Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau “giải mã” một bài toán rất thú vị về phân số và sự thay đổi số lượng nhé. Đây là dạng toán rất hay gặp trong chương trình Toán lớp 5 của chúng ta đó! Để giải tốt bài này, các con cần chú ý đọc kỹ đề, phân tích từng câu chữ và nhớ rằng tổng số gạo sẽ không thay đổi khi chúng ta chuyển gạo từ kho này sang kho kia.

Chúng ta cùng bắt đầu nào!

Bước 1: Phân tích tỉ lệ số gạo trong hai kho lúc ban đầu

Đề bài cho biết: “Số gạo trong kho thứ nhất bằng \( \frac{1}{3} \) số gạo trong kho thứ hai”.

Điều này có nghĩa là:

• Nếu chúng ta coi số gạo trong kho thứ nhất là 1 phần.
• Thì số gạo trong kho thứ hai sẽ là 3 phần như thế.

Từ đó, chúng ta có thể thấy:

• Tổng số phần bằng nhau biểu thị tổng số gạo trong cả hai kho lúc đầu là:

\[ 1 + 3 = 4 \text{ (phần)} \]

• Vậy, số gạo trong kho thứ nhất ban đầu chiếm \( \frac{1}{4} \) tổng số gạo trong cả hai kho.
• Số gạo trong kho thứ hai ban đầu chiếm \( \frac{3}{4} \) tổng số gạo trong cả hai kho.

Bước 2: Phân tích tỉ lệ số gạo trong hai kho sau khi chuyển gạo

Sau khi chuyển 4 tấn gạo từ kho thứ nhất sang kho thứ hai, đề bài cho biết: “số gạo trong kho thứ nhất bằng \( \frac{1}{4} \) số gạo trong kho thứ hai”.

Tương tự như trên, chúng ta có:

• Nếu chúng ta coi số gạo trong kho thứ nhất (sau khi chuyển) là 1 phần.
• Thì số gạo trong kho thứ hai (sau khi chuyển) sẽ là 4 phần như thế.

Từ đó, chúng ta có thể xác định:

• Tổng số phần bằng nhau biểu thị tổng số gạo trong cả hai kho lúc sau là:

\[ 1 + 4 = 5 \text{ (phần)} \]

• Vậy, số gạo trong kho thứ nhất sau khi chuyển chiếm \( \frac{1}{5} \) tổng số gạo trong cả hai kho.
• Số gạo trong kho thứ hai sau khi chuyển chiếm \( \frac{4}{5} \) tổng số gạo trong cả hai kho.

Bước 3: Nhận xét về tổng số gạo và tìm phần phân số ứng với lượng gạo đã chuyển

Các con có nhận ra điều gì đặc biệt không? Dù chúng ta chuyển 4 tấn gạo từ kho thứ nhất sang kho thứ hai, nhưng tổng số gạo của cả hai kho vẫn không thay đổi. Đây chính là chìa khóa để giải bài toán này!

Lượng gạo ở kho thứ nhất đã giảm đi 4 tấn. Vậy, 4 tấn gạo này chính là phần chênh lệch (hiệu) giữa phân số chỉ số gạo của kho thứ nhất lúc ban đầu và phân số chỉ số gạo của kho thứ nhất lúc sau.

Phân số biểu thị 4 tấn gạo là:
\[ \frac{1}{4} – \frac{1}{5} \]
Chúng ta cùng thực hiện phép trừ phân số nhé:

Quy đồng mẫu số chung của 4 và 5 là 20.

\[ \frac{1}{4} = \frac{1 \times 5}{4 \times 5} = \frac{5}{20} \]
\[ \frac{1}{5} = \frac{1 \times 4}{5 \times 4} = \frac{4}{20} \]
Vậy,
\[ \frac{5}{20} – \frac{4}{20} = \frac{1}{20} \]
Điều này có nghĩa là 4 tấn gạo chính là \( \frac{1}{20} \) của tổng số gạo trong cả hai kho.

Bước 4: Tính tổng số gạo trong cả hai kho

Nếu \( \frac{1}{20} \) tổng số gạo là 4 tấn, thì tổng số gạo trong cả hai kho là:
\[ 4 \div \frac{1}{20} = 4 \times 20 = 80 \text{ (tấn)} \]
Vậy, tổng số gạo trong cả hai kho là 80 tấn.

Bước 5: Tìm số gạo trong kho thứ hai ban đầu

Đề bài yêu cầu chúng ta tìm số gạo trong kho thứ hai. Ở Bước 1, chúng ta đã xác định rằng số gạo trong kho thứ hai ban đầu chiếm \( \frac{3}{4} \) tổng số gạo.

Vậy, số gạo trong kho thứ hai lúc ban đầu là:
\[ \frac{3}{4} \times 80 = 60 \text{ (tấn)} \]

Vậy là chúng ta đã tìm ra đáp số cuối cùng rồi!

Đáp số: 60 tấn.

Các con thấy không, với những bài toán như thế này, chỉ cần chúng ta nắm vững cách quy đồng phân số, tìm phân số của một số và quan trọng nhất là nhận ra đại lượng không đổi (ở đây là tổng số gạo), thì bài toán sẽ trở nên thật dễ dàng! Cô mong rằng các con đã hiểu bài và sẽ vận dụng tốt kiến thức này vào các bài toán khác nhé!