Chào các con, hôm nay cô trò mình sẽ cùng nhau ôn tập lại cách thực hiện phép chia số thập phân nhé. Chúng ta sẽ giải hai bài tập đặt tính rồi tính có trong sách giáo khoa.

Bài tập thứ nhất: 8,216 chia 5,2

Các con hãy nhìn lên bảng, cô sẽ hướng dẫn từng bước thực hiện.

Bước 1: Viết phép chia theo cột dọc.
Khi đặt tính, chúng ta lưu ý viết dấu phẩy của số chia thẳng cột với dấu phẩy của số bị chia.

8,216 | 5,2
——-|—-

Bước 2: Đếm số chữ số ở phần thập phân của số chia.
Số chia là 5,2, có 1 chữ số ở phần thập phân (là chữ số 2).

Bước 3: Chuyển dấu phẩy của số bị chia sang phải theo số lượng chữ số đã đếm ở Bước 2.
Vì số chia có 1 chữ số thập phân, nên ta sẽ chuyển dấu phẩy của số bị chia (8,216) sang phải 1 vị trí. Dấu phẩy mới sẽ nằm giữa chữ số 2 và chữ số 1. Số bị chia mới lúc này sẽ là 82,16.

82,16 | 5,2
——-|—-

Bước 4: Bỏ dấu phẩy của số chia.
Số chia bây giờ là 52.

82,16 | 52
——-|—-

Bước 5: Thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.
Bây giờ, chúng ta sẽ thực hiện phép chia 82,16 cho 52.
– Lấy 82 chia cho 52 được 1, viết 1.
– Nhân 1 với 52 được 52.
– Lấy 82 trừ 52 được 30, viết 30.

82,16 | 52
-52 | 1
—-|—-
30

Bước 6: Hạ chữ số tiếp theo của số bị chia xuống và tiếp tục chia.
Hạ chữ số 1 của 82,16 xuống, ta được 301.
– Lấy 301 chia cho 52. Ta ước lượng 301 chia cho 50 được khoảng 6. Thử 52 nhân 5 bằng 260. Thử 52 nhân 6 bằng 312 (lớn hơn 301). Vậy ta lấy 5.
– Viết 5 vào thương. Nhân 5 với 52 được 260.
– Lấy 301 trừ 260 được 41, viết 41.

82,16 | 52
-52 | 15
—-|—-
301
-260
—-
41

Bước 7: Hạ chữ số cuối cùng của số bị chia xuống và tiếp tục chia.
Hạ chữ số 6 của 82,16 xuống, ta được 416.
– Lấy 416 chia cho 52. Ta ước lượng 416 chia cho 50 khoảng 8. Thử 52 nhân 8.
52 x 8 = (50 x 8) + (2 x 8) = 400 + 16 = 416. Vừa đúng.
– Viết 8 vào thương. Nhân 8 với 52 được 416.
– Lấy 416 trừ 416 được 0, viết 0.

82,16 | 52
-52 | 158
—-|—-
301
-260
—-
416
-416
—-
0

Bước 8: Đặt dấu phẩy vào thương.
Vì ta đã thực hiện phép chia hết với phần thập phân của số bị chia đã điều chỉnh, nên ta đặt dấu phẩy vào thương sao cho nó thẳng cột với dấu phẩy trong số bị chia ban đầu (sau khi đã chuyển). Trong trường hợp này, dấu phẩy của thương sẽ nằm giữa số 1 và số 5.

Vậy, 8,216 : 5,2 = 1,58

—

Bây giờ, chúng ta sang bài tập thứ hai: 266,22 chia 34

Bước 1: Viết phép chia theo cột dọc.
Ta viết 266,22 ở bên phải và 34 ở bên trái.

266,22 | 34
——-|—-

Bước 2: Đếm số chữ số ở phần thập phân của số chia.
Số chia là 34, là một số tự nhiên, nên có 0 chữ số ở phần thập phân.

Bước 3: Chuyển dấu phẩy của số bị chia (nếu có) sang phải theo số lượng chữ số đã đếm ở Bước 2.
Vì số chia có 0 chữ số thập phân, nên ta không cần chuyển dấu phẩy của số bị chia. Dấu phẩy vẫn giữ nguyên vị trí ban đầu.

Bước 4: Thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.
Chúng ta thực hiện phép chia 266,22 cho 34.
– Lấy 266 chia cho 34. Ta nhẩm: 34 gần bằng 30, 266 gần bằng 270. 270 chia 30 bằng 9. Ta thử 34 nhân 7 hoặc 34 nhân 8.
34 x 7 = (30 x 7) + (4 x 7) = 210 + 28 = 238.
34 x 8 = (30 x 8) + (4 x 8) = 240 + 32 = 272 (lớn hơn 266).
Vậy ta lấy 7.
– Viết 7 vào thương. Nhân 7 với 34 được 238.
– Lấy 266 trừ 238 được 28, viết 28.

266,22 | 34
-238 | 7
—-|—-
28

Bước 5: Hạ chữ số tiếp theo của số bị chia xuống và tiếp tục chia.
Ta hạ chữ số 2 (trước dấu phẩy) của 266,22 xuống, ta được 282.
Lưu ý quan trọng: Khi hạ chữ số đầu tiên sau dấu phẩy của số bị chia xuống để chia, ta phải đặt dấu phẩy vào thương. Vậy, dấu phẩy trong thương sẽ nằm sau số 7.

266,22 | 34
-238 | 7,
—-|—-
282

– Lấy 282 chia cho 34. Ta đã nhẩm ở trên, 34 nhân 8 bằng 272.
– Viết 8 vào thương (sau dấu phẩy). Nhân 8 với 34 được 272.
– Lấy 282 trừ 272 được 10, viết 10.

266,22 | 34
-238 | 7,8
—-|—-
282
-272
—-
10

Bước 6: Hạ chữ số cuối cùng của số bị chia xuống và tiếp tục chia.
Hạ chữ số 2 (sau dấu phẩy) của 266,22 xuống, ta được 102.
– Lấy 102 chia cho 34. Ta nhẩm: 34 x 3 = (30 x 3) + (4 x 3) = 90 + 12 = 102. Vừa đúng.
– Viết 3 vào thương. Nhân 3 với 34 được 102.
– Lấy 102 trừ 102 được 0, viết 0.

266,22 | 34
-238 | 7,83
—-|—-
282
-272
—-
102
-102
—-
0

Vậy, 266,22 : 34 = 7,83

Các con thân mến, qua hai bài tập này, các con đã nắm vững cách thực hiện phép chia số thập phân rồi chứ? Quan trọng là chúng ta phải chú ý đến việc chuyển dấu phẩy ở số bị chia khi số chia có phần thập phân, và đặt dấu phẩy đúng vị trí trong thương khi chúng ta bắt đầu hạ các chữ số ở phần thập phân của số bị chia xuống để chia.

Chúc các con học tốt!