Câu 1: Cuối thế kỷ XVIII, nước Pháp vẫn là A. nước nông nghiệp phát triển. B. …

***

Giải bài tập:

Câu 1: Cuối thế kỷ XVIII, nước Pháp vẫn là

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Xác định thời gian trong câu hỏi là “Cuối thế kỷ XVIII”, tức là giai đoạn trước khi Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ mạnh mẽ (năm 1789).

Bước 2: Nhớ lại kiến thức về tình hình kinh tế nước Pháp trước Cách mạng tư sản theo sách giáo khoa Lịch sử 10. Sách giáo khoa mô tả rằng, mặc dù đã có những mầm mống phát triển của chủ nghĩa tư bản trong công thương nghiệp, nhưng nhìn chung, nước Pháp vẫn là một nước nông nghiệp lạc hậu. Các công cụ và phương thức canh tác còn thô sơ, năng suất thấp, dẫn đến tình trạng mất mùa, đói kém thường xuyên.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án đã cho:

• A. nước nông nghiệp phát triển: Không đúng với thực tế lạc hậu được mô tả.
• B. nước nông nghiệp lạc hậu: Đây là mô tả chính xác nhất về nền kinh tế Pháp giai đoạn này.
• C. nước công nghiệp phát triển: Không đúng, công nghiệp còn bị kìm hãm và chưa phát triển vượt trội.
• D. nước công nghiệp tương đối hiện đại: Hoàn toàn không đúng.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án B: Dựa vào nội dung sách giáo khoa Lịch sử 10 về tình hình kinh tế Pháp trước Cách mạng tư sản, đặc điểm nổi bật là sự lạc hậu của nền nông nghiệp, vốn là ngành kinh tế chủ đạo.

Đáp án đúng: B

***

Câu 2: Cuối thế kỷ XVIII, đẳng cấp nào trong xã hội Pháp không được hưởng đặc quyền đặc lợi và phải nộp thuế?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Xác định cấu trúc xã hội Pháp cuối thế kỷ XVIII theo sách giáo khoa Lịch sử 10. Xã hội Pháp được chia thành ba đẳng cấp chính: Đẳng cấp Tăng lữ, Đẳng cấp Quý tộc và Đẳng cấp thứ ba.

Bước 2: Nhớ lại đặc điểm về quyền lợi và nghĩa vụ của từng đẳng cấp:

• Đẳng cấp Tăng lữ: Hưởng đặc quyền, không phải nộp thuế.
• Đẳng cấp Quý tộc: Hưởng đặc quyền, không phải nộp thuế.
• Đẳng cấp thứ ba: Bao gồm tư sản, nông dân, bình dân thành thị. Họ không được hưởng bất kỳ đặc quyền nào, ngược lại, phải gánh chịu mọi thứ thuế và mọi nghĩa vụ đối với nhà nước và các đẳng cấp trên.

Bước 3: Đối chiếu với câu hỏi và các phương án:

• A. Đẳng cấp tăng lữ: Sai, họ có đặc quyền.
• B. Đẳng cấp quý tộc: Sai, họ có đặc quyền.
• C. Đẳng cấp thứ 3: Đúng, đẳng cấp này không được hưởng đặc quyền và phải nộp thuế.
• D. Đẳng cấp thứ 4: Không có trong cấu trúc xã hội Pháp giai đoạn này.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án C: Sách giáo khoa Lịch sử 10 trình bày rõ ràng về sự phân hóa đẳng cấp trong xã hội Pháp trước Cách mạng, trong đó Đẳng cấp thứ 3 là lực lượng bị áp bức, không có đặc quyền và phải gánh chịu mọi nghĩa vụ thuế.

Đáp án đúng: C

***

Câu 3: Cuối thế kỷ XVIII, nước Pháp theo thể chế chính trị nào?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Xác định thời điểm trong câu hỏi là “Cuối thế kỷ XVIII”, tức là giai đoạn trước Cách mạng tư sản Pháp.

Bước 2: Nhớ lại kiến thức về thể chế chính trị của Pháp trong giai đoạn này theo sách giáo khoa Lịch sử 10. Trước khi Cách mạng bùng nổ, nước Pháp vẫn duy trì chế độ quân chủ chuyên chế, với vua Louis XVI là người nắm giữ quyền lực tuyệt đối.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Quân chủ chuyên chế: Đúng, đây là thể chế chính trị tồn tại ở Pháp trước Cách mạng.
• B. Quân chủ lập hiến: Đây là thể chế xuất hiện sau giai đoạn đầu của Cách mạng (1789-1792).
• C. Cộng hòa tư sản: Đây là thể chế được thiết lập sau khi nền quân chủ bị lật đổ hoàn toàn (từ năm 1792 trở đi).
• D. Chế độ cộng hòa: Tương tự như C, là thể chế sau khi Cách mạng đã phát triển.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án A: Sách giáo khoa Lịch sử 10 mô tả chính thể Pháp trước Cách mạng là quân chủ chuyên chế, nơi nhà vua nắm mọi quyền hành.

Đáp án đúng: A

***

Câu 4: Đẳng cấp nào ở Pháp được hưởng đặc quyền, không phải đóng thuế trước cách mạng

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại kiến thức về ba đẳng cấp trong xã hội Pháp trước cách mạng, tương tự như Câu 2.

Bước 2: Xác định đặc quyền và nghĩa vụ của từng đẳng cấp:

• Đẳng cấp Tăng lữ: Hưởng đặc quyền và không phải đóng thuế.
• Đẳng cấp Quý tộc: Hưởng đặc quyền và không phải đóng thuế.
• Đẳng cấp thứ ba: Không có đặc quyền và phải đóng mọi loại thuế.

Bước 3: Câu hỏi yêu cầu tìm đẳng cấp được hưởng đặc quyền và không phải đóng thuế.

Bước 4: Đối chiếu với các phương án:

• A. Đẳng cấp tăng lữ: Đúng, nhưng chưa đầy đủ.
• B. Đẳng cấp quý tộc: Đúng, nhưng chưa đầy đủ.
• C. Đẳng cấp thứ ba: Sai, họ không có đặc quyền và phải nộp thuế.
• D. Đẳng cấp tăng lữ và quý tộc: Đây là phương án chính xác và đầy đủ nhất, bao gồm cả hai đẳng cấp có đặc quyền.

Bước 5: Kết luận.

Lý do chọn phương án D: Sách giáo khoa Lịch sử 10 nêu rõ hai đẳng cấp đầu tiên (Tăng lữ và Quý tộc) là những đẳng cấp đặc quyền, được miễn thuế và nắm giữ nhiều quyền lợi trong xã hội phong kiến Pháp.

Đáp án đúng: D

***

Câu 9: Cuối thế kỉ XVIII, xã hội Pháp chia thành 3 đẳng cấp, trong đó “Đẳng cấp thứ ba” gồm

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại cấu trúc xã hội Pháp với ba đẳng cấp: Tăng lữ, Quý tộc và Đẳng cấp thứ ba.

Bước 2: Tập trung vào thành phần của “Đẳng cấp thứ ba” theo sách giáo khoa Lịch sử 10. Đẳng cấp thứ ba là đẳng cấp rộng lớn và đa dạng nhất, bao gồm:

• Giai cấp tư sản (có thể lực kinh tế nhưng không có địa vị chính trị).
• Nông dân (chiếm đa số dân số, bị bóc lột nặng nề).
• Bình dân thành thị (thợ thủ công, tiểu thương, người lao động nghèo ở các thành phố).

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. tư sản, quý tộc, bình dân thành thị: Sai, vì có “quý tộc” (thuộc đẳng cấp riêng).
• B. tăng lữ, nông dân, bình dân thành thị: Sai, vì có “tăng lữ” (thuộc đẳng cấp riêng).
• C. tư sản, nông dân, quý tộc, tăng lữ: Sai, vì có “quý tộc, tăng lữ”.
• D. tư sản, nông dân, bình dân thành thị: Đúng, đây là các thành phần chính cấu tạo nên Đẳng cấp thứ ba.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án D: Sách giáo khoa Lịch sử 10 phân tích chi tiết cơ cấu của Đẳng cấp thứ 3, bao gồm giai cấp tư sản, nông dân và bình dân thành thị, những tầng lớp không có đặc quyền và chịu mọi nghĩa vụ.

Đáp án đúng: D

***

Câu 4: Thời kỳ nào đã đưa cách mạng tư sản Pháp lên đến đỉnh cao?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại các giai đoạn chính của Cách mạng tư sản Pháp theo sách giáo khoa Lịch sử 10:

• Giai đoạn Quân chủ lập hiến (từ 1789 đến 1792): Do phái Lập hiến cầm quyền.
• Giai đoạn Cộng hòa (từ 1792 đến 1793): Do phái Girôngđanh cầm quyền.
• Giai đoạn Chuyên chính Giacôbanh (từ 1793 đến 1794): Đây là giai đoạn cách mạng đạt đến đỉnh cao.
• Giai đoạn Đốc chính (từ 1794 đến 1799): Giai đoạn thoái trào, củng cố quyền lực của giai cấp tư sản lớn.

Bước 2: Xác định giai đoạn được coi là “đỉnh cao” của cách mạng. Sách giáo khoa Lịch sử 10 khẳng định thời kỳ chuyên chính Giacôbanh (do phái Giacôbanh cầm quyền) là giai đoạn cách mạng đạt đến đỉnh cao nhất, với những chính sách triệt để nhằm giải quyết các vấn đề đất nước và bảo vệ thành quả cách mạng (ví dụ: chia ruộng đất, ban hành luật giá tối đa, trấn áp phản cách mạng).

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Thời kỳ phái lập hiến cầm quyền: Giai đoạn đầu, chưa phải đỉnh cao.
• B. Thời kỳ phái Girôngđanh cầm quyền: Giai đoạn sau Lập hiến, nhưng chưa đạt đến mức độ triệt để như Giacôbanh.
• C. Thời kỳ phái Giacobanh cầm quyền: Chính xác, đây là đỉnh cao của Cách mạng Pháp.
• D. Thời kỳ Đốc chính: Giai đoạn sau đỉnh cao, mang tính chất thoái trào.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án C: Sách giáo khoa Lịch sử 10 mô tả chi tiết các giai đoạn của Cách mạng Pháp, và giai đoạn chuyên chính Giacôbanh được đánh giá là đỉnh cao của cách mạng, với những chính sách cách mạng triệt để.

Đáp án đúng: C

***

Câu 5: Mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Pháp cuối thế kỷ XVIII là giữa những đẳng cấp nào?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại kiến thức về cấu trúc xã hội Pháp và đặc điểm của các đẳng cấp trước cách mạng.

Bước 2: Xác định các bên đối lập chính trong xã hội Pháp theo sách giáo khoa Lịch sử 10. Mâu thuẫn cơ bản, sâu sắc nhất và là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cách mạng là giữa:

• Một bên: Hai đẳng cấp có đặc quyền (Đẳng cấp Tăng lữ và Đẳng cấp Quý tộc), họ không phải nộp thuế, nắm giữ phần lớn ruộng đất và quyền lực.
• Bên kia: Đẳng cấp thứ ba, bao gồm tư sản, nông dân, bình dân thành thị. Họ không có đặc quyền, bị áp bức, bóc lột và phải gánh chịu mọi nghĩa vụ.

Bước 3: Mâu thuẫn này là mâu thuẫn giữa một bên là lực lượng tiến bộ muốn phát triển (Đẳng cấp thứ ba, đặc biệt là giai cấp tư sản) với một bên là chế độ phong kiến lạc hậu, bảo thủ (thể hiện qua hai đẳng cấp trên) đang kìm hãm sự phát triển.

Bước 4: Đối chiếu với các phương án:

• A. Tăng lữ với quý tộc: Mặc dù có thể có mâu thuẫn nhỏ, nhưng đây không phải là mâu thuẫn cơ bản của xã hội.
• B. Tăng lữ với Đẳng cấp thứ 3: Đúng, nhưng chưa bao quát hết phe đối lập.
• C. Quý tộc với Đẳng cấp thứ 3: Đúng, nhưng chưa bao quát hết phe đối lập.
• D. Tăng lữ, quý tộc với Đẳng cấp thứ 3: Chính xác, đây là mâu thuẫn cơ bản và bao trùm nhất.

Bước 5: Kết luận.

Lý do chọn phương án D: Sách giáo khoa Lịch sử 10 nhấn mạnh mâu thuẫn sâu sắc giữa Đẳng cấp thứ 3 (những người bị áp bức) với hai đẳng cấp đặc quyền (Tăng lữ và Quý tộc) là nguyên nhân chính gây ra Cách mạng tư sản Pháp.

Đáp án đúng: D

***

Câu 6: Tầng lớp nào đã đóng vai trò quyết định trong quá trình phát triển đưa cách mạng tư sản Pháp đến thành công?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại vai trò của các tầng lớp trong Cách mạng tư sản Pháp theo sách giáo khoa Lịch sử 10.

Bước 2: Sách giáo khoa phân tích rằng:

• Giai cấp tư sản là giai cấp lãnh đạo cách mạng, đưa ra các mục tiêu và tổ chức.
• Tuy nhiên, chính sự tham gia đông đảo, mạnh mẽ và quyết liệt của quần chúng nhân dân (bao gồm nông dân, bình dân thành thị, thợ thủ công, công nhân…) đã tạo nên sức mạnh bùng nổ, lật đổ chế độ phong kiến, đẩy cách mạng tiến lên các giai đoạn cao hơn. Các sự kiện như tấn công ngục Bastille, lật đổ nền quân chủ, đưa phái Giacôbanh lên cầm quyền đều có sự tham gia quyết định của quần chúng. Họ là động lực chính, là lực lượng thực sự “quyết định” sự thắng lợi và phát triển của cách mạng.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Tư sản: Là lãnh đạo, nhưng không phải “quyết định trong quá trình phát triển” theo nghĩa động lực trực tiếp.
• B. Quý tộc: Sai, họ là đối tượng bị lật đổ.
• C. Quần chúng nhân dân: Chính xác, họ là động lực chính, lực lượng tạo nên sức mạnh cho các cuộc bùng nổ cách mạng.
• D. Tăng lữ: Sai, họ là đối tượng bị lật đổ.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án C: Sách giáo khoa Lịch sử 10 luôn đề cao vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng tư sản, đặc biệt là Cách mạng Pháp, coi họ là động lực chính, trực tiếp tham gia và quyết định sự thắng lợi của cách mạng.

Đáp án đúng: C

***

Câu 7: Vai trò của trào lưu Triết học ánh sáng trong việc chuẩn bị cho cách mạng Pháp là gì?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại nội dung của trào lưu Triết học Ánh sáng trong sách giáo khoa Lịch sử 10. Các nhà tư tưởng tiêu biểu như Mông-te-xki-ơ, Vôn-te, Rút-xô đã phê phán gay gắt chế độ phong kiến chuyên chế và Giáo hội, đề cao các giá trị tự do, bình đẳng, quyền con người, chủ quyền nhân dân.

Bước 2: Xác định vai trò của trào lưu này đối với Cách mạng Pháp. Sách giáo khoa Lịch sử 10 khẳng định Triết học Ánh sáng đã đóng vai trò quan trọng trong việc “dọn đường”, “chuẩn bị về mặt tư tưởng” cho cách mạng. Nó đã thức tỉnh quần chúng, vạch trần bản chất phản động của chế độ cũ, và cung cấp hệ tư tưởng tiến bộ cho giai cấp tư sản để lãnh đạo cách mạng.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Đây là những tư tưởng tiến bộ của giai cấp tư sản: Đúng, nhưng chỉ là đặc điểm, chưa nói lên vai trò “chuẩn bị”.
• B. Đây là cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng của giai cấp tư sản, dọn đường cho CM Pháp bùng nổ: Chính xác, đây là vai trò quan trọng nhất và bao quát nhất.
• C. Phê phán chế độ phong kiến lạc hậu với những giáo lý lỗi thời: Đây là một phần nội dung của Triết học Ánh sáng, là hành động cụ thể trong quá trình “dọn đường”, nhưng phương án B toàn diện hơn về vai trò.
• D. Thể hiện tư tưởng dân chủ của giai cấp tư sản: Đúng, nhưng đây là bản chất của tư tưởng, không phải vai trò “chuẩn bị”.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án B: Sách giáo khoa Lịch sử 10 nhấn mạnh rằng Triết học Ánh sáng không chỉ là tập hợp các tư tưởng tiến bộ mà còn là một cuộc đấu tranh tư tưởng mạnh mẽ, trực tiếp “dọn đường” cho sự bùng nổ của Cách mạng tư sản Pháp bằng cách phê phán chế độ cũ và đề xuất những giá trị mới.

Đáp án đúng: B

***

Câu 8: Khẩu hiệu nổi tiếng trong Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền 1789 của nước Pháp là gì?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại kiến thức về các văn kiện quan trọng của Cách mạng tư sản Pháp, đặc biệt là Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1789.

Bước 2: Xác định khẩu hiệu nổi tiếng gắn liền với Cách mạng Pháp. Sách giáo khoa Lịch sử 10 ghi rõ khẩu hiệu đó là “Tự do – Bình đẳng – Bác ái”, đã trở thành biểu tượng của cách mạng và có ảnh hưởng sâu rộng.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Tự do – Bình đẳng – Độc lập: “Độc lập” thường gắn với các cuộc cách mạng giải phóng dân tộc (ví dụ Cách mạng Mỹ).
• B. Tự do – Bình đẳng – Hạnh phúc: “Hạnh phúc” thường gắn với Tuyên ngôn Độc lập của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.
• C. Tự do – Bình đẳng – Bác ái: Chính xác, đây là khẩu hiệu chính thức và nổi tiếng của Cách mạng Pháp.
• D. Tự do – Bình đẳng – Phát triển: Không phải khẩu hiệu của Cách mạng Pháp.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án C: Sách giáo khoa Lịch sử 10 khẳng định khẩu hiệu “Tự do – Bình đẳng – Bác ái” là biểu tượng và mục tiêu cao cả của Cách mạng tư sản Pháp, được tuyên bố trong Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền.

Đáp án đúng: C

***

Câu 9: Sự kiện mở đầu cho cách mạng tư sản Pháp 1789 là gì?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại trình tự các sự kiện dẫn đến và mở đầu Cách mạng Pháp theo sách giáo khoa Lịch sử 10:

• Vua Louis XVI triệu tập Hội nghị ba đẳng cấp vào tháng 5/1789 để giải quyết khủng hoảng tài chính.
• Ngày 17/6/1789, Đẳng cấp thứ ba tự tuyên bố là Quốc hội lập hiến.
• Ngày 14/7/1789, quần chúng nhân dân Pa-ri đã tấn công ngục Bastille, một biểu tượng của chế độ phong kiến chuyên chế.

Bước 2: Sách giáo khoa Lịch sử 10 khẳng định rõ sự kiện tấn công ngục Bastille vào ngày 14 tháng 7 năm 1789 là sự kiện mở đầu, châm ngòi cho cuộc Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Vua triệu tập hội nghị 3 đẳng cấp: Đây là sự kiện diễn ra trước cách mạng bùng nổ, thể hiện mâu thuẫn nhưng không phải hành động cách mạng khởi đầu.
• B. Đẳng cấp thứ 3 tuyên bố là Quốc hội: Đây là một bước tiến quan trọng về chính trị, nhưng vẫn trước sự bùng nổ bạo lực của cách mạng.
• C. Vua và quý tộc đàn áp cuộc đấu tranh của quần chúng nhân dân: Đây là nguyên nhân hoặc hành động đối phó, không phải sự kiện mở đầu.
• D. Quần chúng nhân dân tấn công ngục Baxti và giành thắng lợi: Chính xác, đây là sự kiện đánh dấu sự bùng nổ của cách mạng.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án D: Sách giáo khoa Lịch sử 10 chỉ rõ cuộc tấn công ngục Bastille vào ngày 14 tháng 7 năm 1789 là sự kiện mang tính biểu tượng, đánh dấu sự bùng nổ của Cách mạng tư sản Pháp.

Đáp án đúng: D

***

Câu 10: Lực lượng giữ vai trò là động lực trong các cuộc cách mạng tư sản là

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Khái quát lại vai trò của các tầng lớp trong các cuộc cách mạng tư sản nói chung, dựa trên kiến thức trong sách giáo khoa Lịch sử 10.

Bước 2: Sách giáo khoa thường nhấn mạnh rằng:

• Giai cấp tư sản là giai cấp lãnh đạo cách mạng, đưa ra mục tiêu và cương lĩnh.
• Tuy nhiên, lực lượng đông đảo, trực tiếp tham gia vào các cuộc đấu tranh bạo lực, hy sinh, và tạo ra sức mạnh để lật đổ chế độ cũ, thúc đẩy cách mạng tiến lên chính là quần chúng nhân dân (bao gồm nông dân, công nhân, bình dân thành thị, tiểu tư sản…). Họ là “động lực chính” của cách mạng, quyết định sự thành công của các cuộc cách mạng tư sản.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. quý tộc mới: Một bộ phận tiến bộ nhưng không phải động lực chính của *các* cuộc cách mạng tư sản nói chung.
• B. tư sản: Là giai cấp lãnh đạo, nhưng không phải là “động lực” theo nghĩa lực lượng quần chúng bùng nổ, thúc đẩy.
• C. chủ nô: Không liên quan đến cách mạng tư sản.
• D. quần chúng nhân dân: Chính xác, họ là động lực chính trong các cuộc cách mạng tư sản.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án D: Dựa trên những bài học về các cuộc cách mạng tư sản (như Anh, Pháp, Mỹ), sách giáo khoa Lịch sử 10 đều khẳng định quần chúng nhân dân là lực lượng đông đảo, trực tiếp tham gia, đóng vai trò động lực chính thúc đẩy cách mạng tiến lên và giành thắng lợi.

Đáp án đúng: D

***

Câu 11: Ý nào sau đây là điểm khác nhau cơ bản về nguyên nhân và tiền đề dẫn đến sự bùng nổ cách mạng tư sản Pháp so với cách mạng tư sản Anh là

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại nguyên nhân và tiền đề của Cách mạng tư sản Anh và Pháp theo sách giáo khoa Lịch sử 10.

Bước 2: Thực hiện phép so sánh:

• Điểm giống nhau: Cả hai cuộc cách mạng đều có sự phát triển của kinh tế tư bản chủ nghĩa, mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất mới với quan hệ sản xuất phong kiến, sự chuyên chế của nhà vua, và quần chúng nhân dân bị áp bức bóc lột nặng nề.
• Điểm khác biệt cơ bản: Cách mạng Pháp có một tiền đề đặc biệt quan trọng về tư tưởng mà Cách mạng Anh không có, đó là sự xuất hiện và ảnh hưởng sâu rộng của trào lưu Triết học Ánh sáng. Trào lưu này đã chuẩn bị về mặt tư tưởng, phê phán gay gắt chế độ phong kiến và đề xuất những tư tưởng tiến bộ về tự do, bình đẳng, quyền con người.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. kinh tế TBCN phát triển: Đây là điểm giống nhau.
• B. nhà vua có quyền lực tối cao và cai trị độc đoán: Đây là điểm giống nhau.
• C. xuất hiện trào lưu Triết học ánh sáng: Chính xác, đây là điểm khác biệt cơ bản và đặc trưng của Cách mạng Pháp.
• D. quần chúng nhân dân bị áp bức bóc lột nặng nề: Đây là điểm giống nhau.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án C: Sách giáo khoa Lịch sử 10 khi so sánh Cách mạng Anh và Pháp, luôn nhấn mạnh rằng Cách mạng Pháp có thêm một tiền đề quan trọng về tư tưởng là trào lưu Triết học Ánh sáng, điều mà Cách mạng Anh không có.

Đáp án đúng: C

***

Câu 12: Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền 1789 của nước Pháp đã thể hiện mặt tiến bộ ở điểm nào?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại nội dung cơ bản của Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền 1789 theo sách giáo khoa Lịch sử 10. Tuyên ngôn này khẳng định các quyền tự do, bình đẳng của con người, quyền bất khả xâm phạm về tài sản, quyền được pháp luật bảo vệ.

Bước 2: Xác định “mặt tiến bộ” của Tuyên ngôn. Sách giáo khoa Lịch sử 10 đánh giá Tuyên ngôn là một văn kiện pháp lý quan trọng, lần đầu tiên công khai tuyên bố những quyền cơ bản của con người, đặt nền móng cho các giá trị dân chủ và công bằng xã hội. Điểm tiến bộ lớn nhất là việc đề cao các quyền tự do và bình đẳng tự nhiên của con người, dù trong thực tế vẫn còn những hạn chế về đối tượng được hưởng.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Đề cao quyền tự do bình đẳng của con người: Chính xác, đây là tinh thần cốt lõi và tiến bộ nhất của Tuyên ngôn, mang tính phổ quát.
• B. Bảo vệ quyền lợi cho tất cả các tầng lớp trong xã hội: Không hoàn toàn đúng. Mặc dù mang tính phổ quát, nhưng trong thực tế, Tuyên ngôn vẫn còn nhiều hạn chế và chủ yếu phục vụ quyền lợi của giai cấp tư sản (ví dụ: phụ nữ và người nghèo nhất vẫn còn hạn chế quyền).
• C. Bảo vệ quyền lợi cho giai cấp tư sản: Đúng về bản chất giai cấp, nhưng đây không phải là “điểm tiến bộ” theo nghĩa phổ quát cho toàn xã hội mà câu hỏi muốn đề cập.
• D. Bảo vệ quyền lợi cho giai cấp vô sản: Sai, giai cấp vô sản chưa hình thành rõ nét và quyền lợi của họ chưa được Tuyên ngôn bảo vệ đầy đủ.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án A: Sách giáo khoa Lịch sử 10 khẳng định Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền là một văn kiện pháp lý tiến bộ, lần đầu tiên công khai tuyên bố và đề cao các quyền tự do, bình đẳng và quyền bất khả xâm phạm của con người, đặt nền móng cho các giá trị dân chủ hiện đại.

Đáp án đúng: A

***

Câu 13: Điểm chung thể hiện mặt tiến bộ giữa Tuyên ngôn Độc lập 1776 của nước Mỹ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền 1789 của nước Pháp là gì?

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại nội dung cơ bản và giá trị của cả hai Tuyên ngôn theo sách giáo khoa Lịch sử 10:

• Tuyên ngôn Độc lập Mỹ (1776): Khẳng định quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc, và quyền được độc lập của các thuộc địa.
• Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền Pháp (1789): Khẳng định quyền tự do, bình đẳng, quyền tư hữu, quyền được bảo vệ bởi pháp luật.

Bước 2: Tìm điểm chung về mặt tiến bộ giữa hai văn kiện này. Cả hai đều ra đời trong bối cảnh cách mạng tư sản, đều chịu ảnh hưởng của trào lưu Triết học Ánh sáng, và đều tập trung vào việc tuyên bố, đề cao các quyền tự nhiên, bất khả xâm phạm của con người. Đó chính là việc đề cao “quyền công dân và quyền con người”.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. Đề cao quyền công dân và quyền con người: Chính xác, đây là điểm chung bao quát và tiến bộ nhất của cả hai Tuyên ngôn.
• B. Bảo vệ quyền lợi cho tất cả các tầng lớp trong xã hội: Không hoàn toàn đúng. Cả hai tuyên ngôn đều còn giới hạn về đối tượng được hưởng quyền lợi đầy đủ (ví dụ: nô lệ, phụ nữ, người không có tài sản…).
• C. Bảo vệ quyền lợi cho giai cấp tư sản: Đúng về bản chất giai cấp, nhưng đây không phải là điểm “tiến bộ” phổ quát mà câu hỏi muốn tìm.
• D. Quyền tư hữu là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm: Đây là một nội dung quan trọng của cả hai, đặc biệt là Tuyên ngôn Pháp, nhưng phương án A “Đề cao quyền công dân và quyền con người” bao quát hơn và thể hiện đúng tinh thần tiến bộ chung của cả hai văn kiện.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án A: Sách giáo khoa Lịch sử 10 khi phân tích hai Tuyên ngôn này đều nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử của chúng là đã đề cao các quyền tự do, bình đẳng và quyền con người cơ bản, đặt nền móng cho việc xây dựng một xã hội dân chủ, dù vẫn còn những hạn chế về giai cấp và xã hội.

Đáp án đúng: A

***

Câu 14: Vai trò Quần chúng nhân dân đối với nền chuyên chính dân chủ Gia-cô-banh là lực lượng

Giải thích chi tiết:

Bước 1: Nhắc lại bối cảnh và đặc điểm của nền chuyên chính dân chủ Giacôbanh (1793-1794) theo sách giáo khoa Lịch sử 10. Đây là giai đoạn cách mạng triệt để nhất, với những chính sách mạnh mẽ nhằm bảo vệ và đẩy cách mạng tiến lên.

Bước 2: Xác định vai trò của quần chúng nhân dân trong giai đoạn này. Sách giáo khoa Lịch sử 10 nêu rõ rằng chính nhờ sự ủng hộ và tham gia tích cực, quyết liệt của quần chúng nhân dân (nông dân, bình dân thành thị) mà phái Giacôbanh mới có thể thực hiện được các chính sách cứng rắn, đẩy lùi thù trong giặc ngoài, và đưa cách mạng đạt đến đỉnh cao. Họ không chỉ là người thực hiện mà còn là lực lượng “chủ yếu thúc đẩy” các chính sách đó.

Bước 3: Đối chiếu với các phương án:

• A. xung kích trong cuộc cách mạng: Đúng, quần chúng là lực lượng xung kích, nhưng chưa đủ để diễn tả vai trò toàn diện trong giai đoạn đỉnh cao.
• B. đưa cách mạng đạt tới đỉnh cao: Đúng, nhưng C chi tiết và nhấn mạnh hơn vai trò động lực.
• C. chủ yếu thúc đẩy cách mạng đạt tới đỉnh cao: Chính xác, đây là vai trò chính xác và cụ thể nhất. Quần chúng nhân dân không chỉ tham gia mà còn là động lực chính yếu để cách mạng đạt đến giai đoạn đỉnh cao của nó dưới sự lãnh đạo của Giacôbanh.
• D. chủ yếu cùng với tầng lớp tiểu tư sản đưa cách mạng đạt tới đỉnh cao: Tiểu tư sản là một bộ phận của quần chúng nhân dân, nhưng việc tách riêng và nhấn mạnh “cùng với tiểu tư sản” làm câu trả lời bớt khái quát và chính xác hơn so với việc gọi chung là “quần chúng nhân dân”.

Bước 4: Kết luận.

Lý do chọn phương án C: Sách giáo khoa Lịch sử 10 nhấn mạnh rằng giai đoạn chuyên chính Giacôbanh, được coi là đỉnh cao của Cách mạng Pháp, chỉ có thể đạt được và duy trì nhờ sự ủng hộ và tham gia “chủ yếu” của quần chúng nhân dân, những người đã trực tiếp thúc đẩy các chính sách cách mạng triệt để.

Đáp án đúng: C

***

Cô hy vọng những lời giải chi tiết này sẽ giúp các em củng cố kiến thức về Cách mạng tư sản Pháp. Hãy luôn nhớ rằng, việc hiểu rõ bản chất và diễn biến của các sự kiện lịch sử không chỉ giúp chúng ta giải bài tập tốt mà còn rèn luyện tư duy phân tích và đánh giá vấn đề một cách sâu sắc hơn. Chúc các em học tập thật tốt!