Chứng minh” ” Ngôn ngữ là yếu tố thứ nhất của văn học” ( M.Gorki)
gạch ý giúp em…
gạch ý giúp em với ạ
Trước hết, chúng ta cần hiểu rõ câu nói của Gorki. Ông khẳng định ngôn ngữ có vai trò nền tảng, là yếu tố quan trọng nhất, có trước và tạo nên văn học.
Để chứng minh luận điểm này, cô trò mình sẽ lần lượt đi qua các ý sau:
I. Giải thích câu nói của M. Gorki:
1. Ngôn ngữ là gì?
* Ngôn ngữ là hệ thống tín hiệu (âm thanh, chữ viết, cử chỉ, hình ảnh…) dùng để giao tiếp, tư duy và biểu đạt.
* Trong văn học, ngôn ngữ chủ yếu là ngôn ngữ lời nói và chữ viết.
2. “Yếu tố thứ nhất” có nghĩa là gì?
* “Thứ nhất” ở đây không chỉ về thứ tự thời gian, mà chủ yếu nhấn mạnh vai trò nền tảng, là cái có trước, là điều kiện tiên quyết để tạo nên một hiện tượng khác.
* Nói cách khác, không có ngôn ngữ thì không thể có văn học.
II. Chứng minh ngôn ngữ là yếu tố thứ nhất của văn học:
1. Ngôn ngữ là phương tiện duy nhất để con người sáng tạo và biểu đạt tư tưởng, tình cảm trong văn học.
* Tác phẩm văn học ra đời từ những suy nghĩ, cảm xúc, khát vọng của người nghệ sĩ.
* Để những điều đó trở thành tác phẩm, người nghệ sĩ bắt buộc phải dùng ngôn ngữ để diễn đạt.
* Chính ngôn ngữ giúp nhà văn “gọt giũa” ý tưởng, hình thành nên câu chữ, hình ảnh, nhịp điệu… làm nên cái hồn của tác phẩm.
* Ví dụ: Khi đọc một bài thơ, chúng ta cảm nhận được nỗi nhớ quê hương của nhà thơ qua từng câu chữ, hình ảnh “con cò trắng” hay “lũy tre làng”. Chính ngôn ngữ đã truyền tải điều đó.
2. Ngôn ngữ là chất liệu để xây dựng nên mọi yếu tố khác của tác phẩm văn học.
* Tất cả các yếu tố cấu thành nên một tác phẩm văn học như đề tài, chủ đề, nhân vật, cốt truyện, tình huống, hình ảnh, chi tiết, giọng điệu… đều được “dệt” nên từ ngôn ngữ.
* Ngôn ngữ không chỉ đơn thuần là phương tiện truyền đạt thông tin, mà nó còn mang trong mình sức gợi, sức biểu cảm, khả năng tái hiện thế giới.
* Tài năng của người nghệ sĩ nằm ở chỗ biết sử dụng ngôn ngữ một cách điêu luyện, tinh tế để tạo ra hiệu quả thẩm mĩ cao nhất.
* Ví dụ: Nhân vật “chị Dậu” trong “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố được khắc họa sinh động, giàu sức lay động chính nhờ vào cách nhà văn sử dụng ngôn ngữ miêu tả, độc thoại nội tâm đầy ám ảnh.
3. Ngôn ngữ là phương tiện để công chúng tiếp nhận và thưởng thức tác phẩm văn học.
* Bạn đọc tiếp xúc với tác phẩm văn học thông qua việc đọc (hoặc nghe) bằng ngôn ngữ.
* Chỉ khi hiểu ngôn ngữ, chúng ta mới có thể đi sâu vào thế giới nghệ thuật mà tác giả tạo ra, cảm nhận được cái hay, cái đẹp, cái ý nghĩa của tác phẩm.
* Nếu không có vốn ngôn ngữ phong phú, người đọc sẽ khó lòng nắm bắt hết tầng tầng lớp lớp ý nghĩa, cảm xúc mà tác giả gửi gắm.
* Ví dụ: Để hiểu và rung động trước vẻ đẹp của “Truyện Kiều”, người đọc cần nắm vững ngôn ngữ văn học cổ, hiểu được những điển tích, điển cố mà Nguyễn Du sử dụng.
4. Sự phát triển của ngôn ngữ song hành với sự phát triển của văn học.
* Văn học luôn có xu hướng làm giàu, làm mới ngôn ngữ dân tộc. Ngược lại, sự phát triển của ngôn ngữ cũng tạo điều kiện cho văn học đa dạng hóa hình thức, nội dung.
* Các thời kỳ văn học khác nhau thường gắn liền với những đặc trưng ngôn ngữ nhất định.
* Ví dụ: Sự xuất hiện của chữ Quốc ngữ đã mở ra một chặng đường mới cho văn học Việt Nam với nhiều thể loại, phong cách đa dạng hơn.
III. Khẳng định lại luận điểm:
1. Vai trò không thể thay thế của ngôn ngữ:
* Không có ngôn ngữ, văn học không thể hình thành, tồn tại và phát triển.
* Ngôn ngữ là “nguyên liệu” đầu tiên và cơ bản nhất của văn học.
2. Tuy nhiên, cần lưu ý:
* Mặc dù ngôn ngữ là yếu tố thứ nhất, nhưng để tạo nên tác phẩm văn học có giá trị, ngôn ngữ cần phải được sử dụng một cách sáng tạo, nghệ thuật, điêu luyện.
* Không phải cứ có ngôn ngữ là có văn học. Văn học còn cần đến tài năng, tư tưởng, tình cảm, và sự rung động thẩm mĩ của người nghệ sĩ.
* Nói cách khác, ngôn ngữ là “cốt lõi” của văn học, nhưng chính người nghệ sĩ tài hoa mới là người “làm nên” văn học từ cốt lõi đó.
Cô hy vọng với những gạch ý chi tiết này, các em đã có một cái nhìn rõ ràng và đầy đủ hơn về luận điểm “Ngôn ngữ là yếu tố thứ nhất của văn học”. Chúng ta sẽ cùng nhau áp dụng những ý này để viết thành một bài văn hoàn chỉnh nhé!
Ngôn ngữ là yếu tố quan trọng trong văn học. Đây cũng chính là thứ cốt lõi để diễn đạt, diễn tả một tác phẩm thơ ca. Nhưng làm thế nào để ta thấy tầm quan trọng của nó mới là thứ đáng quan tâm.
Văn học thể hiện một nét đẹp độc đáo của riêng nó, có lúc rạng rỡ như ánh bình minh đầu xuân, có lúc lại u sầu như cơn mưa rào mờ nhạt. Văn học là nơi chất chứa biết bao kỉ niệm của nhà thơ, nhà văn hay thậm chí chỉ là những cô cậu tuổi hoa phượng nở đang ghi chép lại cuốn nhật kí mà thôi.
Dẫu biết vậy song để ta cảm nhận được sự đẹp đẽ của văn học lớn đến nhường nào thì yếu tố thứ nhất phải là ngôn ngữ. Tại sao lại nói vậy? Ngôn ngữ tại sao không nên xếp sau sự sự cảm nhận và sự yêu quý văn học mà lại đứng đầu tiên? Đó là vì để ta cảm nhận được văn học thì ta cần phải hiểu được chúng nói gì, mà để hiểu được văn học đang ẩn dụ điều gì thì ta cần ngôn ngữ. Để đọc một bài văn tiếng anh của một học sinh lớp 5 cũng quá là khó nếu ta không hiểu ngôn ngữ của họ, ta học tập thứ đầu tiên khi đi học đó là ngôn ngữ quốc gia, thứ sau này không chỉ để giao tiếp hằng ngày mà còn là thứ giúp những tác phẩm văn học nổi tiếng được cháy rực trong ta, nó còn là thứ giúp ta cảm nhận được tác phẩm ấy.
Ngôn ngữ giúp ta am hiểu sâu rộng trong giới văn học, mang đến những kiến thức vô giá. Chính điều đó đã làm cho văn học cần ngôn ngữ là đầu tiên.