Chào các em học sinh thân mến! Cô là giáo viên Toán lớp 5 đây.
Hôm nay, cô sẽ cùng các em giải quyết ba bài toán rất thú vị về tỉ số phần trăm và phép chia số thập phân. Các em hãy chú ý theo dõi từng bước giải của cô nhé!

---

Câu 1

Đây là dạng toán “Tìm giá trị phần trăm của một số”. Để giải dạng toán này, chúng ta có thể lấy số đó nhân với số phần trăm rồi chia cho 100, hoặc đổi số phần trăm ra số thập phân rồi nhân với số đó. Cô sẽ trình bày cách thứ nhất nhé.

Lý do chọn phương pháp: Đây là phương pháp cơ bản và trực tiếp nhất được học trong chương trình, giúp các em dễ dàng áp dụng công thức.
Công thức là: \( \text{Giá trị cần tìm} = \text{Số đã cho} \times \text{Số phần trăm} \div 100 \)

Các bước giải:

• Bước 1: Ta lấy số đã cho (80) nhân với số phần trăm (30).
  80 x 30 = 2400
• Bước 2: Lấy kết quả vừa tìm được chia cho 100.
  2400 : 100 = 24

Kết luận: Vậy, 30% của 80 là 24.

---

Câu 2

Đây là dạng toán ngược lại với câu 1, đó là “Tìm một số khi biết giá trị một số phần trăm của nó”. Để giải, chúng ta sẽ lấy giá trị đó chia cho số phần trăm rồi nhân với 100.

Lý do chọn phương pháp: Đây là quy tắc tìm một số khi biết giá trị phần trăm của nó. Các em chỉ cần làm ngược lại với dạng toán ở câu 1.
Công thức là: \( \text{Số cần tìm} = \text{Giá trị đã biết} \div \text{Số phần trăm} \times 100 \)

Các bước giải:

• Bước 1: Lấy giá trị đã biết (420) chia cho số phần trăm (52,2).
  420 : 52,2
• Bước 2: Lấy kết quả vừa rồi nhân với 100.
  (420 : 52,2) x 100

Để tính toán thuận tiện hơn, các em có thể làm như sau:
420 x 100 : 52,2 = 42000 : 52,2

Thực hiện phép chia này, ta được kết quả là một số thập phân dài, nên cô sẽ làm tròn kết quả đến hai chữ số thập phân nhé.
42000 : 52,2 ≈ 804,60

Kết luận: Vậy, số cần tìm là khoảng 804,60.

---

Câu 3

Đây là bài toán “Tìm số dư trong phép chia số thập phân” với một điều kiện cụ thể là chỉ lấy 2 chữ số ở phần thập phân của thương.

Lý do chọn phương pháp: Chúng ta sẽ thực hiện phép chia như bình thường cho đến khi có đủ 2 chữ số ở phần thập phân của thương, sau đó dừng lại và xác định số dư. Điều quan trọng nhất là phải đặt dấu phẩy của số dư thẳng cột với dấu phẩy của số bị chia.

Các bước giải:

• Bước 1: Đặt tính và thực hiện phép chia 468 cho 3,7. Để chia cho số thập phân, ta chuyển phép chia này thành 4680 : 37.

      4680 | 37
      ---- |-------
       98  | 126,48
       240
        180
         320
          24
      

  Ta thấy, khi chia đến khi thương có 2 chữ số ở phần thập phân (là 126,48), thì số dư cuối cùng là 24.

• Bước 2: Xác định giá trị của số dư.
  Các em hãy nhớ lại: khi ta thêm các chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của số bị chia (468 = 468,00) để tiếp tục chia, dấu phẩy của số dư phải được đặt thẳng cột với dấu phẩy của số bị chia.
  Thương lấy đến 2 chữ số thập phân, nghĩa là ta đã chia đến hàng phần trăm. Vậy số dư cuối cùng (24) sẽ ở hàng phần nghìn.

Kết luận: Vậy, số dư của phép chia 468 : 3,7 nếu chỉ lấy 2 chữ số ở phần thập phân là 0,024.

Cô hy vọng phần giải thích chi tiết này sẽ giúp các em hiểu bài sâu hơn và tự tin giải các bài toán tương tự. Chúc các em học tốt