruột thịt của con người.
+ Truyện ngắn là bài ca cảm động về tình cảm đồng đội chân thành của những người lính trong chiến tranh.
+ Cái hay của một tác phẩm không chỉ dừng lại ở nội dung mà còn ở nghệ thuật, tác phẩm Chiếc lược ngà cũng có những nét nghệ thuật đặc sắc, tạo nên thành công cho tác phẩm
b. Chứng minh:
– “Chiếc lược ngà” là câu chuyện cảm động, về tình cha con: Qua hai tình huống chính: Cuộc gặp gỡ sau tám năm xa cách của hai cha con và sự kiện ông Sáu làm chiếc lược ngà ở khu căn cứ:
+ Tình cảm sâu sắc của bé Thu đối với cha ( Phân tích diễn biến tâm lý của bé Thu, đặc biệt giờ phút nhận cha và cuộc chia tay đầy xúc động của hai cha con…)
+ Sự thể hiện tình cảm sâu sắc thiết tha của ông Sáu đối với con, đặc biệt qua kỷ vật chiếc lược ngà – Biểu hiện của tình cha con sâu nặng.( Phân tích nỗi ân hận, nhớ thương con của ông Sáu, đặc biệt việc làm nên kỷ vật chiếc lược ngà và trao gửi cho người đồng đội…-> Tình cảm cha con thường trực sâu nặng, một minh chứng cho tình cha con bất diệt… )
– “Chiếc lược ngà” thể hiện tình cảm đồng đội chân thành sâu nặng của những người línhtrong chiến tranh thể hiện qua tình cảm giữa ông Ba và ông Sáu…(Phân tích)
– Đặc sắc nghệ thuật:
+ Nghệ thuật xây dựng tình huống:
Hai cha con gặp lại nhau sau 8 năm xa cách, nhưng bé Thu không nhận ra ba, khi nhận ra thì anh Sáu lại phải tiếp tục lên đường chiến đấu. Đây là tính huống cơ bản của truyện => tình huống giúp bé Thu thể hiện tình cảm mãnh liệt với cha. Ở khu căn cứ ông dồn hết tình yêu làm chiếc lược ngà cho con nhưng chưa kịp đưa ông đã hi sinh => tình huống này giúp bộc lộ tình yêu của ông Sáu với con.
=> Tình huống bất ngờ, tự nhiên, hợp lý.
– Người kể chuyện: Bác ba, là bạn của ông Sáu chứng kiến toàn bộ câu chuyện và kể lại nên có ý nghĩa quan trọng:
Làm tăng tính khách quan, chân thực cho câu chuyện bởi người kể chuyện đồng thời cũng là một người trong cuộc chứng kiến những sự việc xảy ra. Người kể chuyện dễ dàng đan xen vào những bình luận, những cảm xúc, suy nghĩ hết sức thấu đáo để người đọc có thể hiểu và đồng cảm với câu chuyện. Người kể chuyện có nhiều cơ hội tìm hiểu đi vào thế giới nội tâm nhân vật một cách sâu sắc.
– Nghệ thuật xây dựng nhân vật: đặc biệt nhân vật bé Thu với tính cách đặc trưng, được tác giả thể hiện rõ nét.
– Ngôn ngữ tự nhiên, giản dị, đậm chất Nam Bộ.
c. Đánh giá:
– Đó là những tình cảm cao đẹp, thiêng liêng của mọi thời, nhưng đặt trong cảnh ngộ chiến tranh éo le, tình cảm ấy càng ngời sáng. Cảm hứng nhân văn sâu sắc đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho tác phẩm.
– Để góp phần làm nên cái hay, sự thành công của tác phẩm và khơi gợi những tình cảm cao đẹp trong lòng bạn đọc Nguyễn Quang Sáng đã xây dựng tình huống truyện bất ngờ, hợp lý, tâm lý nhân vật được thể hiện sâu sắc, chân thực và tự nhiên, ngôn ngữ nhân vật đậm chất Nam Bộ.
\(# THAM KHẢO NHA\)