—

Câu 1: Hướng nghiêng của địa hình Việt Nam

Phân tích:
Sách giáo khoa Địa lý lớp 8 đã giới thiệu về đặc điểm chung của địa hình Việt Nam. Chúng ta thấy rằng, nhìn chung địa hình nước ta có xu hướng thấp dần từ Tây sang Đông. Các đồng bằng lớn của nước ta như đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long đều nằm ở phía Đông, giáp biển. Các dãy núi cao phần lớn nằm ở phía Tây.

Đáp án: A. Tây-Đông

—

Câu 2: Địa hình là kết quả tác động của nhân tố nào?

Phân tích:
Địa hình trên Trái Đất, trong đó có địa hình Việt Nam, là kết quả của sự tác động qua lại giữa hai nhóm lực chính: nội lực và ngoại lực.
– Nội lực: Là các lực sinh ra bên trong Trái Đất, có xu hướng làm biến dạng bề mặt Trái Đất, tạo nên các dạng địa hình lớn như núi, cao nguyên, đồng bằng.
– Ngoại lực: Là các lực tác động từ bên ngoài Trái Đất như khí hậu, nước chảy, gió, băng hà, sinh vật, con người… có xu hướng san bằng, bào mòn các địa hình do nội lực tạo ra, đồng thời bồi tụ vật liệu, tạo nên các dạng địa hình khác.
– Con người: Ngày nay, vai trò của con người trong việc làm thay đổi địa hình ngày càng quan trọng, thông qua các hoạt động xây dựng, khai thác… Tuy nhiên, tác động của con người thường mang tính cục bộ hoặc tạo ra các dạng địa hình nhân tạo, còn các dạng địa hình chính trên quy mô lớn vẫn là kết quả của nội lực và ngoại lực.

Vì vậy, cả nội lực, ngoại lực và tác động của con người đều góp phần hình thành nên địa hình.

Đáp án: D. Tất cả đều đúng.

—

Câu 3: Núi Ngọc Linh (2598m) thuộc dãy

Phân tích:
Dựa vào kiến thức về các dãy núi lớn ở Việt Nam đã học trong Sách giáo khoa hoặc Atlat Địa lý Việt Nam, chúng ta xác định vị trí của núi Ngọc Linh. Núi Ngọc Linh là đỉnh núi cao nhất thuộc vùng núi Nam Trường Sơn.

Đáp án: B. Trường Sơn Nam.

—

Câu 4: Vận động tạo núi Hi-ma-lay-a làm cho địa hình nước ta

Phân tích:
Vận động kiến tạo tạo núi Himalaya là một phần của quá trình vận động tạo các dãy núi trẻ trên thế giới, diễn ra trong giai đoạn Tân kiến tạo. Vận động này đã ảnh hưởng đến địa hình Việt Nam, làm cho địa hình nước ta được nâng cao và phân tầng rõ rệt, tạo nên các khối núi, cao nguyên và các bậc địa hình kế tiếp nhau. Các dãy núi và sông ngòi ở nước ta cũng được trẻ lại, có nhiều tiềm năng để khai thác.

Đáp án: D. Tất cả đều đúng.

—

Câu 5: Đất phù bazan phân bố chủ yếu

Phân tích:
Đất phù sa là loại đất được hình thành do sự bồi tụ của phù sa sông, bồi đắp qua nhiều năm.
– Đồng bằng sông Hồng: Là vùng đồng bằng châu thổ lớn, được bồi đắp phù sa bởi hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình.
– Đồng bằng sông Cửu Long: Là vùng đồng bằng châu thổ rộng lớn, được bồi đắp phù sa bởi hệ thống sông ngòi, kênh rạch của sông Cửu Long.
– Đông Nam Bộ và Tây Nguyên: Các vùng này chủ yếu có đất badan hoặc đất xám, ít có đất phù sa sông bồi đắp trên diện rộng.

Trong hai đồng bằng lớn này, cả hai đều có đất phù sa phân bố chủ yếu. Tuy nhiên, xét về quy mô và vai trò trong nông nghiệp, cả hai đồng bằng này đều là những vùng đất phù sa quan trọng. Nếu phải chọn một đáp án, cần xem xét ngữ cảnh cụ thể hoặc tiêu chí nhấn mạnh trong sách giáo khoa. Tuy nhiên, nếu hiểu “phù bazan” là đất phù sa màu mỡ do sông bồi đắp thì cả hai đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long đều là đáp án đúng. Chúng ta xem xét lại đề bài. Đề hỏi “đất phù bazan phân bố chủ yếu”. Cả hai đồng bằng này đều có diện tích đất phù sa rất lớn. Tuy nhiên, theo phân loại của sách giáo khoa, đất phù sa sông thường được đề cập gắn liền với các vùng đồng bằng châu thổ. Đất badan hay đất bazan thường gắn với các cao nguyên. Đề bài có thể hiểu là đất phù sa sông.

Chúng ta quay lại với các phương án. Nếu hiểu “phù bazan” là đất phù sa màu mỡ thì cả A và B đều đúng. Tuy nhiên, trong các bài tập trắc nghiệm, thường có một đáp án được nhấn mạnh hơn hoặc phù hợp với cách diễn đạt trong sách giáo khoa. Xét về tính chất đất, đất phù sa sông thường được phân bố ở các vùng thấp ven sông, trong khi đất bazan là loại đất hình thành trên đá bazan, thường thấy ở các vùng cao nguyên. Nếu đề bài thực sự muốn nói đến “đất phù sa”, thì cả A và B đều phù hợp. Nếu “phù bazan” là một thuật ngữ có ý nghĩa khác trong địa lý Việt Nam thì cần xem lại.

Giả sử đề bài muốn hỏi về đất phù sa màu mỡ do sông bồi đắp, thì cả Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long đều là những vùng đất phù sa màu mỡ, rộng lớn. Tuy nhiên, thông thường khi nói đến đất bazan, người ta thường liên tưởng đến các cao nguyên. Nếu câu hỏi là “Đất phù sa phân bố chủ yếu ở đâu?”, thì A và B đều đúng. Nếu đề cập đến “đất phù bazan”, có thể có sự nhầm lẫn trong cách diễn đạt. Tuy nhiên, nếu xét theo các vùng địa lý tự nhiên, đất bazan thường tập trung ở các cao nguyên. Nhưng phương án D là Tây Nguyên, nơi có nhiều cao nguyên bazan. Phương án C là Đông Nam Bộ, cũng có một số vùng đất bazan.

Chúng ta hãy xem lại cách phân loại đất trong sách giáo khoa lớp 8. Sách thường phân loại đất theo nhóm đất chính, ví dụ đất phù sa, đất feralit, đất than bùn, đất mặn… Đất feralit trên đá badan là đất bazan. Đất phù sa là đất hình thành do sông ngòi bồi đắp.

Nếu đề bài là “Đất phù sa phân bố chủ yếu ở”, thì A và B là đáp án đúng.
Nếu đề bài là “Đất bazan phân bố chủ yếu ở”, thì C và D là đáp án đúng.

Tuy nhiên, đề bài ghi là “Đất phù bazan”. Đây có thể là một cách diễn đạt không chuẩn hoặc là sự kết hợp giữa hai khái niệm.
Trong trường hợp này, chúng ta cần căn cứ vào cách dạy và trình bày trong sách giáo khoa. Thường thì khi nói đến đất phù sa, người ta nhấn mạnh các đồng bằng châu thổ. Còn đất bazan thì liên quan đến các vùng núi, cao nguyên có đá bazan.

Nếu xét các lựa chọn và giả định rằng “phù bazan” là một cách diễn đạt chưa hoàn chỉnh cho “đất phù sa màu mỡ”, thì cả A và B đều là những vùng đất phù sa rất quan trọng. Tuy nhiên, Đồng bằng sông Cửu Long với hệ thống sông ngòi chằng chịt và diện tích rộng lớn là một vùng đất phù sa nổi bật, đặc biệt là trong nông nghiệp.

Chúng ta sẽ quay lại xem các câu hỏi khác để xem có gợi ý gì không. Tuy nhiên, với câu hỏi này, nếu hiểu “phù bazan” là đất phù sa thì A và B đều đúng. Nếu hiểu “phù bazan” là đất hình thành trên đá bazan thì C và D đúng. Rất có thể có sự nhầm lẫn trong câu hỏi.

Tuy nhiên, nếu phải chọn một đáp án dựa trên sách giáo khoa, và thường thì Đồng bằng sông Cửu Long được nhấn mạnh về diện tích đất phù sa màu mỡ, thì ta có thể nghiêng về B. Nhưng cũng cần xem lại.

Cô xin phép làm rõ: Trong sách giáo khoa Địa lý lớp 8, phần về đất đai, có đề cập đến đất phù sa ở các đồng bằng và đất feralit trên đá badan (hay còn gọi là đất bazan) ở các cao nguyên.
Nếu câu hỏi là “Đất phù sa phân bố chủ yếu ở:”, thì đáp án là A và B.
Nếu câu hỏi là “Đất bazan phân bố chủ yếu ở:”, thì đáp án là C và D.

Với cách hỏi “Đất phù bazan”, có thể có hai cách hiểu:
1. Đất phù sa được bồi đắp ở những vùng có đá bazan. Cách hiểu này không phổ biến.
2. Có sự nhầm lẫn giữa đất phù sa và đất bazan.

Chúng ta hãy giả định rằng câu hỏi đang muốn nói đến đất phù sa và trong các phương án đưa ra, cần chọn vùng có diện tích đất phù sa lớn và quan trọng nhất. Cả Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long đều là những vùng đất phù sa. Tuy nhiên, Đồng bằng sông Cửu Long có diện tích đất phù sa rộng lớn hơn và là vựa lúa lớn nhất cả nước.

Cô xin chọn đáp án dựa trên sự hiểu biết phổ biến về đất phù sa và các vùng địa lý ở Việt Nam:

Đáp án: B. Đồng bằng sông Cửu Long. (Lưu ý: Câu hỏi có thể gây nhầm lẫn, nhưng B là đáp án phù hợp nhất nếu hiểu là đất phù sa sông được bồi đắp).

—

Câu 6: Dựa vào Atlat hoặc bản đồ địa hình, cho biết dãy núi nào sau đây không chạy theo hướng tây bắc – đông nam ở nước ta là

Phân tích:
Ở Việt Nam, có hai hướng chính của các dãy núi: hướng tây bắc – đông nam và hướng vòng cung.
– Hướng tây bắc – đông nam: Tiêu biểu là dãy Hoàng Liên Sơn, dãy Trường Sơn Bắc, dãy Pu Đen Đinh, dãy Ngân Sơn…
– Hướng vòng cung: Bao gồm các cánh cung Đông Triều, Bắc Sơn, Sông Gâm, Chợ Đồn…

Dựa vào Atlat, chúng ta có thể kiểm tra từng dãy núi:
A. Hoàng Liên Sơn: Chạy theo hướng tây bắc – đông nam.
B. Trường Sơn Bắc: Chạy theo hướng tây bắc – đông nam.
C. Pu Đen Đinh: Chạy theo hướng tây bắc – đông nam.
D. Ngân Sơn: Dãy Ngân Sơn nằm ở phía đông của vùng Đông Bắc, có xu hướng chạy theo hướng gần như vòng cung hoặc hướng đông bắc – tây nam ở một số đoạn, nhưng nhìn chung các dãy núi ở vùng Đông Bắc có xu hướng vòng cung nhiều hơn. Tuy nhiên, nếu xét các dãy núi theo hướng chính, thì Ngân Sơn cũng có thể được coi là một phần của hướng tây bắc – đông nam hoặc hơi lệch.

Hãy xem lại các dãy núi có hướng vòng cung: Các cánh cung Đông Triều, Bắc Sơn, Sông Gâm…
Dãy Ngân Sơn nằm ở phía đông của vùng Đông Bắc. Nếu so sánh với các dãy có hướng tây bắc – đông nam rõ rệt như Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn Bắc, thì Ngân Sơn có thể có hướng khác.

Cần kiểm tra lại Atlat thật kỹ:
– Hoàng Liên Sơn: rõ ràng tây bắc – đông nam.
– Trường Sơn Bắc: rõ ràng tây bắc – đông nam.
– Pu Đen Đinh: nằm ở phía tây của Bắc Bộ, có hướng tây bắc – đông nam.
– Ngân Sơn: nằm ở phía đông của Bắc Bộ, giáp biên giới Trung Quốc. Dãy Ngân Sơn có xu hướng vòng cung từ tây sang đông, hoặc hơi chếch đông bắc – tây nam.

Trong các lựa chọn này, dãy núi có hướng khác biệt rõ rệt so với hướng tây bắc – đông nam là dãy Ngân Sơn.

Đáp án: D. Ngân Sơn

—

Câu 8: Ở nước ta, phần đất liền có địa hình thấp dưới 1000m chiếm bao nhiêu phần trăm diện tích lãnh thổ?

Phân tích:
Đặc điểm chung của địa hình Việt Nam là đồi núi chiếm phần lớn diện tích, nhưng địa hình thấp dưới 1000m cũng chiếm một tỷ lệ đáng kể. Theo số liệu thống kê trong sách giáo khoa, địa hình đồng bằng và đồi thấp dưới 1000m chiếm khoảng 85% diện tích lãnh thổ nước ta.

Đáp án: C. 85%

—

Câu 9: Khối núi cao nhất ở Việt Nam là

Phân tích:
Việt Nam có nhiều khối núi cao. Khối núi cao nhất ở Việt Nam là khối núi Pu Tra Ca, nằm ở vùng núi phía Tây Bắc. Tuy nhiên, đỉnh núi cao nhất ở Việt Nam là Phan-xi-păng. Câu hỏi hỏi về “khối núi”, không phải “đỉnh núi”.

Kiểm tra lại các phương án:
A. Pu Tha Ca: Khối núi này khá cao.
B. Phan-xi-păng: Là đỉnh núi cao nhất, không phải là khối núi cao nhất theo nghĩa rộng.
C. Tây Côn Lĩnh: Một khối núi cao ở phía tây Bắc.
D. Pu Si Cung: Một đỉnh núi khác ở phía tây Bắc.

Trong các khối núi được liệt kê, Pu Tha Ca và Tây Côn Lĩnh là những khối núi lớn và cao. Tuy nhiên, theo kiến thức địa lý Việt Nam, khối núi cao nhất ở Việt Nam là Pu Tra Ca. Có thể có sự nhầm lẫn giữa tên gọi trong đề bài và tên gọi chính xác. Tuy nhiên, nếu dựa trên các phương án và kiến thức đã học, chúng ta cần xác định khối núi nào cao nhất.

Cô xin kiểm tra lại thông tin chính xác về khối núi cao nhất.
Theo nhiều nguồn tài liệu địa lý Việt Nam, đỉnh núi cao nhất ở Việt Nam là Phan-xi-păng (3143m). Tuy nhiên, câu hỏi lại hỏi về “khối núi”.

Nếu xem xét các khối núi lớn, thì khối núi Pu Tra Ca thường được nhắc đến là một trong những khối núi cao và đồ sộ nhất. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào các lựa chọn có sẵn, và nếu đề bài có sự nhầm lẫn giữa “đỉnh núi” và “khối núi”, thì Phan-xi-păng (B) là đỉnh núi cao nhất.

Tuy nhiên, trong các tài liệu địa lý lớp 8, khi nói về địa hình núi cao, thường nhắc đến
1. Đỉnh núi cao nhất: Phan-xi-păng.
2. Các khối núi cao: Hoàng Liên Sơn, Pu Tra Ca, Tây Côn Lĩnh.

Nếu đề bài muốn hỏi về đỉnh núi, thì đáp án là B. Nếu hỏi về khối núi, và trong các phương án có khối núi cao nhất, thì cần xác định.

Cô xin giả định rằng câu hỏi muốn hỏi về đỉnh núi cao nhất, vì Phan-xi-păng là đáp án quen thuộc và nổi bật nhất.

Đáp án: B. Phan-xi-păng. (Lưu ý: Câu hỏi có thể gây nhầm lẫn giữa “khối núi” và “đỉnh núi”).

—

Câu 10: Dãy núi cao nhất nước ta là

Phân tích:
Dựa vào kiến thức về địa hình Việt Nam, dãy núi cao nhất và có nhiều đỉnh núi cao nhất là dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh Phan-xi-păng, đỉnh núi cao nhất Việt Nam, nằm trong dãy núi này.

Đáp án: A. Hoàng Liên Sơn

—

Câu 11: Địa hình nước ta được nâng cao và phân thành nhiều bậc kế tiếp nhau trong giai đoạn

Phân tích:
Quá trình hình thành địa hình Việt Nam diễn ra qua nhiều giai đoạn địa chất. Giai đoạn Tân kiến tạo (thời kỳ thứ 4 của Trái Đất) là giai đoạn có các vận động kiến tạo mạnh mẽ, làm cho địa hình nước ta được nâng cao lên và phân thành nhiều bậc kế tiếp nhau, tạo nên các cao nguyên, các bậc thềm phù sa, sự bồi tụ của đồng bằng… Đây là giai đoạn định hình địa hình Việt Nam như ngày nay.

Đáp án: D. Tân kiến tạo

—

Câu 12: Địa hình nước ta có hai hướng chủ yếu là

Phân tích:
Các dãy núi ở Việt Nam chủ yếu chạy theo hai hướng chính:
– Hướng tây bắc – đông nam: Như Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn Bắc…
– Hướng vòng cung: Bao gồm các cánh cung ở vùng Đông Bắc Việt Nam như Đông Triều, Bắc Sơn, Sông Gâm…

Đáp án: A. Tây bắc-đông nam và vòng cung

—

Câu 13: Các cao nguyên bazan phân bố ở

Phân tích:
Đất bazan thường hình thành trên các vùng đá bazan. Ở Việt Nam, các cao nguyên badan rộng lớn với đất bazan màu mỡ tập trung chủ yếu ở vùng Tây Nguyên. Ngoài ra, một số khu vực ở Đông Nam Bộ cũng có cao nguyên bazan. Tuy nhiên, khi nói đến sự phân bố tập trung và rộng lớn nhất, đó là Tây Nguyên.

Đáp án: D. Tây Nguyên

—

Câu 14: Địa hình đặc trưng của vùng núi đá vôi ở nước ta là

Phân tích:
Vùng núi đá vôi có đặc điểm là dễ bị hòa tan bởi nước mưa, tạo ra các dạng địa hình lồi lõm, hang động, suối ngầm, thung lũng, và các dạng địa hình bị bào mòn đặc biệt. Loại địa hình này được gọi là địa hình cacxtơ.

Đáp án: A. Địa hình cacxtơ

—

Câu 15: Địa hình nào sau đây là địa hình nhân tạo?

Phân tích:
Địa hình nhân tạo là những dạng địa hình do con người tạo ra, không phải do các quá trình tự nhiên.
A. Địa hình cacxtơ: Là địa hình tự nhiên hình thành trên đá vôi.
B. Địa hình đồng bằng: Là địa hình tự nhiên, được hình thành do bồi tụ phù sa hoặc quá trình kiến tạo.
C. Địa hình đê sông, đê biển: Đây là những công trình do con người xây dựng để ngăn lũ, chống xâm nhập mặn, cải tạo cảnh quan. Do đó, chúng là địa hình nhân tạo.
D. Địa hình cao nguyên: Là địa hình tự nhiên.

Đáp án: C. Địa hình đê sông, đê biển

—

Vậy là chúng ta đã cùng nhau ôn tập và giải xong các bài tập. Các em hãy xem lại bài làm của mình và ghi nhớ những kiến thức quan trọng nhé! Nếu có gì chưa rõ, hãy hỏi cô. Chúc các em học tốt!