—

Câu 4: Đâu là nguyên nhân khách quan dẫn đến tình trạng thất nghiệp? Em hãy lựa chọn đúng sai cho các đáp án A, B, C, D.

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần hiểu rõ thế nào là nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan dẫn đến thất nghiệp. Nguyên nhân khách quan là những yếu tố nằm ngoài ý muốn, sự kiểm soát của người lao động và người sử dụng lao động.

Phân tích từng đáp án:

A. Sự mất cân đối giữa lượng cung và cầu trên thị trường lao động.

Đây là một yếu tố mang tính hệ thống của thị trường. Khi lượng cung lao động (số người muốn tìm việc) nhiều hơn cầu lao động (số việc làm có sẵn), sẽ dẫn đến thất nghiệp. Điều này không hoàn toàn phụ thuộc vào ý muốn cá nhân hay doanh nghiệp, mà là quy luật vận động của thị trường.(Đúng)

B. Người lao động tự thôi việc do không hài lòng với công việc đang có.

Việc người lao động nghỉ việc vì không hài lòng là do yếu tố chủ quan từ phía họ, xuất phát từ mong muốn cá nhân về công việc. Đây là nguyên nhân chủ quan.(Sai)

C. Nền kinh tế suy thoái nên các doanh nghiệp thu hẹp quy mô sản xuất.

Suy thoái kinh tế là một yếu tố vĩ mô, nằm ngoài sự kiểm soát của từng doanh nghiệp hay người lao động. Khi kinh tế suy thoái, doanh nghiệp buộc phải cắt giảm sản xuất, dẫn đến sa thải lao động. Đây là nguyên nhân khách quan.(Đúng)

D. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch nên đặt ra yêu cầu mới về chất lượng lao động.

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế là một xu hướng tất yếu, do sự phát triển của khoa học công nghệ, nhu cầu thị trường thay đổi. Điều này dẫn đến việc một số ngành nghề lỗi thời, trong khi các ngành nghề mới lại cần những kỹ năng khác. Lao động không đáp ứng được yêu cầu mới sẽ khó tìm việc. Đây là một nguyên nhân khách quan.(Đúng)

—

Câu 5: Đọc các tình huống sau, em hãy chọn đúng sai mỗi trong mỗi đáp án.

Chúng ta sẽ cùng nhau xem xét từng tình huống để xác định loại hình thất nghiệp hoặc nguyên nhân. Trong chương trình GDCD, chúng ta học về các loại thất nghiệp như thất nghiệp tạm thời, thất nghiệp cơ cấu, thất nghiệp chu kỳ và thất nghiệp tự nguyện.

A. Nguyễn là một kỹ sư phần mềm, nhưng do công ty nơi anh làm việc đã chuyển hướng sang lĩnh vực khác và không còn cần đến kỹ sư phần mềm. Nguyễn hiện không thể tìm được việc làm phù hợp với kỹ năng của mình. Trong trường hợp này, Nguyễn đang trải qua loại thất nghiệp tạm thời.

Nguyễn không tìm được việc làm phù hợp do sự thay đổi của công ty và ngành nghề. Điều này cho thấy kỹ năng của anh không còn phù hợp với nhu cầu hiện tại của thị trường lao động. Đây là biểu hiện của thất nghiệp cơ cấu, không phải thất nghiệp tạm thời (thất nghiệp tạm thời thường là do quá trình chuyển đổi công việc thông thường).

(Sai)

B. Linh quyết định nghỉ việc ở công ty hiện tại vì mức lương không đáp ứng nhu cầu sống của cô, mặc dù cô biết rằng không dễ để tìm được một công việc khác. Theo lý thuyết, Linh đang trải qua loại thất nghiệp tự nguyện.

Linh chủ động nghỉ việc vì lý do cá nhân (mức lương không đáp ứng nhu cầu). Cô ấy chọn không làm việc ở mức lương hiện tại và chấp nhận việc tìm kiếm công việc tốt hơn, dù có thể mất thời gian. Đây là biểu hiện của thất nghiệp tự nguyện.(Đúng)

C. Trong thời kỳ kinh tế suy thoái, tỷ lệ thất nghiệp thường cao hơn so với thời kỳ kinh tế phát triển. Do đó, thất nghiệp chu kỳ sẽ ở mức thấp khi nền kinh tế suy thoái.

Thất nghiệp chu kỳ xảy ra do suy thoái kinh tế. Khi kinh tế suy thoái, nhu cầu giảm sút, doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, dẫn đến tình trạng thất nghiệp tăng cao. Do đó, thất nghiệp chu kỳ sẽ ở mức cao khi nền kinh tế suy thoái, chứ không phải thấp.(Sai)

D. Nếu một công ty phải thu hẹp sản xuất và sa thải nhân viên do sự giảm sút nhu cầu của thị trường, thì nguyên nhân dẫn đến tình trạng thất nghiệp này là do yếu tố khách quan.

Sự giảm sút nhu cầu của thị trường là một yếu tố vĩ mô, nằm ngoài sự kiểm soát của từng cá nhân hay doanh nghiệp. Do đó, đây là nguyên nhân khách quan dẫn đến thất nghiệp.(Đúng)

—

Câu 6: Chọn đúng hoặc sai trong mỗi ý A, B, C, D:

Chúng ta hãy cùng phân tích tình huống của A và B để xác định loại hình thất nghiệp mà họ đang gặp phải.

A. Thất nghiệp mà A gặp phải là thất nghiệp chu kỳ vì nó liên quan đến sự giảm sút nhu cầu của thị trường trong thời kỳ suy thoái kinh tế.

A bị cắt giảm việc làm do doanh thu giảm sút. Điều này có thể là do suy thoái kinh tế chung hoặc sự biến động của thị trường. Nếu nguyên nhân là do sự giảm sút nhu cầu thị trường trên diện rộng, thì đây có thể là thất nghiệp chu kỳ. Tuy nhiên, đề bài chỉ nói chung chung là “doanh thu giảm sút”, có thể bao gồm cả nguyên nhân cơ cấu hoặc tạm thời. Tuy nhiên, “liên quan đến sự giảm sút nhu cầu của thị trường trong thời kỳ suy thoái kinh tế” là một đặc điểm của thất nghiệp chu kỳ.(Đúng)

B. B đang trải qua thất nghiệp tạm thời vì anh đang tìm việc làm phù hợp với trình độ của mình và dự kiến sẽ tìm được việc làm trong thời gian ngắn.

B là kỹ sư phần mềm mới tốt nghiệp và không thể tìm được việc làm phù hợp với trình độ. Điều này có thể do sự thiếu hụt việc làm trong lĩnh vực đó, hoặc kỹ năng anh có chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường hiện tại. Thất nghiệp tạm thời thường là do quá trình chuyển đổi công việc thông thường, không kéo dài. Trường hợp của B, khả năng cao là do sự không phù hợp về kỹ năng hoặc cơ hội việc làm.(Sai)

C. A đang trải qua thất nghiệp tự nguyện vì cô quyết định nghỉ việc do không hài lòng với công việc hiện tại.

Thông tin cho biết A “có thể không giữ được công việc hiện tại” do công ty cắt giảm nhân sự. Điều này cho thấy cô không tự nguyện nghỉ việc mà có nguy cơ bị sa thải. Do đó, đây không phải là thất nghiệp tự nguyện.(Sai)

D. B đang trải qua thất nghiệp cơ cấu vì sự biến động trong công nghệ yêu cầu các kỹ năng cao hơn mà anh chưa có.

Nếu B, là kỹ sư phần mềm mới tốt nghiệp, không tìm được việc làm phù hợp với trình độ của mình do sự thay đổi của công nghệ, yêu cầu kỹ năng mới mà anh chưa được trang bị, thì đây chính là biểu hiện của thất nghiệp cơ cấu. Sự thay đổi trong công nghệ, cơ cấu sản xuất đòi hỏi lao động có kỹ năng mới.(Đúng)

—

Câu 7: Em hãy lựa chọn đúng, sai cho nhận xét A, B, C, D trong tình huống dưới đây.

Chúng ta hãy cùng phân tích từng nhận xét dựa trên tình huống về sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế.

A. Việc nhiều công nhân trong ngành công nghiệp truyền thống bị sa thải do sự thay đổi trong nhu cầu thị trường và công nghệ là một ví dụ của thất nghiệp cơ cấu.

Sự thay đổi về công nghệ và nhu cầu thị trường dẫn đến việc các ngành công nghiệp truyền thống thu hẹp hoặc đóng cửa, khiến công nhân bị sa thải. Đây chính là đặc điểm của thất nghiệp cơ cấu, khi cơ cấu lao động không còn phù hợp với cơ cấu kinh tế mới.(Đúng)

B. Chương trình đào tạo nghề của chính phủ nhằm giúp công nhân chuyển đổi sang các ngành công nghiệp mới là một biện pháp hiệu quả để giảm thất nghiệp chu kỳ.

Chương trình đào tạo nghề giúp người lao động có kỹ năng mới để thích ứng với sự thay đổi của cơ cấu kinh tế, chuyển đổi sang các ngành nghề mới. Đây là biện pháp giải quyết thất nghiệp cơ cấu, chứ không phải thất nghiệp chu kỳ (thất nghiệp chu kỳ liên quan đến suy thoái kinh tế).(Sai)

C. Sự gia tăng số lượng công nhân bị sa thải do sự thay đổi công nghệ và nhu cầu thị trường là biểu hiện của thất nghiệp tạm thời, vì nó thường chỉ xảy ra trong thời gian ngắn.

Thất nghiệp do thay đổi công nghệ và nhu cầu thị trường (thất nghiệp cơ cấu) thường kéo dài hơn thất nghiệp tạm thời, vì nó đòi hỏi người lao động phải học hỏi kỹ năng mới hoặc chuyển đổi sang ngành nghề khác, quá trình này có thể mất thời gian.(Sai)

D. Việc đầu tư vào các ngành công nghiệp mới và cung cấp đào tạo nghề có thể giúp giảm thất nghiệp cơ cấu bằng cách trang bị lại kỹ năng cho công nhân, giúp họ tìm việc làm trong các lĩnh vực mới.

Đầu tư vào ngành mới và đào tạo nghề giúp người lao động cập nhật kỹ năng, đáp ứng yêu cầu của các ngành nghề mới. Điều này trực tiếp giải quyết tình trạng không phù hợp giữa kỹ năng lao động và nhu cầu của nền kinh tế, tức là giảm thất nghiệp cơ cấu.(Đúng)

—

Các em thấy đấy, thất nghiệp là một vấn đề phức tạp với nhiều nguyên nhân và biểu hiện khác nhau. Việc nắm vững các khái niệm và phân biệt các loại hình thất nghiệp sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thị trường lao động và có những định hướng phù hợp cho bản thân.

Các em có câu hỏi nào về bài tập này không?