— Lời giải chi tiết —

Câu 1: Sự kiện nổi bật nào diễn ra ở Liên xô năm 1949?

Phương pháp: Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhớ lại các sự kiện lớn trong lịch sử Liên Xô giai đoạn sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đặc biệt là vào năm 1949.

Phân tích các phương án:

• A- LX hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ 4: Kế hoạch 5 năm lần thứ 4 (1946-1950) được hoàn thành vượt mức vào năm 1950, không phải riêng năm 1949.
• B- LX phóng vệ tinh nhân tạo: Liên Xô phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên (Sputnik 1) vào năm 1957.
• C- Chế tạo thành công bom nguyên tử: Đây là sự kiện quan trọng diễn ra vào tháng 8 năm 1949, đánh dấu việc Liên Xô phá vỡ thế độc quyền vũ khí hạt nhân của Mĩ.
• D- LX đưa người do thám Mặt Trăng: Liên Xô chưa bao giờ đưa người lên Mặt Trăng, và các chương trình thám hiểm vũ trụ có người lái diễn ra muộn hơn nhiều.

Kết luận: Dựa trên kiến thức lịch sử, sự kiện nổi bật nhất của Liên Xô vào năm 1949 chính là việc chế tạo thành công bom nguyên tử.

Đáp án đúng: C

Câu 2: Ngay khi px Nhật đầu hàng, các nước Đông Nam Á nào giành được độc lập trong tháng 8/1945?

Phương pháp: Chúng ta cần xác định thời điểm Nhật Bản đầu hàng Đồng minh và đối chiếu với thời gian các nước Đông Nam Á tuyên bố độc lập.

Phân tích các phương án:

• Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc với sự đầu hàng của Nhật Bản vào ngày 15 tháng 8 năm 1945.
• Ngay sau đó, nhiều dân tộc Đông Nam Á đã nổi dậy giành chính quyền.
• Việt Nam: Sau Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2 tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. (Mặc dù tuyên bố độc lập vào tháng 9, nhưng cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền đã diễn ra từ giữa tháng 8/1945).
• Inđônêxia: Ngày 17 tháng 8 năm 1945, Sukarno tuyên bố độc lập, thành lập nước Cộng hòa Inđônêxia.
• Lào: Tháng 10 năm 1945, Lào tuyên bố độc lập dưới sự lãnh đạo của Pathet Lào.

Kết luận: Trong tháng 8/1945, Việt Nam và Inđônêxia là hai quốc gia đã nhanh chóng nổi dậy và tuyên bố độc lập ngay sau khi Nhật Bản đầu hàng. Mặc dù Việt Nam tuyên bố độc lập chính thức vào đầu tháng 9, nhưng phong trào giành chính quyền đã diễn ra mạnh mẽ và thành công trong tháng 8.

Đáp án đúng: C

Câu 3: Người lãnh đạo CM Cu-ba năm 1959 là:

Phương pháp: Câu hỏi này yêu cầu chúng ta xác định nhân vật lịch sử gắn liền với Cách mạng Cuba năm 1959.

Phân tích các phương án:

• A. Hôn-xê Mác-ti (José Martí): Là anh hùng dân tộc Cuba, lãnh đạo cuộc đấu tranh giành độc lập từ Tây Ban Nha vào cuối thế kỷ XIX.
• B. Phi-đen Các-xto-rô (Fidel Castro): Là nhà cách mạng vĩ đại, người lãnh đạo phong trào cách mạng lật đổ chế độ độc tài Batista, đưa Cách mạng Cuba giành thắng lợi vào năm 1959.
• C. Nen-xơn Man đê-la (Nelson Mandela): Là nhà cách mạng chống phân biệt chủng tộc Apartheid ở Nam Phi.
• D. Áp-đen Ca-đê (Abdelkader El Djezairi): Là lãnh tụ kháng chiến chống Pháp của An-giê-ri thế kỷ XIX.

Kết luận: Người lãnh đạo Cách mạng Cuba năm 1959 không ai khác chính là Phi-đen Các-xto-rô.

Đáp án đúng: B

Câu 4: Chủ nghĩa A-pac-thai có nghĩa là:

Phương pháp: Đây là một câu hỏi về định nghĩa thuật ngữ lịch sử. Chúng ta cần hiểu rõ bản chất của “Apartheid”.

Phân tích các phương án:

• “Apartheid” là một từ gốc tiếng Hà Lan (Afrikaans) có nghĩa là “sự tách biệt”, “sự chia cắt”.
• A. Chế độ độc tài chuyên chế: Apartheid là một chế độ độc tài, nhưng định nghĩa này chưa đủ bao quát bản chất phân biệt chủng tộc của nó.
• B. Chế độ phân biệt chủng tộc hết sức tàn bạo: Đây là định nghĩa chính xác nhất về Apartheid – một chính sách phân biệt chủng tộc và đàn áp người da đen được áp dụng ở Cộng hòa Nam Phi từ năm 1948 đến 1994.
• C. Biểu hiện của chế độ chiếm nô: Chế độ chiếm nô là một hình thái xã hội cổ xưa hơn, tuy có sự bóc lột nhưng khác với Apartheid.
• D. Biểu hiện của Cn thực dân mới: Chủ nghĩa thực dân mới thường chỉ sự kiểm soát gián tiếp về kinh tế, chính trị. Apartheid là một hình thức bóc lột và phân biệt chủng tộc trực tiếp bên trong một quốc gia được coi là độc lập.

Kết luận: Chủ nghĩa A-pac-thai là chế độ phân biệt chủng tộc cực đoan và tàn bạo nhất trong lịch sử hiện đại.

Đáp án đúng: B

Câu 5: năm được gọi ” Năm Châu Phi” là:

Phương pháp: Câu hỏi này yêu cầu nhớ một niên đại đặc biệt gắn liền với phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi.

Phân tích các phương án:

• Trong lịch sử phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi, năm 1960 chứng kiến một làn sóng các nước giành được độc lập mạnh mẽ.
• Trong năm 1960, có tới 17 quốc gia châu Phi giành được độc lập từ tay các cường quốc thực dân.

Kết luận: Vì số lượng lớn các nước giành độc lập trong một năm, năm 1960 đã được mệnh danh là “Năm Châu Phi”.

Đáp án đúng: C

Câu 6: Nhiệm vụ quan trọng nhất của các nước Á, Phi, Mĩ latinh sau khi giành được độc lập là gì?

Phương pháp: Chúng ta cần suy nghĩ về những thách thức mà các quốc gia vừa thoát khỏi ách thống trị của thực dân phải đối mặt.

Phân tích các phương án:

• Sau khi giành được độc lập về chính trị, các nước Á, Phi, Mĩ Latinh vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn do hậu quả của chế độ thực dân để lại: kinh tế lạc hậu, phụ thuộc, xã hội bất ổn.
• A. Củng cố an ninh quốc phòng: Đây là nhiệm vụ quan trọng, nhưng thường là để bảo vệ thành quả của độc lập và phát triển.
• B. hợp tác cùng phát triển: Hợp tác quốc tế là cần thiết, nhưng trước hết phải có nền tảng vững chắc trong nước.
• C. Xây dựng và phát triển kinh tế: Đây là nhiệm vụ cốt lõi nhất. Chỉ khi có kinh tế vững mạnh, các nước mới có thể nâng cao đời sống nhân dân, củng cố độc lập dân tộc, và thực sự thoát khỏi sự phụ thuộc vào các nước đế quốc.
• D. Thành lập các liên minh quân sự: Đây thường là lựa chọn trong bối cảnh Chiến tranh lạnh, không phải nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của tất cả các quốc gia mới độc lập.

Kết luận: Nhiệm vụ quan trọng nhất sau khi giành độc lập là xây dựng và phát triển kinh tế để thoát khỏi nghèo đói, lạc hậu và củng cố vững chắc nền độc lập vừa giành được.

Đáp án đúng: C

Câu 7: Biến đổi tích cực quan trọng đầu tiên của các nước Đông Nam Á sau CTTG2 là:

Phương pháp: Câu hỏi này nhấn mạnh vào “biến đổi tích cực quan trọng *đầu tiên*”. Chúng ta cần xem xét ngay lập tức sau chiến tranh, điều gì đã thay đổi cơ bản nhất.

Phân tích các phương án:

• Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc đã tạo cơ hội cho các nước thuộc địa ở Đông Nam Á đứng lên giành độc lập.
• A. Từ các nước thuộc địa trở thành các nước độc lập: Đây chính là sự thay đổi cơ bản và quan trọng nhất, tạo tiền đề cho mọi sự phát triển sau này. Trước chiến tranh, hầu hết các nước trong khu vực đều là thuộc địa của các đế quốc.
• B. Nhiều nước có tốc độ phát triển KT khá nhanh: Sự phát triển kinh tế nhanh chóng thường diễn ra ở giai đoạn sau, khi đã có nền tảng độc lập và ổn định chính trị.
• C. Sự ra đời của tổ chức ASEAN: ASEAN được thành lập vào năm 1967, tức là khá lâu sau khi nhiều nước đã giành được độc lập.
• D. Ngày càng mở rộng đối thoại hợp tác: Đây là xu thế sau này của khu vực, dựa trên nền tảng độc lập và chủ quyền.

Kết luận: Biến đổi tích cực và quan trọng nhất, mang tính nền tảng đầu tiên chính là việc các nước Đông Nam Á đã giành được độc lập, chấm dứt thân phận thuộc địa.

Đáp án đúng: A

Câu 8: Phong trào GPDT ở Châu Phi nổ ra sớm nhất ở khu vực:

Phương pháp: Để trả lời câu này, chúng ta cần nhớ lại các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi và khu vực nào có các cuộc đấu tranh sớm hơn.

Phân tích các phương án:

• Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi diễn ra mạnh mẽ sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
• Các quốc gia ở Bắc Phi như Ai Cập, Libya, Tunisia, Algérie, Maroc thường có các phong trào đấu tranh giành độc lập sớm hơn so với các khu vực khác của châu Phi. Điều này một phần do vị trí địa lý gần châu Âu, lịch sử tiếp xúc với các nền văn minh lớn và sự ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc từ Trung Đông.
• Ví dụ, Ai Cập giành độc lập (hoặc kết thúc ảnh hưởng của Anh) từ khá sớm (Cách mạng 1952), và các nước Maghreb (Maroc, Tunisia) cũng giành độc lập vào giữa thập niên 1950.

Kết luận: Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi nổ ra sớm nhất ở khu vực Bắc Phi.

Đáp án đúng: A

Câu 9: Sự kiện nào đặt dấu chấm hết cho sự tồn tại của CNTD ở Châu Phi?

Phương pháp: Chúng ta cần tìm sự kiện cuối cùng mang tính biểu tượng, đánh dấu sự kết thúc hoàn toàn của chủ nghĩa thực dân (bao gồm cả các hình thức biến tướng) trên lục địa châu Phi.

Phân tích các phương án:

• Thực tế, phần lớn các nước châu Phi đã giành độc lập vào những năm 1960. Tuy nhiên, chế độ Apartheid ở Nam Phi vẫn tồn tại và được coi là một hình thái thực dân mới hoặc bóc lột chủng tộc cực đoan.
• A. Chế độ A-pac-thai bị xóa bỏ: Chế độ Apartheid ở Nam Phi bị xóa bỏ vào năm 1994 với cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên. Đây được coi là sự kiện cuối cùng đánh dấu sự kết thúc hoàn toàn của mọi hình thức cai trị và phân biệt chủng tộc mang tính thực dân trên lục địa châu Phi.
• B. CM Cu-ba thành công: Không liên quan đến châu Phi.
• C. Các qg Đông Nam Á giành độc lập: Không liên quan đến châu Phi.
• D. Cách mạng Trung Quốc giành thắng lợi: Không liên quan đến châu Phi.

Kết luận: Việc xóa bỏ chế độ A-pac-thai ở Nam Phi vào năm 1994 chính thức đặt dấu chấm hết cho mọi hình thái của chủ nghĩa thực dân và phân biệt chủng tộc trên toàn châu Phi.

Đáp án đúng: A

Câu 10: Từ cuối những năm 70 của TK XX CNTD tồn tại ở CH Nam Phi dưới hình thức nào?

Phương pháp: Câu hỏi này yêu cầu chúng ta xác định hình thái đặc biệt của chủ nghĩa thực dân (hay sự cai trị áp bức) còn tồn tại ở Cộng hòa Nam Phi vào cuối thế kỷ XX.

Phân tích các phương án:

• Vào cuối những năm 1970, Cộng hòa Nam Phi đã là một quốc gia độc lập về mặt danh nghĩa từ lâu (từ năm 1931 với tư cách là một nước tự trị thuộc Khối thịnh vượng chung Anh, và hoàn toàn độc lập năm 1961). Tuy nhiên, thực chất quyền lực nằm trong tay thiểu số người da trắng.
• A. Chế độ thực dân: Chế độ thực dân truyền thống (trực tiếp cai trị từ một cường quốc khác) đã không còn.
• B. CNTD kiểu cũ: Tương tự như trên, không còn là thuộc địa trực tiếp.
• C. CNTD kiểu mới: Chủ nghĩa thực dân kiểu mới thường chỉ sự ảnh hưởng kinh tế, chính trị gián tiếp. Mặc dù có yếu tố này, nhưng ở Nam Phi, sự áp bức diễn ra công khai và trực tiếp thông qua luật pháp bên trong quốc gia.
• D. Chế độ phân biệt chủng tộc: Đây là hình thức cụ thể mà chủ nghĩa thực dân tồn tại ở Nam Phi. Chế độ Apartheid đã thể chế hóa sự phân biệt đối xử và đàn áp người da đen, giữ cho họ ở vị trí thấp kém về mọi mặt, phục vụ lợi ích của thiểu số da trắng. Nó được coi là một biến tướng của chủ nghĩa thực dân, một dạng “thực dân trong lòng đất nước”.

Kết luận: Từ cuối những năm 70 của thế kỷ XX, chủ nghĩa thực dân ở Cộng hòa Nam Phi tồn tại dưới hình thức chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid.

Đáp án đúng: D

Hy vọng phần giải thích chi tiết này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về các sự kiện và khái niệm lịch sử nhé!