Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau chinh phục một dạng bài tập về phép nhân và chia số đo thời gian. Các em hãy mở sách giáo khoa Toán lớp 5 trang 135 để cùng theo dõi bài giảng của cô nhé.

Trước khi bắt đầu, các em hãy nhớ lại cho cô mối quan hệ giữa giờ, phút và giây:
1 giờ = 60 phút
1 phút = 60 giây

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi vào bài tập đầu tiên:

a. 8 giờ 24 phút x 6

Để thực hiện phép nhân này, chúng ta sẽ đặt tính theo cột dọc giống như nhân các số tự nhiên thông thường, nhưng sẽ tách riêng phần giờ và phần phút.

8 giờ 24 phút
x 6
————

Bước 1: Nhân số đo phút với 6.
24 phút x 6 = 144 phút

8 giờ 24 phút
x 6
————
144 phút

Bước 2: Nhân số đo giờ với 6.
8 giờ x 6 = 48 giờ

8 giờ 24 phút
x 6
————
48 giờ 144 phút

Bước 3: Chuyển đổi số đo phút sang đơn vị lớn hơn (nếu có thể).
Chúng ta thấy 144 phút lớn hơn 60 phút (vì 1 giờ = 60 phút).
Để chuyển 144 phút sang giờ và phút, ta thực hiện phép chia:
144 : 60 = 2 dư 24
Như vậy, 144 phút bằng 2 giờ 24 phút.

Bước 4: Cộng kết quả chuyển đổi vào phần giờ.
Ta có 48 giờ (từ phép nhân) cộng với 2 giờ (từ 144 phút chuyển đổi) bằng 50 giờ.
Phần phút còn lại là 24 phút.

Vậy, kết quả của phép tính là 50 giờ 24 phút.

Chúng ta có thể viết lại kết quả như sau:
8 giờ 24 phút
x 6
————
48 giờ 144 phút
= 48 giờ + 2 giờ 24 phút
= 50 giờ 24 phút

Vậy, 8 giờ 24 phút nhân với 6 bằng 50 giờ 24 phút.

Tiếp theo, chúng ta sẽ sang bài tập b.

b. 25 phút 24 giây : 6

Tương tự như phép nhân, chúng ta cũng sẽ đặt tính theo cột dọc và tách riêng phần phút và phần giây.

25 phút 24 giây | 6
—————–|—-

Bước 1: Chia số đo phút cho 6.
25 phút chia cho 6.
25 : 6 = 4 dư 1
Ta được 4 phút, và còn dư 1 phút.

25 phút 24 giây | 6
—————–|—-
4 phút |

Bước 2: Chuyển đổi số đo phút dư sang đơn vị giây và cộng vào số đo giây có sẵn.
Số dư là 1 phút. Ta chuyển 1 phút này sang giây:
1 phút = 60 giây.
Cộng số giây này với số giây đã có trong đề bài:
60 giây + 24 giây = 84 giây.

Bước 3: Chia tiếp số đo giây (bao gồm cả phần đã chuyển đổi) cho 6.
Bây giờ chúng ta có 84 giây.
84 giây chia cho 6.
84 : 6 = 14
Ta được 14 giây.

25 phút 24 giây | 6
—————–|—-
4 phút 84 giây | 4 phút 14 giây
– 6 phút
——-
1 phút = 60 giây
60 giây + 24 giây = 84 giây
84 giây : 6 = 14 giây

Vậy, kết quả của phép tính là 4 phút 14 giây.

Để các em dễ hình dung hơn, cô sẽ trình bày lại phép chia này một cách rõ ràng hơn trong phần đặt tính:

25 phút 24 giây : 6
——————–

Ta lấy 25 phút chia cho 6 được 4 phút, dư 1 phút.
Viết 4 vào thương.
Đổi 1 phút = 60 giây.
Thêm 60 giây vào 24 giây ta được 84 giây.
Lấy 84 giây chia cho 6 được 14 giây.
Viết 14 vào thương.

25 phút 24 giây | 6
—————–|—-
1 phút 24 giây | 4 phút 14 giây
↓
60 giây
60 + 24 = 84 giây
84 : 6 = 14 giây

Hoặc có thể trình bày gọn hơn như sau:

25 phút 24 giây | 6
—————–|—-
1 phút | 4 phút 14 giây
↓
60 giây
60 + 24 = 84 giây
84 : 6 = 14 giây

Vậy, 25 phút 24 giây chia cho 6 bằng 4 phút 14 giây.

Các em đã hiểu bài chưa nào? Hãy luyện tập thêm các bài tập tương tự trong sách giáo khoa để nắm vững hơn kiến thức này nhé. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!