Xin chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một bài tập hóa học thú vị về phản ứng tráng gương của anđehit. Cô sẽ hướng dẫn các em giải bài tập này một cách chi tiết và dễ hiểu nhất, dựa trên chương trình Sách giáo khoa mới.

Bài toán yêu cầu chúng ta tính khối lượng muối thu được khi cho 11.6 gam anđehit propionic tác dụng với dung dịch
AgNO3/NH3 vừa đủ.

Chúng ta cùng bắt đầu nhé!

Bước 1: Xác định công thức hóa học của anđehit propionic.

Anđehit propionic là một anđehit no, đơn chức, mạch hở. Tên gọi “propionic” cho biết gốc hiđrocacbon có 3 nguyên tử cacbon. Công thức chung của anđehit no, đơn chức, mạch hở là R-CHO.
Với gốc propionic, ta có R là gốc propyl, C2H5.
Vậy, công thức hóa học của anđehit propionic là CH3CH2CHO.

Bước 2: Viết phương trình hóa học của phản ứng.

Phản ứng của anđehit no, đơn chức, mạch hở với dung dịch
AgNO3 trong
NH3 (dư) là phản ứng tráng gương. Trong phản ứng này, nhóm -CHO bị oxi hóa thành nhóm -COO- và tạo kết tủa
Ag.
Phương trình hóa học của phản ứng là:
CH3CH2CHO + 2
AgNO3 + 3
NH3 +
H2O
→ CH3CH2COONH4 + 2
Ag ↑ + 2
NH4NO3

Bước 3: Tính số mol của anđehit propionic.

Để tính số mol, chúng ta cần biết khối lượng mol (phân tử khối) của anđehit propionic.
Phân tử khối của CH3CH2CHO là:

\(M_{CH_3CH_2CHO} = 3 \times 12 + 6 \times 1 + 1 \times 16 = 36 + 6 + 16 = 58\) (g/mol)

Số mol của anđehit propionic là:

\(n_{CH_3CH_2CHO} = \frac{m_{CH_3CH_2CHO}}{M_{CH_3CH_2CHO}} = \frac{11.6}{58}\)

\(n_{CH_3CH_2CHO} = 0.2\) (mol)

Giải thích: Chúng ta sử dụng công thức tính số mol \(n = \frac{m}{M}\) để xác định lượng chất phản ứng ban đầu.

Bước 4: Xác định muối thu được và tính khối lượng muối.

Dựa vào phương trình hóa học đã viết ở Bước 2, sản phẩm là
amoni axetat của axit propionic (CH3CH2COONH4) và bạc (
Ag).
Đề bài hỏi “thu được mg muối”. Trong các sản phẩm của phản ứng tráng gương, muối hữu cơ hình thành là CH3CH2COONH4. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đề bài có thể hiểu là tổng khối lượng các chất rắn thu được (bao gồm cả
Ag). Nhưng theo quy ước chung và cách ra đề phổ biến, “muối” ở đây thường ám chỉ muối hữu cơ. Nếu đề bài yêu cầu tính khối lượng bạc thì sẽ nói rõ. Do đó, chúng ta sẽ tính khối lượng của
CH3CH2COONH4.

Theo phương trình hóa học, tỉ lệ mol giữa anđehit propionic và
amoni axetat là 1:1.
\(n_{CH_3CH_2COONH_4} = n_{CH_3CH_2CHO} = 0.2\) (mol)

Tiếp theo, chúng ta tính phân tử khối của
CH3CH2COONH4.

\(M_{CH_3CH_2COONH_4} = 12 + 12 + 2\times1 + 12 + 16\times2 + 14 + 4\times1 = 73\) (g/mol)
Phân tích từng phần tử: C(12) H(1) H(1) C(12) O(16) O(16) N(14) H(1) H(1) H(1) H(1)
Hoặc tính nhanh:
Gốc C2H5: 29

*Gốc COO: 12 + 16*2 = 44
*
Gốc NH4: 14 + 4 = 18

Tổng: 29 + 44 + 18 = 91 (Đây là cách tính sai, cần cẩn thận)

Hãy tính lại cẩn thận:
CH3 (15) CH2 (14) COO (44) NH4 (18) -> CH3CH2COONH4 = 15 + 14 + 44 + 18 = 91 g/mol.

*Kiểm tra lại:
C: 3 * 12 = 36
H: 2*3 + 2 = 8
(CH3CH2 có 5 H)
C (trong COO): 12
O: 16 * 2 = 32
N: 14
H (trong NH4): 4 * 1 = 4
Tổng: 36 + 5*1 + 12 + 32 + 14 + 4 = 103 (Vẫn sai)

Hãy tính từng nguyên tử một:
C: 3 nguyên tử => 3 * 12 = 36
H: 3 (nhóm CH3) + 2 (nhóm CH2) + 4 (nhóm NH4) = 9 nguyên tử => 9 * 1 = 9
O: 2 nguyên tử => 2 * 16 = 32
N: 1 nguyên tử => 1 * 14 = 14
Tổng phân tử khối: 36 + 9 + 32 + 14 = 91 (g/mol).

Giải thích: Chúng ta tính phân tử khối của muối hữu cơ thu được để có cơ sở tính khối lượng.

Khối lượng của
CH3CH2COONH4 là:

\(m_{CH_3CH_2COONH_4} = n_{CH_3CH_2COONH_4} \times M_{CH_3CH_2COONH_4} = 0.2 \times 91\)

\(m_{CH_3CH_2COONH_4} = 18.2\) (gam)

Kết luận:
Giá trị của m là 18.2 gam.

Hy vọng với cách trình bày chi tiết từng bước như vậy, các em đã nắm vững cách giải bài tập này. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!