Chào các em học sinh thân mến! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong tiết học Ngữ Văn hôm nay. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu cách sử dụng một thành ngữ rất quen thuộc: “mèo lại hoàn mèo”.

Các em đã biết, thành ngữ là những cụm từ cố định, có ý nghĩa biểu trưng, giúp cho lời ăn tiếng nói của chúng ta thêm sinh động và giàu hình ảnh. Thành ngữ “mèo lại hoàn mèo” cũng vậy.

Vậy, ý nghĩa của thành ngữ này là gì? “Mèo lại hoàn mèo” dùng để chỉ những người, những sự việc tuy đã thay đổi bề ngoài nhưng bản chất bên trong vẫn không thay đổi, vẫn giữ nguyên những thói quen, tính cách cũ, thường là theo hướng tiêu cực, không tốt đẹp.

Giống như việc chúng ta có thể huấn luyện mèo đi vệ sinh đúng chỗ, nhưng nếu gặp dịp thì bản năng “đánh dấu lãnh thổ” vẫn có thể trỗi dậy, hay một con mèo vốn quen bắt chuột thì dù có được nuôi nấng sung sướng đến đâu, khi thấy chuột vẫn không thể kìm lòng.

Bây giờ, cô trò mình sẽ cùng nhau đi vào thực hành đặt câu với thành ngữ này nhé.

Bước 1: Hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng thành ngữ.

Trước khi đặt câu, các em cần xác định rõ tình huống nào chúng ta có thể sử dụng thành ngữ “mèo lại hoàn mèo”. Như cô đã giải thích ở trên, đó là khi muốn nói về việc một người hay một sự vật, sự việc, dù có cố gắng thay đổi hay được tác động từ bên ngoài, nhưng cuối cùng vẫn quay trở về bản chất vốn có của nó, thường là không tích cực.

Bước 2: Tìm kiếm các ví dụ minh họa trong Sách giáo khoa (nếu có).

Trong Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7, các em có thể tham khảo các đoạn văn, bài tập có sử dụng hoặc gợi ý về thành ngữ này để có thêm hình dung. Tuy nhiên, nếu trong bài tập cụ thể mà đề bài không yêu cầu dựa vào Sách giáo khoa để tìm ví dụ, thì chúng ta sẽ tập trung vào việc tự mình sáng tạo câu.

Bước 3: Lên ý tưởng cho câu văn.

Chúng ta cần nghĩ ra một tình huống cụ thể để đặt câu. Ví dụ, các em có thể nghĩ về một người bạn hay nói dối, dù đã hứa nhiều lần sẽ không tái phạm nhưng rồi vẫn tiếp tục như cũ. Hoặc một địa điểm từng bị ô nhiễm nặng, sau khi được cải tạo, vệ sinh sạch sẽ nhưng một thời gian sau lại bẩn như xưa.

Bước 4: Xây dựng câu văn hoàn chỉnh, đảm bảo tính logic và ý nghĩa của thành ngữ.

Bây giờ, cô sẽ đưa ra 1-2 câu ví dụ để các em tham khảo.

Ví dụ 1: Bạn Nam hứa sẽ học hành chăm chỉ hơn sau khi bị điểm kém, nhưng chỉ được vài hôm, cậu ấy lại lơ là việc học, mèo lại hoàn mèo.

Trong câu này, chúng ta thấy bạn Nam có ý định thay đổi (hứa học hành chăm chỉ), nhưng rồi lại quay về thói quen cũ (lơ là việc học). Thành ngữ “mèo lại hoàn mèo” được đặt ở cuối câu để nhấn mạnh sự thật đó.

Ví dụ 2: Dù đã được sửa chữa và trang trí lại, cửa hàng cũ kỹ này vẫn không thu hút được khách hàng, đúng là mèo lại hoàn mèo.

Ở đây, chúng ta nói về một cửa hàng đã được “thay đổi” bề ngoài nhưng bản chất kinh doanh hoặc vị trí của nó không tốt nên vẫn không có khách. Thành ngữ này diễn tả sự thật đáng tiếc đó.

Các em thấy không, việc đặt câu với thành ngữ không hề khó phải không nào? Quan trọng là chúng ta phải hiểu rõ ý nghĩa của thành ngữ và đặt nó vào một tình huống phù hợp, có tính logic.

Bây giờ, các em hãy thử đặt cho cô một câu của riêng mình với thành ngữ “mèo lại hoàn mèo” nhé. Cô tin rằng với sự sáng tạo của các em, chúng ta sẽ có những câu văn thật hay và ý nghĩa.