Chào các em học sinh thân mến, cô rất vui được đồng hành cùng các em trong giờ học Sinh học hôm nay. Các em đã học về các bộ phận của cây và chức năng của chúng. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng đi sâu hơn vào tìm hiểu về hệ rễ và sự sinh trưởng của thân cây nhé.

Chúng ta sẽ cùng nhau trả lời một số câu hỏi trong bài tập này.

Phần 1: Phân biệt cây có rễ cọc và cây có rễ chùm.

Các em còn nhớ đặc điểm của rễ cọc và rễ chùm không nào?
Rễ cọc: Có một rễ cái to khỏe mọc thẳng xuống đất, từ rễ cái này mọc ra các rễ con nhỏ hơn.
Rễ chùm: Các rễ con mọc ra từ gốc thân, trông giống như một chùm.

Bây giờ, chúng ta sẽ liệt kê 10 ví dụ cho mỗi loại nhé. Đây là những cây quen thuộc xung quanh chúng ta.

10 ví dụ về cây có rễ cọc:
1. Cây bưởi
2. Cây cam
3. Cây chanh
4. Cây xoài
5. Cây ổi
6. Cây mít
7. Cây đậu (đậu xanh, đậu đen, đậu tương…)
8. Cây cà chua
9. Cây hoa hồng
10. Cây rau cải (cải bắp, cải ngọt, cải thìa…)

10 ví dụ về cây có rễ chùm:
1. Cây lúa
2. Cây ngô (bắp)
3. Cây hành
4. Cây tỏi
5. Cây lúa mì
6. Cây rau muống
7. Cây mía
8. Cây dừa
9. Cây chuối
10. Cây gừng

Các em ghi lại những ví dụ này vào vở nhé.

Phần 2: Thân cây dài ra do đâu và thí nghiệm chứng minh sự dài ra của thân.

Các em có bao giờ thắc mắc tại sao cây lại cao lên theo thời gian không? Đó chính là do sự sinh trưởng của thân cây. Vậy, thân cây dài ra là do bộ phận nào của nó?

Thân cây dài ra do sự phân chia tế bào ở các mô phân sinh. Ở thân cây, có hai loại mô phân sinh chính tham gia vào sự sinh trưởng chiều dài:
1. Mô phân sinh đỉnh: Nằm ở chồi ngọn và chồi nách, có chức năng làm cho thân dài ra.
2. Mô phân sinh lóng: Nằm ở các lóng (phần giữa hai đốt), cũng góp phần làm cho thân dài ra.

Để hiểu rõ hơn về điều này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một thí nghiệm đơn giản.

Thí nghiệm chứng minh sự dài ra của thân:

Mục đích: Chứng minh rằng phần lóng của thân có khả năng làm cho thân dài ra.

Chuẩn bị:
– Một cành giâm có nhiều đốt và lóng (ví dụ: cành rau muống, cành khoai lang).
– Hai lọ thủy tinh.
– Nước sạch.
– Bút đánh dấu.

Tiến hành:
Bước 1: Lấy hai cành giâm tương tự nhau.
Bước 2: Đánh dấu hai điểm trên một lóng của mỗi cành giâm. Ví dụ, đánh dấu điểm A và điểm B, sao cho khoảng cách giữa A và B là 2 cm.
Bước 3: Cắm mỗi cành giâm vào một lọ nước.
Bước 4: Đặt một lọ ở nơi có ánh sáng, thoáng mát.
Bước 5: Đặt lọ còn lại ở nơi tối, ẩm (ví dụ: trong tủ hoặc hộp).

Quan sát và giải thích:
Sau vài ngày hoặc một tuần, chúng ta sẽ quan sát sự thay đổi khoảng cách giữa hai điểm A và B trên cành giâm.

Dự đoán kết quả:
– Ở cành giâm đặt nơi có ánh sáng: Chúng ta sẽ thấy khoảng cách giữa hai điểm A và B tăng lên. Cành giâm có thể mọc thêm chồi, lá.
– Ở cành giâm đặt nơi tối, ẩm: Chúng ta cũng sẽ thấy khoảng cách giữa hai điểm A và B tăng lên, thậm chí có thể còn tăng nhiều hơn so với cành ở nơi có ánh sáng, nhưng cành có thể bị vống lên, yếu ớt.

Giải thích:
Sự tăng khoảng cách giữa hai điểm A và B cho thấy lóng của cành giâm đã dài ra. Điều này là do sự phân chia và lớn lên của các tế bào mô phân sinh lóng.

Lưu ý: Thí nghiệm này chủ yếu cho thấy khả năng sinh trưởng của lóng. Để thấy rõ hơn sự sinh trưởng do mô phân sinh đỉnh, chúng ta có thể quan sát sự phát triển của chồi ngọn. Khi cây mọc cao lên, chồi ngọn sẽ tiếp tục phân chia tế bào và kéo dài thân.

Các em hãy ghi chép lại nội dung này vào vở nhé. Đây là những kiến thức rất cơ bản và quan trọng trong chương trình Sinh học lớp 6.

Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé. Cô luôn sẵn sàng giải đáp cho các em.