Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau ôn lại kỹ năng đặt tính rồi tính phép chia số thập phân. Chúng ta sẽ cùng nhau giải hai bài tập trong Sách giáo khoa.

Các em mở vở ra nhé, chúng ta bắt đầu với bài tập đầu tiên:

Bài 1: Đặt tính rồi tính 115,88 : 4,5

Để thực hiện phép chia này, chúng ta sẽ làm theo các bước sau:

Bước 1: Viết phép chia ra.
Trước tiên, ta sẽ viết số bị chia là 115,88 và số chia là 4,5.

Bước 2: Chuyển dấu phẩy của số chia.
Quan sát số chia 4,5, ta thấy có một chữ số ở phần thập phân. Để thuận tiện cho việc chia, chúng ta sẽ chuyển dấu phẩy của số chia sang bên phải 1 chữ số, tức là ta sẽ được số 45.

Bước 3: Chuyển dấu phẩy của số bị chia.
Vì chúng ta đã chuyển dấu phẩy của số chia sang bên phải 1 chữ số, nên chúng ta cũng phải chuyển dấu phẩy của số bị chia sang bên phải 1 chữ số. Số 115,88 sẽ trở thành 1158,8.

Bước 4: Thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.
Bây giờ, chúng ta sẽ thực hiện phép chia 1158,8 cho 45, coi như đây là phép chia hai số tự nhiên.

– Lấy 115 chia cho 45 được 2, viết 2.
– 2 nhân 45 bằng 90.
– 115 trừ 90 bằng 25, viết 25.
– Hạ 8 xuống, ta được 258.
– Lấy 258 chia cho 45 được 5, viết 5.
– 5 nhân 45 bằng 225.
– 258 trừ 225 bằng 33, viết 33.
– Hạ 8 xuống, ta được 338.
– Lấy 338 chia cho 45 được 7, viết 7.
– 7 nhân 45 bằng 315.
– 338 trừ 315 bằng 23, viết 23.

Bước 5: Đặt dấu phẩy ở thương.
Khi thực hiện phép chia, chúng ta gặp dấu phẩy của số bị chia (là dấu phẩy giữa 8 và 8 ở số 1158,8) thì chúng ta sẽ đặt dấu phẩy tương ứng vào thương. Vậy, dấu phẩy sẽ nằm sau chữ số 5 mà chúng ta vừa viết ở thương.

Bước 6: Tiếp tục chia phần thập phân (nếu có).
Chúng ta còn dư 23. Để tiếp tục chia, ta thêm số 0 vào bên phải số dư, ta được 230.

– Lấy 230 chia cho 45 được 5, viết 5.
– 5 nhân 45 bằng 225.
– 230 trừ 225 bằng 5, viết 5.

Chúng ta có thể tiếp tục chia bằng cách thêm số 0 vào số dư và tiếp tục quá trình chia. Tuy nhiên, với yêu cầu của bài tập thông thường, chúng ta có thể dừng lại ở đây hoặc làm tròn đến một chữ số thập phân tùy theo yêu cầu. Nếu đề bài không yêu cầu làm tròn, chúng ta sẽ tiếp tục chia cho đến khi số dư bằng 0 hoặc đạt yêu cầu. Trong trường hợp này, nếu chúng ta tiếp tục, ta có thể sẽ có một số thập phân vô hạn tuần hoàn. Tuy nhiên, theo Sách giáo khoa, ta sẽ dừng khi có thể.

Vậy kết quả của phép chia 115,88 : 4,5 là: 25,75

Các em viết vào vở nhé.

Bây giờ, chúng ta sang bài tập thứ hai:

Bài 2: Đặt tính rồi tính 372,96 : 3,2

Chúng ta cũng thực hiện tương tự các bước như bài tập trên.

Bước 1: Viết phép chia ra.
Số bị chia là 372,96 và số chia là 3,2.

Bước 2: Chuyển dấu phẩy của số chia.
Số chia 3,2 có một chữ số ở phần thập phân. Ta chuyển dấu phẩy sang bên phải 1 chữ số, ta được 32.

Bước 3: Chuyển dấu phẩy của số bị chia.
Chuyển dấu phẩy của số bị chia 372,96 sang bên phải 1 chữ số, ta được 3729,6.

Bước 4: Thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.
Thực hiện phép chia 3729,6 cho 32.

– Lấy 37 chia cho 32 được 1, viết 1.
– 1 nhân 32 bằng 32.
– 37 trừ 32 bằng 5, viết 5.
– Hạ 2 xuống, ta được 52.
– Lấy 52 chia cho 32 được 1, viết 1.
– 1 nhân 32 bằng 32.
– 52 trừ 32 bằng 20, viết 20.
– Hạ 9 xuống, ta được 209.
– Lấy 209 chia cho 32 được 6, viết 6.
– 6 nhân 32 bằng 192.
– 209 trừ 192 bằng 17, viết 17.

Bước 5: Đặt dấu phẩy ở thương.
Chúng ta gặp dấu phẩy của số bị chia (là dấu phẩy giữa 9 và 6 ở số 3729,6) thì đặt dấu phẩy vào thương, sau chữ số 6.

Bước 6: Tiếp tục chia phần thập phân.
Ta có số dư là 17. Hạ 6 xuống, ta được 176.

– Lấy 176 chia cho 32 được 5, viết 5.
– 5 nhân 32 bằng 160.
– 176 trừ 160 bằng 16, viết 16.

Chúng ta có thể tiếp tục chia bằng cách thêm số 0 vào số dư là 16, ta được 160.
– Lấy 160 chia cho 32 được 5, viết 5.
– 5 nhân 32 bằng 160.
– 160 trừ 160 bằng 0.

Vậy kết quả của phép chia 372,96 : 3,2 là: 116,55

Các em xem lại bài làm của mình. Nếu có chỗ nào chưa hiểu, các em cứ mạnh dạn hỏi cô nhé!