Câu 1:

a. Nêu đặc điểm của trạng ngữ?

Các em thân mến, trạng ngữ là một thành phần phụ trong câu, bổ sung ý nghĩa cho toàn câu, cho biết thời gian, địa điểm, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức,… diễn ra sự việc được nói đến trong câu.

Để nhận diện trạng ngữ, chúng ta có thể dựa vào các đặc điểm sau:

* Vị trí: Trạng ngữ thường đứng ở đầu câu, có thể đứng giữa hoặc cuối câu, nhưng thường được ngăn cách với chủ ngữ và vị ngữ bằng dấu phẩy.
* Chức năng: Trạng ngữ bổ sung ý nghĩa về:
* Thời gian: Khi nào sự việc xảy ra? (Ví dụ: Hôm qua, Sáng nay, Buổi chiều, Mùa thu, Năm ngoái…)
* Địa điểm: Sự việc xảy ra ở đâu? (Ví dụ: Ở trường, Trên cánh đồng, Dưới gốc cây, Trong khu vườn…)
* Nguyên nhân: Vì sao sự việc xảy ra? (Ví dụ: Vì mưa to, Do chủ quan, Vì quá mệt…)
* Mục đích: Để làm gì? (Ví dụ: Để học tốt, Để giúp đỡ bạn…)
* Phương tiện: Bằng cái gì? (Ví dụ: Bằng xe đạp, Bằng tàu hỏa…)
* Cách thức: Như thế nào? (Ví dụ: Với thái độ lễ phép, Một cách cẩn thận…)
* Hoặc bổ sung thêm các ý nghĩa khác như hoàn cảnh, điều kiện,…

* Cấu tạo: Trạng ngữ có thể là một từ, một cụm từ (cụm danh từ, cụm tính từ, cụm động từ) hoặc một mệnh đề.

b. Hãy chỉ ra trạng ngữ trong đoạn văn sau và xác định ý nghĩa của trạng ngữ đó:

Đoạn văn:
Buổi chiều, xe dừng lại ở thị trấn nhỏ. Nắng phố huyện vàng hoe. Những em bé Hmông, những em bé Tú Dí, Phù Lá cổ đeo móng hổ, quần áo sặc sỡ đang chơi đùa trước của hàng. Hoàng hôn, áp phiên của phiên chợ thị trấn, người ngựa dập dìu chìm trong sương núi tím nhạt.
Hôm sau chúng tôi đi Sa Pa .

Bây giờ, cô trò mình cùng nhau phân tích từng câu nhé:

* Câu 1: “Buổi chiều, xe dừng lại ở thị trấn nhỏ.”
* Trạng ngữ: “Buổi chiều”
* Ý nghĩa: Bổ sung ý nghĩa về thời gian. Cho biết sự việc “xe dừng lại ở thị trấn nhỏ” xảy ra vào lúc nào.

* Câu 2: “Nắng phố huyện vàng hoe.”
* Trong câu này không có trạng ngữ đứng đầu câu. Tuy nhiên, nếu xét cả đoạn văn, “Buổi chiều” ở câu trên cũng có thể liên quan đến ý nghĩa của câu này, tạo một bức tranh thời gian liên tục.

* Câu 3: “Những em bé Hmông, những em bé Tú Dí, Phù Lá cổ đeo móng hổ, quần áo sặc sỡ đang chơi đùa trước của hàng.”
* Trong câu này không có trạng ngữ đứng đầu câu. Cụm từ “trước cửa hàng” có thể được xem là một bổ ngữ chỉ địa điểm, nhưng nó đứng sau động từ nên không phải là trạng ngữ theo quy tắc thông thường.

* Câu 4: “Hoàng hôn, áp phiên của phiên chợ thị trấn, người ngựa dập dìu chìm trong sương núi tím nhạt.”
* Ở đây, có một cụm trạng ngữ khá dài: “Hoàng hôn, áp phiên của phiên chợ thị trấn”.
* Ý nghĩa: Bổ sung ý nghĩa về thời gian. Cho biết sự việc “người ngựa dập dìu chìm trong sương núi tím nhạt” xảy ra vào lúc hoàng hôn, khi phiên chợ đang diễn ra.

* Câu 5: “Hôm sau chúng tôi đi Sa Pa.”
* Trạng ngữ: “Hôm sau”
* Ý nghĩa: Bổ sung ý nghĩa về thời gian. Cho biết sự việc “chúng tôi đi Sa Pa” xảy ra vào ngày tiếp theo.

Câu 2: Điền trạng ngữ thích hợp vào những chỗ trống trong các câu sau, cho biết trạng ngữ đó bổ sung ý nghĩa gì cho câu?

a. ………………………., lớp em đi tập nghi thức đội.

Chúng ta có thể điền các trạng ngữ chỉ thời gian hoặc địa điểm:

* Trạng ngữ đề xuất: “Sáng thứ bảy”
* Câu hoàn chỉnh: Sáng thứ bảy, lớp em đi tập nghi thức đội.
* Ý nghĩa bổ sung: Bổ sung ý nghĩa về thời gian. Cho biết hoạt động tập nghi thức đội diễn ra vào buổi sáng của ngày thứ bảy.

* Trạng ngữ đề xuất: “Trên sân trường”
* Câu hoàn chỉnh: Trên sân trường, lớp em đi tập nghi thức đội.
* Ý nghĩa bổ sung: Bổ sung ý nghĩa về địa điểm. Cho biết hoạt động tập nghi thức đội diễn ra tại địa điểm nào.

* Trạng ngữ đề xuất: “Vào giờ ra chơi”
* Câu hoàn chỉnh: Vào giờ ra chơi, lớp em đi tập nghi thức đội.
* Ý nghĩa bổ sung: Bổ sung ý nghĩa về thời gian. Cho biết hoạt động tập nghi thức đội diễn ra trong khoảng thời gian nào.

b. Tôi đã trở thành một học sinh xuất sắc……………………………..

Ở đây, chúng ta cần điền trạng ngữ để giải thích rõ hơn về việc trở thành học sinh xuất sắc hoặc bối cảnh, thời gian diễn ra điều đó.

* Trạng ngữ đề xuất: “nhờ sự cố gắng không ngừng nghỉ của bản thân”
* Câu hoàn chỉnh: Tôi đã trở thành một học sinh xuất sắc nhờ sự cố gắng không ngừng nghỉ của bản thân.
* Ý nghĩa bổ sung: Bổ sung ý nghĩa về nguyên nhân. Giải thích lý do vì sao tôi trở thành học sinh xuất sắc.

* Trạng ngữ đề xuất: “sau bốn năm học tập miệt mài”
* Câu hoàn chỉnh: Tôi đã trở thành một học sinh xuất sắc sau bốn năm học tập miệt mài.
* Ý nghĩa bổ sung: Bổ sung ý nghĩa về thời gian. Cho biết thời điểm tôi đạt được danh hiệu học sinh xuất sắc.

* Trạng ngữ đề xuất: “tại kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện”
* Câu hoàn chỉnh: Tôi đã trở thành một học sinh xuất sắc tại kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện.
* Ý nghĩa bổ sung: Bổ sung ý nghĩa về địa điểm/bối cảnh. Cho biết tôi đã đạt danh hiệu học sinh xuất sắc trong sự kiện nào.

Các em thấy không, việc thêm trạng ngữ vào câu giúp câu văn của chúng ta đầy đủ và sinh động hơn rất nhiều. Hãy luyện tập thường xuyên để nắm vững kiến thức này nhé. Nếu có gì chưa hiểu, các em cứ mạnh dạn hỏi cô.