Chỉ ra và nêu hiệu quả của phép điệp cấu trúc đc sử dụng trong đoạn thơ sau:
Bao…
Bao giờ cho tới mùa thu
Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm
Bao giờ cho tới tháng năm
Mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao
Các em hãy quan sát thật kỹ đoạn thơ:
Bao giờ cho tới mùa thu
Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm
Bao giờ cho tới tháng năm
Mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao
Nhiệm vụ của chúng ta là chỉ ra phép điệp cấu trúc được sử dụng và nêu lên hiệu quả của nó.
Bước 1: Đọc và cảm nhận đoạn thơ.
Trước tiên, các em hãy đọc to đoạn thơ này vài lần. Chúng ta cảm nhận được gì qua lời thơ? Có phải là một nỗi mong chờ, một sự háo hức hướng về những điều tươi đẹp trong tương lai không?
Bước 2: Tìm kiếm những yếu tố lặp lại.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào phần “mổ xẻ” đoạn thơ để tìm ra những gì được lặp đi lặp lại. Các em hãy chú ý đến sự lặp lại ở đầu các câu thơ.
Cô tin là các em đều dễ dàng nhận ra sự lặp lại này. Cụ thể, hai câu thơ đầu tiên bắt đầu bằng: “Bao giờ cho tới mùa thu”. Và hai câu thơ tiếp theo cũng bắt đầu bằng: “Bao giờ cho tới tháng năm”.
Bước 3: Chỉ ra phép điệp cấu trúc.
Sự lặp lại này không phải là ngẫu nhiên mà nó chính là một biện pháp tu từ, mà chúng ta gọi là phép điệp cấu trúc.
Ở đây, chúng ta thấy cấu trúc “Bao giờ cho tới…” đã được lặp lại ở hai câu thơ đầu và hai câu thơ sau. Đây chính là phép điệp cấu trúc.
Bước 4: Nêu hiệu quả của phép điệp cấu trúc.
Vậy thì, khi nhà thơ sử dụng phép điệp cấu trúc này, nó mang lại những tác dụng gì?
Thứ nhất, phép điệp cấu trúc “Bao giờ cho tới…” đã tạo ra một nhịp điệu đều đặn, nhấn mạnh và khắc sâu vào tâm trí người đọc nỗi mong chờ, khát khao mãnh liệt của nhân vật trữ tình. Chúng ta cảm nhận được sự nôn nao, sốt ruột muốn nhanh chóng đến được những thời điểm đẹp đẽ ấy.
Thứ hai, sự lặp lại này giúp làm nổi bật nội dung của từng câu thơ. “Bao giờ cho tới mùa thu” – gợi lên hình ảnh mùa thu với trái hồng, trái bưởi chín mọng, rộn ràng. “Bao giờ cho tới tháng năm” – gợi lên hình ảnh tháng năm yên bình, ấm áp, có mẹ hiền bên cạnh và đêm hè sao lấp lánh. Mỗi lần lặp lại, chúng ta lại càng thêm hình dung rõ nét về những mong ước đó.
Thứ ba, phép điệp cấu trúc còn có tác dụng tăng tính nhạc cho đoạn thơ, làm cho lời thơ trở nên du dương, dễ đi vào lòng người. Nó tạo nên một âm hưởng da diết, thể hiện rõ tâm trạng của nhân vật trữ tình.
Tóm lại, phép điệp cấu trúc “Bao giờ cho tới…” trong đoạn thơ này đã góp phần quan trọng trong việc thể hiện nỗi mong chờ da diết, làm nổi bật những hình ảnh đẹp đẽ và tăng tính nhạc cho lời thơ, làm cho đoạn thơ trở nên giàu cảm xúc và ý nghĩa hơn rất nhiều.
Các em đã hiểu bài chưa nào? Nếu có câu hỏi gì, đừng ngần ngại đặt câu hỏi nhé!
Biện pháp điệp cấu trúc “bao giờ cho tới” nhấn mạnh sự khát khoa, mong đợi của tác giả với những mốc thời gian được đề cập tới; đồng thời, nó còn giúp cho đoạn thơ trở nên nhịp nhàng, tạo giọng điệu uyển chuyển
Tác dụng: Biện pháp này nhằm nhấn mạnh ý thơ , tạo sự nhịp nhàng, cân đối cho thơ thơ. Không chỉ vậy nó còn góp phần diễn tả nỗi khao khát, nỗi nhớ da diết của tác giả qua các câu hỏi “bao giờ”.