Câu 2: Dung dịch hydro peroxide (H2O2) hay còn gọi là nước oxy già được dùng tro…
Chúng ta cùng phân tích đề bài nhé:
Đề bài cho biết phản ứng phân hủy H2O2 không có chất xúc tác có năng lượng hoạt hóa là 75,312 kJ/mol.
Khi có mặt chất xúc tác men, năng lượng hoạt hóa giảm xuống còn 8,368 kJ/mol.
Phản ứng được thực hiện ở nhiệt độ 25 độ C.
Yêu cầu chúng ta tính xem tốc độ phản ứng tăng lên bao nhiêu lần khi có mặt chất xúc tác men.
Để giải quyết bài toán này, chúng ta sẽ sử dụng phương trình Arrhenius, một công thức kinh điển mô tả mối quan hệ giữa tốc độ phản ứng và nhiệt độ, cũng như năng lượng hoạt hóa.
Bước 1: Xác định công thức cần sử dụng.
Phương trình Arrhenius có dạng:
\[ k = A \cdot e^{-\frac{E_a}{RT}} \]
Trong đó:
k là hằng số tốc độ phản ứng.
A là thừa số tiền thừa số (thường không đổi ở các điều kiện so sánh).
Ea là năng lượng hoạt hóa (kJ/mol).
R là hằng số khí lý tưởng (8,314 J/mol·K).
T là nhiệt độ tuyệt đối (Kelvin).
Tuy nhiên, đề bài yêu cầu so sánh tốc độ phản ứng tăng lên bao nhiêu lần khi có chất xúc tác, nghĩa là chúng ta sẽ so sánh hằng số tốc độ k ở hai trường hợp (có và không có chất xúc tác).
Ta có thể lập tỉ lệ giữa hai hằng số tốc độ:
\[ \frac{k_{xt}}{k_{k_xt}} = \frac{A \cdot e^{-\frac{E_{a,xt}}{RT}}}{A \cdot e^{-\frac{E_{a,k_xt}}{RT}}} \]
Do thừa số A và nhiệt độ T là không đổi trong cả hai trường hợp, ta có thể rút gọn:
\[ \frac{k_{xt}}{k_{k_xt}} = e^{-\frac{E_{a,xt}}{RT}} / e^{-\frac{E_{a,k_xt}}{RT}} \]
\[ \frac{k_{xt}}{k_{k_xt}} = e^{\frac{E_{a,k_xt}}{RT} – \frac{E_{a,xt}}{RT}} \]
\[ \frac{k_{xt}}{k_{k_xt}} = e^{\frac{E_{a,k_xt} – E_{a,xt}}{RT}} \]
Đây chính là công thức chúng ta sẽ sử dụng để tính toán.
Bước 2: Đổi đơn vị và xác định các giá trị.
Nhiệt độ phản ứng là 25 độ C. Chúng ta cần đổi sang Kelvin:
T = 25 + 273,15 = 298,15 K.
Hằng số khí lý tưởng R = 8,314 J/mol·K. Lưu ý, năng lượng hoạt hóa được cho bằng kJ/mol, nên chúng ta cần đổi R về kJ/mol·K hoặc đổi năng lượng hoạt hóa về J/mol. Ở đây, cô sẽ đổi R về kJ/mol·K:
R = 8,314 J/mol·K = 0,008314 kJ/mol·K.
Năng lượng hoạt hóa khi không có chất xúc tác (Ea,k_xt) = 75,312 kJ/mol.
Năng lượng hoạt hóa khi có chất xúc tác men (Ea,xt) = 8,368 kJ/mol.
Bước 3: Thay số vào công thức và tính toán.
Trước hết, ta tính hiệu năng lượng hoạt hóa:
Ea,k_xt – Ea,xt = 75,312 – 8,368 = 66,944 kJ/mol.
Bây giờ, thay các giá trị vào công thức:
\[ \frac{k_{xt}}{k_{k_xt}} = e^{\frac{66,944 \text{ kJ/mol}}{(0,008314 \text{ kJ/mol·K}) \cdot (298,15 \text{ K})}} \]
Tính giá trị trong mũ:
\[ \frac{66,944}{0,008314 \cdot 298,15} \approx \frac{66,944}{2,4788} \approx 27,005 \]
Vậy, ta có:
\[ \frac{k_{xt}}{k_{k_xt}} = e^{27,005} \]
Để tính e mũ một số, chúng ta có thể sử dụng máy tính khoa học.
e^{27,005} ≈ 5,39 x 10^{11}
Bước 4: Kết luận.
Tỉ lệ \(\frac{k_{xt}}{k_{k_xt}}\) chính là tỉ lệ giữa tốc độ phản ứng có chất xúc tác và tốc độ phản ứng không có chất xúc tác.
Do đó, khi có mặt chất xúc tác men, tốc độ phản ứng tăng lên khoảng 5,39 x 10^{11} lần.
Đây là một con số rất lớn, cho thấy vai trò cực kỳ quan trọng của chất xúc tác trong việc tăng tốc độ phản ứng hóa học.
Như vậy, chúng ta đã hoàn thành bài tập này bằng cách áp dụng phương trình Arrhenius và thực hiện các phép tính cẩn thận. Các em hãy ghi nhớ cách giải này để có thể áp dụng cho các bài tập tương tự nhé!
Đáp án:
\(\rm ln\dfrac{k_2}{k_1}=\dfrac{E_1-E_2}{RT}=\dfrac{75,312×10^3-8,368×10^3}{8,314×(25+273)}=27,02\)
Số lần tăng tốc độ phản ứng: \(\rm e^{27,02}=5,4279×10^{11}\) lần
ta có
\(k_1= A ×e^{\dfrac{-E_{a1}}{R.T}}\)
\(k_2=A×e^{\dfrac{-E_{a1}}{R.T}}\)
suy ra
\(\dfrac{k_1}{k_2} =e^{\dfrac{E_{a2}-E_{a1}}{R.T}}=e^{\dfrac{75,312.10^3 -8,368.10^3}{8,314.(25+273)}}=5,4279.10^{11}\)
Số lần tăng tốc độ phản ứng là :\(5,4279.10^{11} (lần )\)