Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài tập rất thú vị về từ ngữ trong Tiếng Việt, một phần quan trọng giúp các em diễn đạt ý tưởng của mình một cách sinh động và chính xác hơn. Bài tập này nằm trong chương trình Tiếng Việt lớp 5 của chúng ta.

Bây giờ, cô sẽ cùng các em phân tích từng đáp án một để tìm ra câu trả lời đúng nhé.

Bước 1: Hiểu yêu cầu của đề bài

Đề bài yêu cầu chúng ta tìm ra đáp án mà trong đó, tất cả các từ đều vừa là tính từ, vừa là từ láy.

Để làm được điều này, chúng ta cần ôn lại hai khái niệm quan trọng:

Tính từ: Là những từ miêu tả đặc điểm, tính chất của sự vật, hoạt động, trạng thái. Ví dụ: đẹp, cao, buồn, vui, nhanh*.
* Từ láy: Là những từ được tạo thành bằng cách lặp lại một phần hoặc toàn bộ âm thanh (âm đầu, vần, thanh) của tiếng gốc hoặc của một tiếng khác. Từ láy giúp gợi tả hình ảnh, âm thanh, màu sắc, trạng thái một cách sinh động. Có hai loại từ láy chính là từ láy toàn bộ (ví dụ: xinh xinh, đo đỏ) và từ láy bộ phận (ví dụ: lung linh, lóng lánh, gồ ghề).

Yêu cầu của bài là tìm các từ thỏa mãn đồng thời cả hai điều kiện: vừa là tính từ, vừa là từ láy.

Bước 2: Phân tích từng đáp án

Chúng ta sẽ đi vào chi tiết từng lựa chọn nhé:

Đáp án thứ nhất: nôn nao, lo lắng, phố phường

* nôn nao: Từ này miêu tả một cảm giác bồn chồn, xao xuyến trong lòng. Nó có âm thanh lặp lại “nôn… nao”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả một trạng thái cảm xúc, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).
* lo lắng: Từ này miêu tả trạng thái không yên tâm, băn khoăn. Nó có âm thanh lặp lại “lo… lắng”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả một trạng thái tinh thần, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).
* phố phường: Từ này chỉ chung các khu phố, đường sá ở thành thị. Nó có âm thanh lặp lại “phố… phường”, nên đây là một từ láy. Tuy nhiên, “phố phường” ở đây được dùng như một danh từ (chỉ nơi chốn), không phải để miêu tả tính chất hay đặc điểm của một sự vật nào. Vì vậy, nó KHÔNG phải là tính từ.

Vì trong đáp án này có từ “phố phường” không phải là tính từ, nên đáp án này KHÔNG đúng.

Đáp án thứ hai: lấp lánh, gồ ghề, lạnh lùng

* lấp lánh: Từ này miêu tả ánh sáng phản chiếu lại lóng lánh, lung linh. Nó có âm thanh lặp lại “lấp… lánh”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả đặc điểm của ánh sáng, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).
* gồ ghề: Từ này miêu tả bề mặt không bằng phẳng, có chỗ nhô lên, chỗ lõm xuống. Nó có âm thanh lặp lại “gồ… ghề”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả đặc điểm của bề mặt, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).
* lạnh lùng: Từ này miêu tả thái độ, cử chỉ thờ ơ, không tình cảm. Nó có âm thanh lặp lại “lạnh… lùng”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả tính cách, thái độ, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).

Trong đáp án này, cả ba từ “lấp lánh”, “gồ ghề”, “lạnh lùng” đều vừa là tính từ, vừa là từ láy. Vì vậy, đây là đáp án đúng.

Đáp án thứ ba: lơ lửng, đi đứng, rón rén

* lơ lửng: Từ này miêu tả trạng thái ở trên không, không cố định ở đâu. Nó có âm thanh lặp lại “lơ… lửng”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả trạng thái của vật thể, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).
* đi đứng: Từ này chỉ chung động tác đi lại, cử chỉ. Nó có âm thanh lặp lại “đi… đứng”, nên đây là một từ láy. Tuy nhiên, “đi đứng” ở đây thường được dùng như một động từ (chỉ hành động đi lại), không phải để miêu tả tính chất hay đặc điểm của sự vật. Vì vậy, nó KHÔNG phải là tính từ.
* rón rén: Từ này miêu tả dáng đi nhẹ nhàng, cẩn thận, sợ bị phát hiện. Nó có âm thanh lặp lại “rón… rén”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả cách thức di chuyển, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).

Vì trong đáp án này có từ “đi đứng” không phải là tính từ, nên đáp án này KHÔNG đúng.

Đáp án thứ tư: gọn gàng, tươi tốt, hát hò

* gọn gàng: Từ này miêu tả sự ngăn nắp, sạch sẽ, không rườm rà. Nó có âm thanh lặp lại “gọn… gàng”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả đặc điểm về hình thức, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).
* tươi tốt: Từ này miêu tả cây cối phát triển mạnh, xanh tốt, hoặc sức khỏe dồi dào. Nó có âm thanh lặp lại “tươi… tốt”, nên đây là một từ láy. Đồng thời, nó diễn tả đặc điểm về sự phát triển, vì vậy nó cũng là một tính từ. (Thỏa mãn cả hai điều kiện).
* hát hò: Từ này chỉ chung việc ca hát, vui chơi bằng cách hát. Nó có âm thanh lặp lại “hát… hò”, nên đây là một từ láy. Tuy nhiên, “hát hò” ở đây thường được dùng như một động từ (chỉ hành động ca hát), không phải để miêu tả tính chất hay đặc điểm của sự vật. Vì vậy, nó KHÔNG phải là tính từ.

Vì trong đáp án này có từ “hát hò” không phải là tính từ, nên đáp án này KHÔNG đúng.

Bước 3: Kết luận

Sau khi phân tích kỹ lưỡng từng đáp án, chúng ta thấy rằng chỉ có đáp án thứ hai là bao gồm các từ thỏa mãn cả hai yêu cầu: vừa là tính từ, vừa là từ láy.

Vậy, đáp án đúng là: lấp lánh, gồ ghề, lạnh lùng

Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã nắm vững hơn về cách nhận biết tính từ và từ láy, cũng như biết cách kết hợp hai khái niệm này để giải quyết bài tập. Hãy luôn chăm chỉ học tập và khám phá vẻ đẹp của Tiếng Việt nhé!