Chào các em học sinh yêu quý của lớp 10! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một đoạn văn rất giàu hình ảnh và cảm xúc. Nhiệm vụ của chúng ta là chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong đoạn văn sau:

“Nàng bày hàng trên khoảng đất nàng vẫn ngồi xưa nay. Ánh sáng đầu tiên của mặt trời lấp lánh trên mặt kính trên các ô hàng .Các màu đua nhau thắm tươi dưới ngón tay xinh xắn của Tâm: những cuộn chỉ mượt, những cái cúc xà cừ, những gương lược sáng loáng”

Chúng ta hãy cùng nhau đọc thật kỹ đoạn văn này. Các em có nhận ra điều gì đặc biệt trong cách miêu tả không?

Bước 1: Chỉ ra biện pháp tu từ

Sau khi đọc đoạn văn, cô chắc chắn rằng nhiều em đã nhận ra một biện pháp tu từ rất quen thuộc và hiệu quả đang được sử dụng. Đó chính là biện pháp nhân hóa.

Các em có thể chỉ ra cụ thể những từ ngữ nào thể hiện biện pháp nhân hóa trong đoạn văn này không?

Hãy nhìn vào câu: “

Các màu đua nhau thắm tươi dưới ngón tay xinh xắn của Tâm

”

Ở đây, “các màu” – một khái niệm trừu tượng, vốn không có khả năng “đua nhau” – lại được miêu tả như đang có hành động, có ý chí. Hành động “đua nhau” thường gắn liền với con người, thể hiện sự cạnh tranh, thi nhau để nổi bật.

Bước 2: Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ

Vậy, việc sử dụng biện pháp nhân hóa “các màu đua nhau thắm tươi” có tác dụng gì? Chúng ta hãy cùng nhau phân tích nhé:

• Tạo hình ảnh sinh động, gợi cảm: Khi nói “các màu đua nhau thắm tươi”, đoạn văn không chỉ đơn thuần liệt kê các màu sắc. Thay vào đó, nó vẽ ra một bức tranh sống động về sự rực rỡ, tươi tắn của những món hàng. Mỗi màu sắc dường như đang tự mình tỏa sáng, khoe sắc, tạo nên một cảnh tượng đầy sức sống và quyến rũ.
• Tăng tính gợi cảm, biểu cảm: Biện pháp nhân hóa làm cho những màu sắc trở nên gần gũi, có “tính cách” hơn. Sự “đua nhau” này cho thấy sự sống động, sự mong muốn được thể hiện, được thu hút sự chú ý của người mua. Điều này không chỉ làm cho cảnh vật thêm phần sinh động mà còn gợi lên cảm xúc về sự vui tươi, nhộn nhịp của không gian bán hàng.
• Nhấn mạnh vẻ đẹp của hàng hóa và sự khéo léo của người bán: Hành động “đua nhau thắm tươi” còn ngầm khẳng định vẻ đẹp vốn có và sự phong phú của các mặt hàng. Đồng thời, nó cũng làm nổi bật sự khéo léo, tinh tế của Tâm khi sắp xếp, bày biện để mỗi màu sắc đều có thể khoe hết vẻ đẹp của mình dưới “ngón tay xinh xắn”.
• Gợi cảm giác về sự sống động, tươi mới: “Ánh sáng đầu tiên của mặt trời lấp lánh” kết hợp với “các màu đua nhau thắm tươi” tạo nên một bức tranh buổi sáng đầy năng lượng và hứng khởi. Nó gợi lên cảm giác về một ngày mới bắt đầu, với bao hy vọng và sự tươi mới.

Tóm lại, biện pháp nhân hóa “các màu đua nhau thắm tươi” đã góp phần quan trọng trong việc:

• Vẽ nên một bức tranh sinh động, rực rỡ về các mặt hàng.
• Gợi cảm xúc về sự vui tươi, nhộn nhịp.
• Nhấn mạnh vẻ đẹp của hàng hóa và tài năng của người bán.

Các em thấy đó, chỉ với một biện pháp tu từ đơn giản nhưng sức gợi hình, gợi cảm của nó là vô cùng lớn. Khi đọc văn, chúng ta cần chú ý đến những từ ngữ, hình ảnh độc đáo để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp và ý nghĩa mà tác giả muốn truyền tải.

Các em có câu hỏi nào về phần phân tích này không? Nếu không, chúng ta sẽ tiếp tục với bài tập tiếp theo nhé!