Chất cốt giao nghĩa là gì ?
Bước 1: Xác định vị trí của “chất cốt giao” trong thành phần hóa học của xương
Như các em đã học, xương của chúng ta không phải là một khối đặc, vô tri mà có cấu tạo rất phức tạp. Về mặt hóa học, xương được cấu tạo bởi 2 thành phần chính:
– Thành phần hữu cơ (chất hữu cơ).
– Thành phần vô cơ (chất vô cơ, chủ yếu là muối canxi).
Chất cốt giao chính là tên gọi của thành phần hữu cơ có trong xương.
Bước 2: Phân tích ý nghĩa của từ “cốt giao”
Để dễ nhớ hơn, chúng ta có thể tách từ này ra để hiểu nghĩa:
– Cốt: có nghĩa là xương.
– Giao: có nghĩa là keo (giống như keo dán).
Vậy, cốt giao có thể hiểu nôm na là “chất keo của xương”. Bản chất của nó là các sợi protein, đặc biệt là các sợi collagen, đan kết lại với nhau thành một mạng lưới vững chắc.
Bước 3: Vai trò của chất cốt giao đối với tính chất của xương
Mỗi thành phần trong xương đều có một vai trò riêng, tạo nên những đặc tính kỳ diệu của xương:
– Thành phần vô cơ (muối canxi) tạo ra tính cứng rắn cho xương.
– Trong khi đó, chất cốt giao (thành phần hữu cơ) lại đảm bảo tính dẻo dai, đàn hồi cho xương.
Sự kết hợp hài hòa giữa độ cứng của muối canxi và độ dẻo dai của chất cốt giao làm cho xương của chúng ta vừa đủ cứng để nâng đỡ cơ thể, vừa đủ đàn hồi để chịu được các lực tác động mạnh mà không dễ bị gãy, giòn.
Bước 4: Liên hệ với thí nghiệm trong sách giáo khoa
Để chứng minh vai trò của chất cốt giao, các em hãy nhớ lại thí nghiệm chúng ta đã tìm hiểu:
Khi ta lấy một chiếc xương đùi ếch ngâm trong dung dịch axit clohiđric (HCl) loãng khoảng 15-20 phút, axit sẽ hòa tan hết thành phần vô cơ là muối canxi.
Kết quả: Phần còn lại của chiếc xương chính là chất cốt giao. Lúc này, ta có thể uốn cong chiếc xương một cách dễ dàng. Điều này chứng tỏ chất cốt giao tạo nên tính mềm dẻo, đàn hồi cho xương.
KẾT LUẬN:
Vậy, để trả lời ngắn gọn và đầy đủ cho câu hỏi, các em có thể trình bày như sau:
Chất cốt giao là thành phần hữu cơ chính cấu tạo nên xương, bản chất là các sợi protein collagen. Chất cốt giao có vai trò đảm bảo tính dẻo dai và đàn hồi cho xương, giúp xương không bị giòn, dễ gãy.
Hy vọng với phần giải thích chi tiết này, các em đã hiểu rõ về chất cốt giao. Chúc các em học tốt
Đáp án:
Xương được cấu tạo từ 2 chất chính: một loại chất hữu cơ gọi là cốt giao và một số chất vô cơ là các muối can-xi. Chất khoáng làm cho xương bền chắc, cốt giao đảm bảo tính mềm dẻo. Tỉ lệ cốt giao thay đổi tùy theo tuổi. Trong xương người trưởng thành, cốt giao chiếm 1/3 còn các muối can-xi chiếm khoảng 2/3.