cho các số dương a b c thỏa mãn ab+bc+ca=1 CMR (a-b)/(1+c^2)+(b-c)/(1+a^2)+(c-a)…
Đề bài yêu cầu: Cho các số dương a, b, c thỏa mãn \(ab+bc+ca=1\). Chứng minh rằng:
\(\frac{a-b}{1+c^2} + \frac{b-c}{1+a^2} + \frac{c-a}{1+b^2} = 0\)
Để giải bài toán này, chúng ta sẽ sử dụng điều kiện đã cho để biến đổi mẫu số của các phân thức. Các em hãy nhớ lại hằng đẳng thức và cách áp dụng chúng nhé.
Bước 1: Biến đổi mẫu số của các phân thức.
Chúng ta có điều kiện \(ab+bc+ca=1\).
Xét mẫu số đầu tiên: \(1+c^2\).
Chúng ta có thể thay số 1 bằng \(ab+bc+ca\).
Vậy, \(1+c^2 = ab+bc+ca+c^2\).
Ta nhóm các hạng tử lại: \(ab+bc+ca+c^2 = b(a+c) + c(a+c) = (a+c)(b+c)\).
Tương tự, chúng ta biến đổi các mẫu số còn lại:
Mẫu số thứ hai: \(1+a^2 = ab+bc+ca+a^2 = a(b+c) + a(a+c)\) – cách này chưa tối ưu.
Ta thử nhóm theo cách khác: \(1+a^2 = ab+bc+ca+a^2 = a(b+a) + c(b+a) = (a+c)(a+b)\).
Mẫu số thứ ba: \(1+b^2 = ab+bc+ca+b^2 = b(a+b) + c(a+b) = (a+b)(b+c)\).
Vậy là chúng ta đã có các mẫu số được biến đổi như sau:
\(1+c^2 = (a+c)(b+c)\)
\(1+a^2 = (a+b)(a+c)\)
\(1+b^2 = (a+b)(b+c)\)
Bước 2: Thay các mẫu số đã biến đổi vào biểu thức cần chứng minh.
Biểu thức cần chứng minh là:
\(VT = \frac{a-b}{1+c^2} + \frac{b-c}{1+a^2} + \frac{c-a}{1+b^2}\)
Thay thế các mẫu số, ta được:
\(VT = \frac{a-b}{(a+c)(b+c)} + \frac{b-c}{(a+b)(a+c)} + \frac{c-a}{(a+b)(b+c)}\)
Bước 3: Quy đồng mẫu số và rút gọn.
Mẫu số chung của các phân thức này là \((a+b)(b+c)(a+c)\).
Ta quy đồng các phân thức:
\(\frac{a-b}{(a+c)(b+c)} = \frac{(a-b)(a+b)}{(a+b)(b+c)(a+c)}\)
\(\frac{b-c}{(a+b)(a+c)} = \frac{(b-c)(b+c)}{(a+b)(b+c)(a+c)}\)
\(\frac{c-a}{(a+b)(b+c)} = \frac{(c-a)(a+c)}{(a+b)(b+c)(a+c)}\)
Bây giờ, chúng ta cộng các tử số lại:
Tử số = \((a-b)(a+b) + (b-c)(b+c) + (c-a)(a+c)\)
Nhớ lại hằng đẳng thức \(x^2 – y^2 = (x-y)(x+y)\). Áp dụng vào các tích ở tử số:
\((a-b)(a+b) = a^2 – b^2\)
\((b-c)(b+c) = b^2 – c^2\)
\((c-a)(a+c) = c^2 – a^2\)
Vậy, tử số mới là:
Tử số = \((a^2 – b^2) + (b^2 – c^2) + (c^2 – a^2)\)
Tử số = \(a^2 – b^2 + b^2 – c^2 + c^2 – a^2\)
Khi cộng các hạng tử lại, chúng ta thấy rằng:
\(a^2\) triệt tiêu với \(-a^2\)
\(-b^2\) triệt tiêu với \(b^2\)
\(-c^2\) triệt tiêu với \(c^2\)
Do đó, tử số bằng 0.
Bước 4: Kết luận.
Khi tử số bằng 0 và mẫu số khác 0 (vì a, b, c là các số dương nên \(a+b > 0\), \(b+c > 0\), \(a+c > 0\)), thì giá trị của phân thức bằng 0.
Vậy, \(VT = \frac{0}{(a+b)(b+c)(a+c)} = 0\).
Điều này chứng tỏ điều phải chứng minh.
Vậy là chúng ta đã hoàn thành bài toán bằng cách biến đổi các mẫu số và sử dụng hằng đẳng thức hiệu hai bình phương. Các em về nhà luyện tập thêm các bài tương tự để nắm vững hơn phương pháp này nhé. Có em nào có câu hỏi không?
Đáp án:
\(\begin{array}{l}
Do:ab + bc + ca = 1\\
\Rightarrow 1 + {c^2} = ab + bc + ca + {c^2}\\
= b\left( {a + c} \right) + c\left( {a + c} \right)\\
= \left( {a + c} \right)\left( {b + c} \right)\\
1 + {a^2} = ab + bc + ca + {a^2}\\
= \left( {a + c} \right)\left( {b + a} \right)\\
1 + {b^2} = ab + bc + ca + {b^2}\\
= c\left( {b + a} \right) + b\left( {b + a} \right)\\
= \left( {b + a} \right)\left( {c + b} \right)\\
\Rightarrow \dfrac{{a – b}}{{1 + {c^2}}} + \dfrac{{b – c}}{{1 + {a^2}}} + \dfrac{{c – a}}{{1 + {b^2}}}\\
= \dfrac{{a – b}}{{\left( {c + a} \right)\left( {c + b} \right)}} + \dfrac{{b – c}}{{\left( {a + b} \right)\left( {a + c} \right)}}\\
+ \dfrac{{c – a}}{{\left( {b + a} \right)\left( {b + c} \right)}}\\
= \dfrac{{\left( {a – b} \right)\left( {a + b} \right) + \left( {b – c} \right)\left( {b + c} \right) + \left( {c – a} \right)\left( {a + c} \right)}}{{\left( {a + b} \right)\left( {b + c} \right)\left( {c + a} \right)}}\\
= \dfrac{{{a^2} – {b^2} + {b^2} – {c^2} + {c^2} – {a^2}}}{{\left( {a + b} \right)\left( {b + c} \right)\left( {c + a} \right)}}\\
= 0
\end{array}\)
….