Cho hai số có tổng là 20,47.Nếu số hạng thứ nhất gấp lên 3 lần,số hạng thứ hai g…
Các em hãy đọc kỹ đề bài. Chúng ta có hai số chưa biết, gọi chúng là số thứ nhất và số thứ hai.
Bước 1: Tóm tắt bài toán
Cô sẽ tóm tắt lại những gì đề bài cho chúng ta biết:
* Tổng của hai số ban đầu là 20,47.
* Nếu số thứ nhất gấp lên 3 lần và số thứ hai gấp lên 5 lần, thì tổng mới là 77,07.
Chúng ta cần tìm hai số ban đầu đó.
Bước 2: Đặt ẩn cho các số
Để giải bài toán này một cách dễ dàng, chúng ta sẽ đặt tên cho hai số chưa biết.
* Gọi số thứ nhất là a.
* Gọi số thứ hai là b.
Bước 3: Biểu diễn các thông tin bài toán dưới dạng phương trình
Từ những thông tin đã tóm tắt, chúng ta có thể viết thành các biểu thức toán học:
* Thông tin thứ nhất: Tổng của hai số là 20,47.
Điều này có nghĩa là: \( a + b = 20,47 \) (1)
* Thông tin thứ hai: Nếu số thứ nhất gấp lên 3 lần (tức là \( 3 \times a \)) và số thứ hai gấp lên 5 lần (tức là \( 5 \times b \)), thì tổng hai số mới là 77,07.
Điều này có nghĩa là: \( 3 \times a + 5 \times b = 77,07 \) (2)
Bây giờ chúng ta có hai phương trình với hai ẩn số a và b.
Bước 4: Biến đổi để đưa về dạng toán quen thuộc
Các em thấy rằng phương trình (1) có dạng rất đơn giản. Chúng ta có thể sử dụng nó để biến đổi phương trình (2).
Từ phương trình (1): \( a + b = 20,47 \)
Chúng ta muốn “gấp” cả hai vế của phương trình này lên một số lần nào đó để nó “gần giống” với phương trình (2). Nhìn vào phương trình (2), chúng ta có \( 3 \times a \) và \( 5 \times b \).
Nếu cô nhân cả hai vế của phương trình (1) với 3, ta sẽ được \( 3 \times a \) ở vế trái, rất khớp với phương trình (2).
Nhân cả hai vế của phương trình (1) với 3:
\( 3 \times (a + b) = 3 \times 20,47 \)
\( 3 \times a + 3 \times b = 61,41 \) (3)
Bây giờ chúng ta có phương trình (3): \( 3 \times a + 3 \times b = 61,41 \)
Và phương trình (2): \( 3 \times a + 5 \times b = 77,07 \)
Các em hãy so sánh hai phương trình này. Điểm chung là đều có \( 3 \times a \). Điểm khác nhau là ở số hạng thứ hai (\( 3 \times b \) so với \( 5 \times b \)) và ở kết quả (61,41 so với 77,07).
Bước 5: Tìm hiệu số
Chúng ta sẽ lấy phương trình (2) trừ đi phương trình (3) để loại bỏ ẩn a.
\( (3 \times a + 5 \times b) – (3 \times a + 3 \times b) = 77,07 – 61,41 \)
Các em lưu ý quy tắc trừ các biểu thức có dấu ngoặc nhé:
\( 3 \times a + 5 \times b – 3 \times a – 3 \times b = 77,07 – 61,41 \)
Gom các số hạng giống nhau lại:
\( (3 \times a – 3 \times a) + (5 \times b – 3 \times b) = 15,66 \)
\( 0 + 2 \times b = 15,66 \)
\( 2 \times b = 15,66 \)
Bây giờ, chúng ta đã tìm được mối liên hệ giữa hai số b.
Bước 6: Tìm số thứ hai
Từ \( 2 \times b = 15,66 \), chúng ta có thể dễ dàng tìm được giá trị của b.
\( b = 15,66 : 2 \)
\( b = 7,83 \)
Vậy, số thứ hai đã cho là 7,83.
Bước 7: Tìm số thứ nhất
Chúng ta đã có giá trị của b. Bây giờ chúng ta sẽ quay lại phương trình (1) để tìm a.
Phương trình (1) là: \( a + b = 20,47 \)
Thay giá trị của b vào:
\( a + 7,83 = 20,47 \)
Để tìm a, chúng ta sẽ chuyển 7,83 sang vế bên kia và đổi dấu.
\( a = 20,47 – 7,83 \)
\( a = 12,64 \)
Vậy, số thứ nhất đã cho là 12,64.
Bước 8: Kiểm tra lại kết quả
Để chắc chắn rằng chúng ta đã giải đúng, chúng ta sẽ thử lại với các điều kiện của đề bài.
* Tổng hai số ban đầu: \( 12,64 + 7,83 = 20,47 \) (Đúng với đề bài)
* Số thứ nhất gấp lên 3 lần: \( 12,64 \times 3 = 37,92 \)
* Số thứ hai gấp lên 5 lần: \( 7,83 \times 5 = 39,15 \)
* Tổng hai số mới: \( 37,92 + 39,15 = 77,07 \) (Đúng với đề bài)
Kết quả kiểm tra cho thấy hai số chúng ta tìm được hoàn toàn khớp với đề bài.
Đáp số:
Hai số đã cho là 12,64 và 7,83.
Các em thấy không, bài toán này tuy có vẻ phức tạp ban đầu nhưng nếu chúng ta biết cách đặt tên cho các số chưa biết và biến đổi các biểu thức một cách cẩn thận, chúng ta hoàn toàn có thể tìm ra lời giải. Hãy luôn ghi nhớ cách đặt ẩn và sử dụng phương trình để giải các bài toán dạng này nhé! Chúc các em học tốt!
Gọi số thứ nhất , số thứ hai lần lượt là : \(x , y\)
Theo bài ta có :
\( x xx 3 + y xx 5 = 77,07\)
\( 3x + 3y + 2y = 77,07\)
\(3 xx( x +y ) + 2y = 77,07\)
Thay \( x + y = 20,47\) ta có :
\( 3 xx 20,47 + 2y = 77,07\)
\( 61,41 + 2y = 77,07\)
\( 2y = 77,07- 61,41\)
\(2y =15,66\)
\(y = 15,66 :2\)
\(y = 7,83\)
Vậy số thứ hai là \(7,83\)
Như vậy , số thứ nhất là :
\(20,47 – 7,83 =12,64\)
Vậy hai số đó là \(7,83\) và \(12 ,64\)
Đáp án:
Số thứ hai : \(7,83\)
Số thứ nhất : \(12,64\)
Giải thích các bước giải:
Bài giải
Nếu cả \(2\) số đó đều gấp lên \(3\) lần thì tổng của \(2\) số đó là :
\(20,47+20,47+20,47=61,41\)
Số thứ hai là :
\((77,07-61,41):2=7,83\)
Số thứ nhất là :
\(20,47-7,83=12,64\)
Đáp số : Số thứ hai : \(7,83\)
Số thứ nhất : \(12,64\)