CM hệ thức sau:
a) sin(x+y).sin(x-y) = \(sin^{2}\) x – \(sin^{2}\) y
b) tan x …
a) sin(x+y).sin(x-y) = \(sin^{2}\) x – \(sin^{2}\) y
b) tan x + tan y = \(\frac{2.sin(x+y)}{cos(x+y)+cos(x-y)}\)
Phần a) Chứng minh: sin(x+y).sin(x-y) = sin2 x – sin2 y
Để chứng minh đẳng thức này, chúng ta sẽ sử dụng các công thức cộng và trừ trong lượng giác mà chúng ta đã học.
Bước 1: Áp dụng công thức cộng và trừ cho sin(x+y) và sin(x-y).
Chúng ta có các công thức sau:
sin(A + B) = sin A cos B + cos A sin B
sin(A – B) = sin A cos B – cos A sin B
Áp dụng vào bài toán với A = x và B = y:
sin(x + y) = sin x cos y + cos x sin y (1)
sin(x – y) = sin x cos y – cos x sin y (2)
Bước 2: Nhân hai vế của biểu thức sin(x+y).sin(x-y).
Bây giờ, chúng ta sẽ nhân hai biểu thức vừa tìm được ở Bước 1:
sin(x + y) sin(x – y) = (sin x cos y + cos x sin y) (sin x cos y – cos x sin y)
Bước 3: Sử dụng hằng đẳng thức hiệu hai bình phương.
Các em hãy quan sát hai biểu thức trong ngoặc. Chúng có dạng (a + b)(a – b), mà chúng ta biết rằng (a + b)(a – b) = a2 – b2.
Ở đây, ta có a = sin x cos y và b = cos x sin y.
Vậy, ta có:
sin(x + y) * sin(x – y) = (sin x cos y)2 – (cos x sin y)2
= sin2 x cos2 y – cos2 x sin2 y
Bước 4: Biến đổi để đưa về sin2 x và sin2 y.
Mục tiêu của chúng ta là đưa biểu thức về dạng sin2 x – sin2 y. Hiện tại chúng ta đang có cả cos2 và sin2. Chúng ta sẽ sử dụng mối liên hệ giữa sin và cos: sin2 a + cos2 a = 1.
Từ đó, ta có:
cos2 y = 1 – sin2 y
cos2 x = 1 – sin2 x
Thay thế vào biểu thức ở Bước 3:
sin(x + y) * sin(x – y) = sin2 x (1 – sin2 y) – (1 – sin2 x) sin2 y
= sin2 x – sin2 x sin2 y – (sin2 y – sin2 x sin2 y)
= sin2 x – sin2 x sin2 y – sin2 y + sin2 x sin2 y
Bước 5: Rút gọn biểu thức.
Chúng ta thấy rằng có hai số hạng đối nhau là – sin2 x sin2 y và + sin2 x sin2 y. Chúng sẽ triệt tiêu nhau.
Vậy, ta còn lại:
sin(x + y) * sin(x – y) = sin2 x – sin2 y
Chúng ta đã chứng minh xong phần a). Vế trái bằng vế phải.
Phần b) Chứng minh: tan x + tan y = \(\frac{2.sin(x+y)}{cos(x+y)+cos(x-y)}\)
Để chứng minh đẳng thức này, chúng ta sẽ bắt đầu từ vế trái và biến đổi để được vế phải.
Bước 1: Biến đổi tan x và tan y về dạng sin và cos.
Chúng ta biết rằng tan a = sin a / cos a.
Áp dụng vào bài toán:
tan x = sin x / cos x
tan y = sin y / cos y
Vậy, vế trái của chúng ta là:
tan x + tan y = \(\frac{sin x}{cos x} + \frac{sin y}{cos y}\)
Bước 2: Quy đồng mẫu số cho vế trái.
Để cộng hai phân số, chúng ta cần có mẫu số chung. Mẫu số chung ở đây là cos x * cos y.
tan x + tan y = \(\frac{sin x cos y}{cos x cos y} + \frac{sin y cos x}{cos x cos y}\)
= \(\frac{sin x cos y + cos x sin y}{cos x cos y}\)
Bước 3: Sử dụng công thức cộng cho sin ở tử số.
Tử số của biểu thức vừa rồi là sin x cos y + cos x sin y. Đây chính là công thức cộng cho sin của (x+y).
sin(x + y) = sin x cos y + cos x sin y
Vậy, vế trái trở thành:
tan x + tan y = \(\frac{sin(x+y)}{cos x cos y}\)
Bước 4: Biến đổi mẫu số của vế phải để tạo ra cos x cos y.
Mục tiêu của chúng ta là đạt được vế phải. Vế phải có mẫu số là cos(x+y) + cos(x-y). Chúng ta cần xem liệu mẫu số này có thể biến đổi thành cái gì đó liên quan đến cos x cos y hay không.
Chúng ta sẽ sử dụng công thức cộng và trừ cho cos:
cos(A + B) = cos A cos B – sin A sin B
cos(A – B) = cos A cos B + sin A sin B
Áp dụng vào mẫu số của vế phải với A = x và B = y:
cos(x + y) = cos x cos y – sin x sin y
cos(x – y) = cos x cos y + sin x sin y
Bây giờ, cộng hai biểu thức này lại:
cos(x + y) + cos(x – y) = (cos x cos y – sin x sin y) + (cos x cos y + sin x sin y)
= cos x cos y – sin x sin y + cos x cos y + sin x sin y
Bước 5: Rút gọn mẫu số của vế phải.
Các số hạng – sin x sin y và + sin x sin y sẽ triệt tiêu nhau.
cos(x + y) + cos(x – y) = 2 cos x cos y
Bước 6: Thay thế mẫu số đã biến đổi vào vế phải và so sánh với vế trái.
Vế phải của đề bài là: \(\frac{2.sin(x+y)}{cos(x+y)+cos(x-y)}\)
Thay thế mẫu số chúng ta vừa tìm được ở Bước 5:
Vế phải = \(\frac{2.sin(x+y)}{2 cos x cos y}\)
= \(\frac{sin(x+y)}{cos x cos y}\)
Bước 7: So sánh vế trái và vế phải.
Ở Bước 3, chúng ta đã biến đổi vế trái thành: tan x + tan y = \(\frac{sin(x+y)}{cos x cos y}\)
Và ở Bước 6, chúng ta đã biến đổi vế phải thành: \(\frac{sin(x+y)}{cos x cos y}\)
Hai vế đã bằng nhau. Vậy, chúng ta đã chứng minh xong phần b).
Các em thấy đó, với kiến thức về các công thức lượng giác cơ bản, chúng ta hoàn toàn có thể chinh phục được những bài tập này. Các em hãy ôn tập kỹ các công thức và luyện tập thêm nhiều bài tập tương tự nhé. Nếu có thắc mắc gì, hãy mạnh dạn hỏi thầy. Chúc các em học tốt!
b,
\(VP=\dfrac{2\sin(x+y)}{\cos(x+y)+\cos(x-y)}\)
\(=\dfrac{2\sin(x+y)}{2\cos x\cos y}\)
\(=\dfrac{\sin(x+y)}{\cos x\cos y}\)
\(=\dfrac{\sin x\cos y+\sin y\cos x}{\cos x\cos y}\)
\(=\dfrac{\sin x}{\cos x}+\dfrac{\sin y}{\cos y}\)
\(=\tan x+\tan y\)
\(=VT\)
a,
\(VT=\sin(x+y)\sin(x-y)\)
\(=\dfrac{-1}{2}\left(\cos 2x-\cos2y\right)\)
\(=\dfrac{-1}{2}\left(1-2\sin^2x-1+2\sin^2y\right)\)
\(=\sin^2x-\sin^2y\)
\(=VP\)
CHÚC BẠN HỌC TỐT!!!
Giải thích các bước giải: