Chào các em, cô rất vui được cùng các em giải đáp các bài tập trong sách giáo khoa Công nghệ 8. Đây là những kiến thức cơ bản và rất quan trọng về các dụng cụ cơ khí cầm tay mà chúng ta đã học. Các em hãy chú ý lắng nghe và ghi chép cẩn thận để nắm vững bài học nhé!

Câu 1: Công dụng của các dụng cụ

Để gia công được một sản phẩm cơ khí đơn giản, chúng ta cần sử dụng kết hợp nhiều loại dụng cụ khác nhau. Mỗi dụng cụ có một công dụng riêng. Cụ thể như sau:

– Dũa: Dùng để tạo độ nhẵn, bóng cho bề mặt vật liệu sau khi gia công thô (như cưa, đục), hoặc dùng để sửa nguội, làm tù các cạnh sắc để đảm bảo an toàn.

– Kìm: Là dụng cụ đa năng, dùng để kẹp, giữ chặt các chi tiết nhỏ khi gia công. Một số loại kìm còn có thể dùng để uốn, xoắn hoặc cắt các loại dây kim loại mềm (như dây đồng, dây thép nhỏ).

– Đục: Dùng để chặt các thanh kim loại có tiết diện không quá lớn hoặc các tấm kim loại mỏng. Đục thường được sử dụng kết hợp với búa.

– Cưa: Dùng để cắt vật liệu (chủ yếu là kim loại) thành các phần có kích thước mong muốn, hoặc dùng để cắt bỏ đi phần vật liệu thừa.

– Mũi vạch: Dùng để vạch, kẻ các đường lấy dấu trên bề mặt kim loại. Các đường dấu này sẽ là cơ sở để chúng ta gia công (cưa, đục, khoan) cho chính xác.

– Mũi đột (Chấm dấu): Dùng để tạo các dấu chấm, các điểm lõm nhỏ trên đường vạch dấu. Mục đích là để làm rõ đường vạch dấu hơn hoặc để định tâm cho mũi khoan khi khoan lỗ.

– Búa: Dùng để tạo ra lực đập. Búa được sử dụng trực tiếp để gò, uốn kim loại hoặc dùng kết hợp với các dụng cụ khác như đục và mũi đột.

Câu 2: Cấu tạo cưa tay và an toàn khi cưa

Cưa tay là một dụng cụ rất quen thuộc trong xưởng thực hành. Các em cần nắm rõ cấu tạo và quy tắc an toàn khi sử dụng.

a. Cấu tạo của cưa tay:
Cưa tay gồm có các bộ phận chính sau:
– Khung cưa: Thường làm bằng kim loại, có độ cứng vững cao để giữ cho lưỡi cưa được căng. Phía trước khung có chốt cài.
– Lưỡi cưa: Là bộ phận trực tiếp cắt vật liệu. Lưỡi cưa làm bằng thép gió, rất mỏng, trên lưỡi có các răng cưa sắc bén.
– Tay nắm: Thường được bọc nhựa hoặc gỗ, giúp người sử dụng cầm cưa chắc chắn và thuận tiện.
– Vít điều chỉnh (Đai ốc tai hồng): Dùng để lắp lưỡi cưa vào khung và điều chỉnh độ căng của lưỡi cưa.

b. Các lưu ý để đảm bảo an toàn khi cưa:
An toàn lao động là yếu tố quan trọng hàng đầu. Khi cưa, các em cần tuyệt đối tuân thủ các quy tắc sau:
– Kẹp vật cưa vào ê tô phải đủ chặt để vật cưa không bị xê dịch khi cưa.
– Lắp lưỡi cưa phải đúng chiều, các răng cưa phải hướng về phía trước tay nắm. Lưỡi cưa phải được căng vừa phải, không quá căng (dễ đứt) và không quá chùng (khó cưa, dễ cong).
– Khi cưa, phải đẩy cưa nhịp nhàng, đều đặn. Khi cưa gần đứt, cần đẩy cưa nhẹ nhàng hơn và dùng tay đỡ lấy phần vật liệu sắp rơi để tránh nó rơi vào chân, gây thương tích.
– Không dùng tay gạt mạt cưa hoặc thổi mạnh vào mạt cưa, vì mạt kim loại có thể bay vào mắt. Nên dùng chổi nhỏ để quét dọn.
– Phải đứng ở tư thế vững vàng, hai chân rộng bằng vai để giữ thăng bằng tốt trong quá trình cưa.

Câu 3: Hiện tượng bề mặt vật dũa khi không giữ được thăng bằng

Đây là một lỗi rất phổ biến khi các em mới tập dũa. Việc giữ thăng bằng cho dũa trong suốt quá trình đẩy và kéo về là vô cùng quan trọng.

Nếu trong quá trình dũa mà không giữ được dũa thăng bằng (bị cập kênh), bề mặt của vật dũa sẽ không bằng phẳng mà bị mấp mô.

Giải thích đơn giản là vì khi dũa bị nghiêng, áp lực tay của chúng ta sẽ không phân bố đều trên toàn bộ chiều dài dũa. Lúc thì đầu dũa ấn xuống, lúc thì cuối dũa ấn xuống. Điều này làm cho các phần khác nhau của bề mặt vật liệu bị ăn mòn không đều, chỗ bị dũa nhiều, chỗ bị dũa ít, dẫn đến bề mặt bị lồi ở giữa và lõm ở hai đầu, hoặc lượn sóng chứ không phẳng như yêu cầu.

Trên đây là phần giải đáp chi tiết cho các bài tập. Các em hãy ghi nhớ công dụng của từng dụng cụ và đặc biệt tuân thủ các quy tắc an toàn lao động để quá trình học tập và thực hành luôn hiệu quả và an toàn nhé! Chúc các em học tốt.