Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau “giải mã” hai câu hỏi trắc nghiệm thú vị về lịch sử thế giới cận đại và hiện đại, cụ thể là về Kế hoạch Mác-san và tình hình kinh tế Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai nhé. Đây là những kiến thức rất quan trọng mà các em đã được học trong chương trình Sách giáo khoa Lịch sử lớp 9 mới (bộ Kết nối tri thức/Chân trời sáng tạo/Cánh diều).

Chúng ta sẽ đi từng bước một để hiểu rõ bản chất của vấn đề và chọn ra đáp án đúng nhất.

***

Câu 7. “Kế hoạch Mác-san” có tên gọi khác là gì?

A. “Kế hoạch khôi phục châu Âu”.

B. “Kế hoạch khôi phục nền kinh tế châu Âu”.

C. “Kế hoạch trợ giúp châu Âu”.

D. “Kế hoạch phục hưng châu Âu”.

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bước 1: Xác định trọng tâm câu hỏi.

Câu hỏi yêu cầu chúng ta tìm tên gọi khác của “Kế hoạch Mác-san”. Đây là một câu hỏi về kiến thức thuật ngữ và nội dung cơ bản của một sự kiện lịch sử quan trọng.

Bước 2: Ôn lại kiến thức về “Kế hoạch Mác-san”.

Kế hoạch Mác-san (hay Marshall Plan) là một chương trình viện trợ kinh tế quy mô lớn của Hoa Kỳ dành cho các nước Tây Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Mục đích chính của kế hoạch này là giúp các nước Tây Âu bị tàn phá nặng nề sau chiến tranh phục hồi kinh tế, ổn định xã hội, đồng thời ngăn chặn sự ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng sản. Chương trình này được đề xuất bởi Ngoại trưởng Hoa Kỳ George Marshall vào năm 1947.

Bước 3: Phân tích các phương án lựa chọn dựa trên kiến thức đã học trong sách giáo khoa.

• A. “Kế hoạch khôi phục châu Âu”: Từ “khôi phục” có ý nghĩa tái thiết, xây dựng lại. Điều này phù hợp với mục tiêu của Kế hoạch Mác-san.
• B. “Kế hoạch khôi phục nền kinh tế châu Âu”: Cụ thể hóa hơn phương án A, nhấn mạnh vào khía cạnh kinh tế. Đây cũng là một phần rất quan trọng của kế hoạch.
• C. “Kế hoạch trợ giúp châu Âu”: Từ “trợ giúp” mang nghĩa chung chung, chưa lột tả hết bản chất sâu sắc của một chương trình phục hồi toàn diện.
• D. “Kế hoạch phục hưng châu Âu”: Từ “phục hưng” mang ý nghĩa khôi phục, làm cho hưng thịnh trở lại. Trong nhiều tài liệu lịch sử, đặc biệt là các sách giáo khoa Lịch sử 9 mới (như Chân trời sáng tạo, Cánh diều, Kết nối tri thức), đây là tên gọi khác được sử dụng phổ biến và chính xác nhất cho Kế hoạch Mác-san. Ví dụ, Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 9 (Cánh diều) có ghi: “Mĩ đã đề ra Kế hoạch Mác-san (1947), còn gọi là Kế hoạch phục hưng châu Âu”.

Bước 4: Chọn đáp án chính xác nhất.

Dựa vào nội dung sách giáo khoa và sự phân tích các phương án, tên gọi khác phổ biến và chính xác nhất của “Kế hoạch Mác-san” là “Kế hoạch phục hưng châu Âu”.

Đáp án: D. “Kế hoạch phục hưng châu Âu”.

***

Câu 8: Những năm 1967-1969, sản lượng lương thực của Nhật cung cấp:

A. 80% nhu cầu trong nước.

B. 70% nhu cầu trong nước.

C. 60% nhu cầu trong nước.

D. 50% nhu cầu trong nước.

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bước 1: Xác định trọng tâm câu hỏi.

Câu hỏi yêu cầu chúng ta xác định tỉ lệ tự cung cấp lương thực của Nhật Bản trong giai đoạn 1967-1969. Đây là một câu hỏi về số liệu, đòi hỏi các em phải ghi nhớ thông tin cụ thể trong sách giáo khoa về sự phát triển kinh tế Nhật Bản.

Bước 2: Ôn lại kiến thức về kinh tế Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đặc biệt là nông nghiệp.

Nhật Bản là một cường quốc kinh tế với sự phát triển thần kỳ sau chiến tranh. Tuy nhiên, quốc gia này lại có hạn chế về tài nguyên thiên nhiên và diện tích đất nông nghiệp. Mặc dù áp dụng tiến bộ khoa học – kĩ thuật vào nông nghiệp, sản lượng lương thực của Nhật Bản vẫn chưa thể đáp ứng đủ nhu cầu của người dân do dân số đông và diện tích đất canh tác ít. Vì vậy, Nhật Bản luôn phải nhập khẩu một phần lương thực.

Bước 3: Tìm kiếm thông tin cụ thể trong sách giáo khoa Lịch sử 9 mới về tỉ lệ tự cung cấp lương thực của Nhật Bản trong giai đoạn được hỏi.

• Trong các sách giáo khoa Lịch sử 9 mới, khi nói về nông nghiệp Nhật Bản, đều có đề cập đến vấn đề tự cung tự cấp lương thực.
• Ví dụ, Sách giáo khoa Lịch sử 9 (Chân trời sáng tạo) có đoạn: “Tuy nhiên, tỉ lệ tự cung cấp lương thực vẫn ở mức thấp, khoảng 70 – 80% nhu cầu trong nước. Với khoảng 70% nhu cầu trong nước vào cuối những năm 60 của thế kỉ XX”.
• Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 9 (Cánh diều) cũng nêu rõ: “Tỉ lệ tự túc về lương thực chỉ đạt khoảng 70% (năm 1969)”.
• Tương tự, Sách giáo khoa Lịch sử 9 (Kết nối tri thức) cũng đề cập: “Năm 1969, tỉ lệ tự cấp lương thực chỉ đạt khoảng 70% nhu cầu trong nước”.

Bước 4: Đối chiếu thông tin với các phương án và chọn đáp án chính xác nhất.

Dựa trên thông tin thống nhất từ các bộ sách giáo khoa, vào cuối những năm 1960 (cụ thể là năm 1969), sản lượng lương thực của Nhật Bản chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu trong nước.

Đáp án: B. 70% nhu cầu trong nước.

Cô hy vọng với phần hướng dẫn chi tiết này, các em đã củng cố thêm kiến thức và biết cách phân tích câu hỏi lịch sử một cách logic và chính xác. Hãy luôn đọc kỹ sách giáo khoa và ghi nhớ các mốc thời gian, số liệu quan trọng nhé!