Trước hết, cô xin mời một bạn đọc lại toàn bộ câu chuyện nào.

(Giáo viên lắng nghe học sinh đọc)

Cảm ơn em đã đọc rất tốt! Bây giờ, chúng ta sẽ lần lượt giải quyết từng câu hỏi.

—

Câu 1 (1đ) Văn bản trên được kể theo ngôi kể nào? Tìm các nhân vật trong câu chuyện ?

Để trả lời câu hỏi này, các em cần nhớ lại kiến thức về các ngôi kể trong văn bản tự sự. Chúng ta có ngôi kể thứ nhất (xưng “tôi”) và ngôi kể thứ ba (kể về người khác).

Các em hãy đọc lại câu chuyện một lần nữa và chú ý xem người kể chuyện xưng hô như thế nào. À, chúng ta thấy câu chuyện được kể bằng “cá chép con dạo chơi”, “cá chép bèn bơi lại gần và hỏi”, “cá chép con ạ”. Đây là dấu hiệu cho thấy người kể chuyện đang đứng bên ngoài câu chuyện, quan sát và thuật lại.

Vậy, văn bản trên được kể theo ngôi kể thứ ba.

Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm các nhân vật trong câu chuyện. Nhân vật là những người, con vật, đồ vật… tham gia vào câu chuyện. Trong câu chuyện này, các em thấy ai đang nói chuyện, ai đang hành động?

Đó chính là cá chép con và con cua.

Vậy, đáp án cho câu hỏi 1 là:
– Ngôi kể: Ngôi kể thứ ba.
– Các nhân vật: Cá chép con, con cua.

—

Câu 2 (1,5đ) Tìm trong văn bản: lời của người kể chuyện và lời nhân vật.

Câu hỏi này yêu cầu chúng ta phân biệt đâu là lời của người kể chuyện và đâu là lời của các nhân vật.

Lời của người kể chuyện là những câu văn thuật lại sự việc, miêu tả hành động, suy nghĩ của nhân vật nhưng không phải là lời thoại trực tiếp của họ.

Lời nhân vật là những câu mà các nhân vật tự nói ra, thường được đặt trong dấu ngoặc kép hoặc gạch đầu dòng.

Các em hãy nhìn vào văn bản:
– “Cá chép con dạo chơi trong hồ nước.” – Đây là lời kể của người kể chuyện.
– “Lúc đi ngang nhà cua, thấy cua đang nằm, vẻ mặt rất đau đớn, cá chép bèn bơi lại gần và hỏi:” – Đây cũng là lời kể của người kể chuyện.
– Sau đó, chúng ta thấy các câu được đặt sau dấu hai chấm và có gạch đầu dòng:
– “- Bạn cua ơi, bạn làm sao thế?” – Đây là lời của cá chép con.
– “Cua trả lời:” – Lời của người kể chuyện dẫn lời thoại.
– “- Tớ đang lột xác bạn ạ.” – Đây là lời của con cua.
– “- Ôi, chắc là bạn đau lắm. Nhưng tại sao bạn lại phải làm như thế ?” – Đây là lời của cá chép con.
– “- Họ hàng nhà tớ ai cũng phải lột xác thì mới lớn lên và trưởng thành được, dù rất đau đớn cá chép con ạ.” – Đây là lời của con cua.
– “- À, bây giờ thì tớ đã hiểu.” – Đây là lời của cá chép con.

Vậy, chúng ta có thể trình bày như sau:
– Lời của người kể chuyện:
– Cá chép con dạo chơi trong hồ nước.
– Lúc đi ngang nhà cua, thấy cua đang nằm, vẻ mặt rất đau đớn, cá chép bèn bơi lại gần và hỏi:
– Cua trả lời:
– Lời nhân vật:
– Cá chép con: “- Bạn cua ơi, bạn làm sao thế?”, “- Ôi, chắc là bạn đau lắm. Nhưng tại sao bạn lại phải làm như thế ?”, “- À, bây giờ thì tớ đã hiểu.”
– Con cua: “- Tớ đang lột xác bạn ạ.”, “- Họ hàng nhà tớ ai cũng phải lột xác thì mới lớn lên và trưởng thành được, dù rất đau đớn cá chép con ạ.”

—

Câu 3 (1,5đ) Câu chuyện trên sử dụng biện pháp tu từ nổi bật nào tác dụng của biện pháp tu từ đó?

Các em còn nhớ các biện pháp tu từ đã học không? Trong đó có biện pháp nào làm cho con vật, đồ vật có những hành động, lời nói và suy nghĩ như con người?

À, đó chính là biện pháp tu từ nhân hóa.

Trong câu chuyện này, chúng ta thấy cá chép con biết nói chuyện, hỏi han, bày tỏ sự thấu hiểu. Con cua cũng biết nói, giải thích về việc lột xác. Những hành động và lời nói này vốn là của con người. Việc tác giả sử dụng biện pháp nhân hóa ở đây có tác dụng gì?

* Tác dụng:
* Làm cho các nhân vật trở nên sinh động, gần gũi, đáng yêu hơn với người đọc, đặc biệt là các bạn nhỏ.
* Giúp câu chuyện trở nên hấp dẫn, lôi cuốn hơn.
* Làm nổi bật được suy nghĩ, tình cảm và những bài học mà câu chuyện muốn truyền tải.

Vậy, biện pháp tu từ nổi bật là nhân hóa. Tác dụng là làm cho các nhân vật sinh động, gần gũi, giúp câu chuyện hấp dẫn và truyền tải thông điệp tốt hơn.

—

Câu 3 (1 điểm): Từ câu chuyện trên, em nhận được thông điệp nào? Trình bày bằng 2-3 câu văn

Câu chuyện “Cá chép và con cua” tuy ngắn gọn nhưng chứa đựng một bài học ý nghĩa về sự trưởng thành.

Các em hãy suy nghĩ xem, khi con cua nói “Họ hàng nhà tớ ai cũng phải lột xác thì mới lớn lên và trưởng thành được, dù rất đau đớn cá chép con ạ”, điều đó có ý nghĩa gì?

Việc lột xác của con cua, dù đau đớn, nhưng là điều cần thiết để nó lớn lên, thay đổi để trở nên tốt đẹp hơn, mạnh mẽ hơn. Điều này cũng giống như con người chúng ta vậy. Để trưởng thành, để giỏi giang, chúng ta đôi khi cũng phải trải qua những khó khăn, vất vả, thậm chí là những thử thách “đau đớn”.

Từ câu chuyện này, em nhận được thông điệp rằng: Sự trưởng thành nào cũng cần trải qua những khó khăn, thử thách. Dù có đau đớn hay vất vả, chúng ta cũng cần kiên trì, nỗ lực để vượt qua, hoàn thiện bản thân và đạt được mục tiêu của mình.

—

Các em thân mến, vậy là chúng ta đã cùng nhau hoàn thành việc giải bài tập về câu chuyện “Cá chép và con cua”. Các em đã nắm bài rất tốt! Cô mong rằng qua câu chuyện này, các em sẽ hiểu thêm về ý nghĩa của sự trưởng thành và luôn cố gắng học tập, rèn luyện để trở thành những con người tốt đẹp hơn nhé.

Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé!