—

Câu 1

Các em hãy đọc thật kỹ đoạn văn mà cô đã cung cấp.

Buổi đầu, không một tấc sắt trong tay, trẻ là tất cả, tre là vũ khí. Muôn ngàn đời biết ơn chiếc gậy tầm vông đã dựng lên thành đồng Tổ quốc. Và sông Hồng bất khuất có cái chong tre.
Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo vệ con người. Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!

Dựa vào kiến thức đã học và nội dung đoạn trích, chúng ta sẽ cùng nhau trả lời hai câu hỏi nhỏ.

* Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

Để trả lời câu hỏi này, các em hãy nhớ lại những bài tập đọc về cây tre mà chúng ta đã học trong chương trình lớp 6. Đoạn văn này rất quen thuộc với chúng ta.

Trả lời:
Đoạn văn trên trích từ văn bản “Cây tre Việt Nam”. Tác giả là Thép Mới.

* Qua đoạn trích tác giả đã ca ngợi những phẩm chất đáng quý nào của cây tre?

Chúng ta hãy cùng nhau phân tích từng câu, từng chữ trong đoạn trích để tìm ra những phẩm chất mà tác giả muốn ca ngợi ở cây tre.

– Tác giả nói: “Buổi đầu, không một tấc sắt trong tay, trẻ là tất cả, tre là vũ khí.” Điều này cho thấy tre có vai trò quan trọng trong buổi đầu dựng nước, là công cụ chiến đấu.
– “Muôn ngàn đời biết ơn chiếc gậy tầm vông đã dựng lên thành đồng Tổ quốc.” Tầm vông – một loại tre, đã góp phần dựng xây đất nước.
– “Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù.” Tre rất dũng cảm, có sức mạnh để chống lại kẻ thù.
– “Tre xung phong vào xe tăng, đại bác.” Hình ảnh này cho thấy sự hy sinh, sự dũng cảm, sẵn sàng đối mặt với nguy hiểm.
– “Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.” Tre không chỉ bảo vệ đất nước mà còn bảo vệ cuộc sống bình dị của con người.
– “Tre hi sinh để bảo vệ con người.” Đây là một sự hy sinh cao cả.
– “Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!” Đây là lời khẳng định về những đóng góp to lớn của tre.

Như vậy, qua đoạn trích, tác giả đã ca ngợi cây tre với những phẩm chất đáng quý sau:

Trả lời:
Qua đoạn trích, tác giả đã ca ngợi cây tre với những phẩm chất đáng quý như:
– Dũng cảm, kiên cường, bất khuất: Sẵn sàng chống lại quân thù, xung phong vào hiểm nguy.
– Hy sinh cao cả: Sẵn sàng hi sinh để bảo vệ con người và đất nước.
– Gắn bó, thủy chung với con người và quê hương: Góp phần dựng nước, giữ nước, bảo vệ cuộc sống bình dị.
– Anh hùng trong lao động và chiến đấu.

—

Câu 2

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn này nhé. Đây là một câu hỏi quan trọng giúp chúng ta hiểu sâu hơn về cách tác giả diễn đạt và làm cho bài văn thêm sinh động, hấp dẫn.

* Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên và nêu tác dụng

Chúng ta hãy đọc lại từng câu một lần nữa và chú ý đến cách diễn đạt.

– “trẻ là tất cả, tre là vũ khí.” : Đây là cách nói ví von, so sánh ngầm.
– “chiếc gậy tầm vông đã dựng lên thành đồng Tổ quốc.” : Nhân hóa cây tre, biến nó thành một người hùng có khả năng dựng nước.
– “sông Hồng bất khuất có cái chong tre.” : Sông Hồng cũng được nhân hóa, có tinh thần bất khuất, gắn liền với cây tre.
– “Tre xung phong vào xe tăng, đại bác.” : Nhân hóa, biến cây tre thành người lính dũng cảm, có ý thức hành động.
– “Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.” : Điệp ngữ “giữ” được lặp lại, nhấn mạnh vai trò bảo vệ của tre.
– “Tre hi sinh để bảo vệ con người.” : Nhân hóa, thể hiện sự hy sinh cao cả.
– “Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!” : Điệp ngữ “Tre, anh hùng” được lặp lại, khẳng định vai trò của tre.

Vậy, những biện pháp tu từ chính được sử dụng là:

Trả lời:
Các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn là:
– Nhân hóa: Tác giả đã gọi tre bằng những từ ngữ như “anh hùng”, “xung phong”, “hi sinh”, biến cây tre thành một con người sống động, có ý thức, có hành động. Ví dụ: “Tre xung phong vào xe tăng, đại bác.”, “Tre hi sinh để bảo vệ con người.”
– So sánh/Ẩn dụ: “tre là vũ khí”.
– Điệp ngữ: Lặp lại cụm từ “giữ” và “Tre, anh hùng”. Ví dụ: “Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.”, “Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!”

Tác dụng của các biện pháp tu từ:
Các biện pháp tu từ này giúp cho đoạn văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh và biểu cảm.
– Nhân hóa làm cho cây tre trở nên gần gũi, thân thuộc với con người, đồng thời thể hiện được sự dũng cảm, tinh thần chiến đấu và hy sinh cao cả của nó.
– Điệp ngữ giúp nhấn mạnh vai trò to lớn, những đóng góp quan trọng của cây tre trong việc bảo vệ quê hương, đất nước và cuộc sống con người.
– So sánh/Ẩn dụ làm nổi bật vai trò quan trọng của tre trong cuộc sống, đặc biệt là trong chiến tranh.

Nhờ những biện pháp này, hình ảnh cây tre hiện lên thật oai hùng, kiên cường và đầy ý nghĩa, ca ngợi vẻ đẹp và sức mạnh của nó.

—

Câu 3

Bây giờ, chúng ta sẽ chuyển sang phần các em tự do bày tỏ suy nghĩ của mình. Cô tin rằng qua bài học này, các em đã cảm nhận được rất nhiều điều về cây tre.

* Em hãy viết một đoạn văn khoảng 8 dòng có suy nghĩ gì của em về vai trò của cây tre trong cuộc sống hiện nay?

Các em hãy nhớ lại những gì đã học về cây tre, về hình ảnh của nó trong lịch sử và suy nghĩ xem ngày nay, cây tre còn giữ vai trò quan trọng như thế nào trong cuộc sống của chúng ta. Hãy liên hệ thực tế nhé.

Gợi ý cho các em:
– Cây tre ngày nay còn được sử dụng để làm gì? (Đồ dùng, vật liệu xây dựng, trang trí, thực phẩm, y học…)
– Cây tre có còn ý nghĩa tinh thần không? (Biểu tượng của làng quê, của sự kiên cường…)
– Tre có góp phần bảo vệ môi trường không?

Đoạn văn tham khảo:

Dù cuộc sống hiện đại có nhiều vật liệu mới, cây tre vẫn giữ một vị trí quan trọng. Tre không chỉ là biểu tượng của làng quê Việt Nam với vẻ đẹp mộc mạc, bình dị, mà còn là một người bạn đồng hành thiết thực. Từ những vật dụng quen thuộc như rổ, rá, đũa tre, đến những công trình kiến trúc độc đáo, tre đều thể hiện sự đa năng. Hơn thế nữa, tre còn góp phần bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp. Tôi tin rằng, dù mai sau có nhiều thay đổi, tre vẫn sẽ luôn là một phần không thể thiếu, mang đậm hồn Việt trong cuộc sống của chúng ta.

Cô hy vọng qua bài học này, các em đã hiểu rõ hơn về giá trị của cây tre, một loài cây rất đỗi thân thương và kiên cường của dân tộc Việt Nam. Hãy luôn yêu quý và trân trọng những gì thiên nhiên ban tặng nhé các em!

—
Cô chào tạm biệt các em! Hẹn gặp lại các em trong những tiết học tiếp theo.