BỐ TÔITôi đi học dưới đồng bằng. Còn bố tôi, từ nơi núi đồi hiểm trở, ông luôn d…
BỐ TÔI
Tôi đi học dưới đồng bằng. Còn bố tôi, từ nơi núi đồi hiểm trở, ông luôn dõi theo tôi.
Bao giờ cũng vậy, ông mặc chiếc áo kẻ ô phẳng phiu nhất, xuống núi vào cuối mỗi tuần. Ông rẽ vào bưu điện để nhận những lá thư tôi gửi. Lặng lẽ, ông vụng về mở nó ra. Ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép vào khuôn mặt đầy râu của ông. Rồi lặng lẽ như lúc mở ra, ông xếp nó lại, nhét vào bao thư. Ông ngồi trầm ngâm một lúc, khẽ mỉm cười rồi đi về núi.
Về đến nhà, ông nói với mẹ tôi: “Con mình vừa gửi thư về”. Ông trao thư cho bà. Bà lại cẩn thận mở nó ra, khen: “Con mình viết chữ đẹp quá! Những chữ tròn, thật tròn, những cái móc thật bén. Chỉ tiếc rằng không biết nó viết gì. Sao ông không nhờ ai đó ở bưu điện đọc giùm?”. Ông nói: “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả”. Rồi ông lấy lại thư, xếp vào trong tủ cùng với những lá thư trước, những lá thư được bóc ra nhìn ngắm, chạm mặt rồi cất vào, không thiếu một lá, ngay cả những lá đầu tiên nét chữ còn non nớt…
Hôm nay là ngày đầu tiên tôi bước chân vào trường đại học. Một ngày khai trường đầu tiên không có bố. Bố tôi đã mất. Nhưng tôi biết bố sẽ đi cùng tôi trên những con đường mà tôi sẽ đi, suốt cả hành trình cuộc đời.
(Theo Bố tôi, Nguyễn Ngọc Thuần, in trong “Bồi dưỡng học sinh vào lớp 6 môn Tiếng Việt” – Nxb Giáo dục Việt Nam, 2012)
câu 1: truyện được kể theo ngôi thứ mấy? tác dụng của ngôi kể ấy?
câu 2: khi nhận được thư của con gái. người bố đã có những hành động gì? những hành động ấy cho thấy thái độ và tình cảm của bố đối với con như thế nào?
câu 3: chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: “ ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép nó vào khuôn mặt đầy râu của ông”
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một câu chuyện rất xúc động về tình phụ tử mang tên “Bố tôi” của Nguyễn Ngọc Thuần. Cô tin rằng, qua câu chuyện này, các em sẽ cảm nhận được vẻ đẹp của tình cảm gia đình, đặc biệt là tình yêu thương thầm lặng mà vô bờ bến của người cha dành cho con cái.
Chúng ta hãy cùng giải quyết các câu hỏi đã đặt ra nhé!
Câu 1: Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Tác dụng của ngôi kể ấy?
Trả lời:
Truyện được kể theo ngôi thứ nhất, qua lời kể của nhân vật “tôi” – tức là người con gái.
Tác dụng của ngôi kể này:
- Tạo sự chân thực, gần gũi và đáng tin cậy cho câu chuyện. Người đọc được trực tiếp lắng nghe những cảm xúc, suy nghĩ và trải nghiệm của nhân vật “tôi” về người bố của mình.
- Giúp người đọc dễ dàng đồng cảm và cảm nhận sâu sắc hơn về tình cảm mà người con dành cho bố, cũng như tình yêu thương bao la của người cha.
- Nội dung câu chuyện được thể hiện một cách khách quan hơn nhưng vẫn rất giàu cảm xúc, vì nó được kể lại từ góc nhìn của người trong cuộc, người trực tiếp chứng kiến và thấu hiểu tình yêu của cha.
- Khắc họa rõ nét tâm tư, tình cảm của người con khi nhớ về bố, đặc biệt là sự hối tiếc và tình yêu thương vô điều kiện khi bố đã ra đi, khiến câu chuyện trở nên lay động lòng người.
Câu 2: Khi nhận được thư của con gái, người bố đã có những hành động gì? Những hành động ấy cho thấy thái độ và tình cảm của bố đối với con như thế nào?
Trả lời:
Khi nhận được thư của con gái, người bố đã có rất nhiều hành động đầy tình cảm và ý nghĩa:
- Chuẩn bị tươm tất: Ông luôn “mặc chiếc áo kẻ ô phẳng phiu nhất, xuống núi vào cuối mỗi tuần” để đi nhận thư. Điều này cho thấy ông rất trân trọng những lá thư của con, xem đó là một sự kiện quan trọng và thiêng liêng.
- Cẩn trọng, nâng niu: “Lặng lẽ, ông vụng về mở nó ra.” Hành động “vụng về” nhưng “lặng lẽ” cho thấy sự cẩn thận, trân quý và có chút e dè trước một điều gì đó rất quý giá, thiêng liêng.
- Tình cảm trìu mến, khao khát: “Ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép vào khuôn mặt đầy râu của ông.” Đây là hành động biểu lộ sự nhớ nhung tột độ, ông muốn cảm nhận hơi ấm, sự hiện diện của con gái qua từng nét chữ, từng trang giấy. Nó như một cái ôm, một nụ hôn thầm lặng dành cho con.
- Giữ gìn, nâng niu: “Rồi lặng lẽ như lúc mở ra, ông xếp nó lại, nhét vào bao thư.” Ông không đọc nội dung mà chỉ nhìn ngắm, cảm nhận rồi cất giữ cẩn thận, cho thấy ông yêu thương và trân trọng từng kỉ vật của con.
- Hạnh phúc, mãn nguyện: “Ông ngồi trầm ngâm một lúc, khẽ mỉm cười rồi đi về núi.” Nụ cười mỉm cho thấy niềm vui, sự hạnh phúc âm thầm khi nhận được tin tức của con, dù chỉ là những lá thư không đọc được nội dung.
- Tự hào, muốn sẻ chia: “Về đến nhà, ông nói với mẹ tôi: “Con mình vừa gửi thư về”. Ông trao thư cho bà.” Ông muốn chia sẻ niềm vui này với mẹ, cho thấy ông rất tự hào về con.
- Thấu hiểu sâu sắc: Khi mẹ thắc mắc vì sao không nhờ người khác đọc, ông nói: “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả.” Câu nói này thể hiện sự tin tưởng tuyệt đối, sự thấu hiểu vô điều kiện về con. Đối với ông, việc cảm nhận được tình yêu thương của con qua nét chữ đã đủ, không cần biết cụ thể nội dung.
- Lưu giữ cẩn thận: “Rồi ông lấy lại thư, xếp vào trong tủ cùng với những lá thư trước, những lá thư được bóc ra nhìn ngắm, chạm mặt rồi cất vào, không thiếu một lá, ngay cả những lá đầu tiên nét chữ còn non nớt…” Hành động này cho thấy ông là một người cha rất tình cảm, giàu kí ức. Ông trân trọng tất cả những gì thuộc về con, từ quá khứ đến hiện tại, không bỏ sót bất kỳ điều gì, kể cả những lá thư đầu tiên với nét chữ còn non nớt của con.
Thái độ và tình cảm của bố đối với con:
Qua những hành động trên, chúng ta có thể thấy người bố là một người:
- Có một tình yêu thương sâu sắc, vô bờ bến và thầm lặng dành cho con gái.
- Rất nâng niu, trân trọng từng kỷ vật của con, coi những lá thư như báu vật.
- Luôn dõi theo, quan tâm đến con một cách âm thầm nhưng bền bỉ.
- Có sự thấu hiểu con một cách tinh tế, vượt lên trên ngôn ngữ, chỉ cần cảm nhận được tình cảm qua nét chữ.
- Là một người cha giản dị, mộc mạc nhưng chất chứa một tình cảm lớn lao, thiêng liêng, là điểm tựa tinh thần vững chắc cho con.
Câu 3: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: “ ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép nó vào khuôn mặt đầy râu của ông”
Trả lời:
Trong câu văn “ ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép nó vào khuôn mặt đầy râu của ông”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ liệt kê các hành động của người bố.
Tác dụng:
- Diễn tả một cách cụ thể, chân thực và đầy xúc động chuỗi hành động của người bố khi nhận được thư con. Mỗi hành động đều rất nhỏ bé nhưng chứa đựng tình cảm lớn lao.
- Nhấn mạnh sự nâng niu, trân trọng tột độ của người bố đối với từng con chữ, từng dòng thư của con. Ông không chỉ đọc bằng mắt mà còn muốn cảm nhận bằng cả xúc giác.
- Bộc lộ một cách sâu sắc tình yêu thương, nỗi nhớ nhung và sự khao khát được gần gũi con của người bố. Hành động “ép nó vào khuôn mặt đầy râu” đặc biệt thể hiện sự gắn bó, muốn che chở và ôm ấp con, như thể ông đang ôm chính con gái mình vậy.
- Gợi hình ảnh một người cha mộc mạc, giản dị nhưng có một tâm hồn giàu tình cảm, thiêng liêng, sẵn sàng thể hiện tình yêu thương một cách rất bản năng và chân thành.
Cô mong rằng, qua bài học này, các em sẽ thêm yêu thương, trân trọng những người thân yêu trong gia đình mình, đặc biệt là bố mẹ nhé!
\(#DAnh\)
Câu \(1.\)
\(-\) Truyện được kể theo ngôi thứ nhất.
\(⇒\) Người kể chuyện xưng “tôi” , là người trực tiếp tham gia vào câu chuyện và tường thuật lại diễn biến các sự việc theo góc nhìn cá nhân.
\(-\) Tác dụng của ngôi kể thứ nhất :
\(+\) Giúp người viết, người nói có thể truyền tải những suy tư, cung bậc tình cảm, cảm xúc một cách dễ dàng, linh hoạt hơn.
\(+\) Giúp người đọc, người nghe có thể nắm bắt và đồng cảm một cách sinh động, sâu sắc và dễ dàng hơn trước những diễn biến tâm trạng, tâm lí, tính cách của nhân vật.
\(+\) Giúp cho câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi, đậm chất chủ quan nhằm tăng độ tin cậy, tăng sức thuyết phục.
Câu \(2.\)
\(-\) Khi nhận được thư của con gái, người bố đã có những hành động là :
\(+\) “Lặng lẽ, ông vụng về mở nó ra. “
\(+\) “Ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép vào khuôn mặt đầy râu của ông. “
\(+\) “Rồi lặng lẽ như lúc mở ra, ông xếp nó lại, nhét vào bao thư. “
\(+\) “Ông ngồi trầm ngâm một lúc, khẽ mỉm cười rồi đi về núi. ”
\(+\) “Về đến nhà, ông nói với mẹ tôi: “Con mình vừa gửi thư về. ” “
\(+\) “Khi mẹ hỏi sao không nhờ ai đọc giùm, ông nói: “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả. ” “
\(+\) “Rồi ông lấy lại thư, xếp vào trong tủ cùng với những lá thư trước, những lá thư được bóc ra nhìn ngắm, chạm mặt rồi cất vào, không thiếu một lá, ngay cả những lá đầu tiên nét chữ còn non nớt. “
\(⇒\) Những hành động ấy đã cho thấy sự trân trọng, nâng niu con qua từng con chữ, thấy được một tình yêu thương vô bờ, da diết, sự tự hào, tin tưởng mà cũng chính là nỗi nhớ nhung thiết tha mà ông dành cho con.
Câu \(3.\)
\(-\) Biện pháp tu từ liệt kê :
\(+\) “xem từng con chữ”
\(+\) “lấy tay chạm vào nó”
\(+\) “ép nó vào khuân mặt đầy râu”
\(-\) Tác dụng :
\(+\) Góp phần tạo nhịp điệu, làm tăng tính liên kết, tăng sắc thái biểu cảm, tăng tính diễn đạt, tăng sức gợi hình và gợi cảm cho lời văn. Từ đó, giúp cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn và có ấn tượng mạnh mẽ hơn tới với độc giả.
\(+\) Chi tiết hóa, cụ thể hóa những cử chỉ, hành động trân trọng, nâng niu của người cha đối với những lá thư của con. Qua đó, khắc họa sâu sắc bức tranh tình phụ tử thiêng liêng, cao đẹp thông qua tình yêu thương và nỗi nhớ nhung mà cha dành cho con.
\(+\) Thấy được tình yêu thương sâu nặng, sự xúc động, nghẹn ngào, biết ơn và trân trọng của tác giả trước tình yêu lớn lao của người cha. Qua đó, khơi dậy sự đồng cảm đến từ nơi tâm khảm, tiềm thức bạn đọc nhằm kí thác và gửi gắm bức thông điệp sâu sắc về ý thức trách nhiệm trong việc làm tròn đạo con, làm tròn chữ hiếu.