Chào các em học sinh thân mến!

Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và thực hành phép nhân số thập phân với số tự nhiên có tận cùng là các chữ số 0. Đây là một dạng bài tập quen thuộc trong chương trình Toán lớp 5 của chúng ta.

Chúng ta sẽ đi vào từng bài tập cụ thể theo yêu cầu của đề bài nhé.

a) 7,69 x 50

Để thực hiện phép nhân này, chúng ta sẽ đặt tính theo cột dọc. Khi nhân số thập phân với số có tận cùng là chữ số 0, chúng ta có thể bỏ qua chữ số 0 ở cuối thừa số thứ hai khi đặt tính, và sau đó thêm chữ số 0 vào cuối kết quả.

Bước 1: Đặt tính.
Chúng ta sẽ đặt 7,69 lên trên và 50 xuống dưới. Lưu ý thẳng cột hàng đơn vị với hàng đơn vị, hàng phần mười với hàng phần mười… Tuy nhiên, với số 50, chúng ta sẽ nhân nhẩm với 5 trước.

7,69
x 50
——-

Bước 2: Nhân nhẩm với 5.
Chúng ta thực hiện phép nhân 7,69 với 5.
Nhân 5 với 9 được 45, viết 5 nhớ 4.
Nhân 5 với 6 được 30, thêm 4 là 34, viết 4 nhớ 3.
Nhân 5 với 7 được 35, thêm 3 là 38, viết 38.

Ta được kết quả tạm thời là 3845.

Bước 3: Thêm chữ số 0.
Vì thừa số thứ hai là 50 có một chữ số 0 ở cuối, nên chúng ta sẽ thêm một chữ số 0 vào cuối kết quả vừa tìm được: 38450.

Bước 4: Đặt dấu phẩy.
Số thập phân 7,69 có hai chữ số ở phần thập phân. Do đó, chúng ta sẽ dùng hai chữ số ở phần thập phân của kết quả cuối cùng, tính từ phải sang trái.

Kết quả là 384,50.
Chúng ta có thể bỏ bớt chữ số 0 ở tận cùng của phần thập phân, nên kết quả cuối cùng là 384,5.

Vậy:
7,69 x 50 = 384,5

b) 12,6 x 800

Tương tự như bài tập a, chúng ta sẽ nhân nhẩm với 8 và thêm hai chữ số 0.

Bước 1: Đặt tính (nhân nhẩm).
Ta thực hiện phép nhân 12,6 với 8.

Bước 2: Nhân nhẩm với 8.
Nhân 8 với 6 được 48, viết 8 nhớ 4.
Nhân 8 với 2 được 16, thêm 4 là 20, viết 0 nhớ 2.
Nhân 8 với 1 được 8, thêm 2 là 10, viết 10.

Ta được kết quả tạm thời là 1008.

Bước 3: Thêm chữ số 0.
Thừa số thứ hai là 800 có hai chữ số 0 ở cuối. Ta thêm hai chữ số 0 vào cuối kết quả vừa tìm được: 100800.

Bước 4: Đặt dấu phẩy.
Số thập phân 12,6 có một chữ số ở phần thập phân. Do đó, chúng ta sẽ dùng một chữ số ở phần thập phân của kết quả cuối cùng, tính từ phải sang trái.

Kết quả là 10080,0.
Chúng ta có thể bỏ bớt chữ số 0 ở tận cùng của phần thập phân, nên kết quả cuối cùng là 10080.

Vậy:
12,6 x 800 = 10080

c) 82,16 x 40

Tiếp tục với bài tập này, chúng ta sẽ nhân nhẩm với 4 và thêm một chữ số 0.

Bước 1: Đặt tính (nhân nhẩm).
Ta thực hiện phép nhân 82,16 với 4.

Bước 2: Nhân nhẩm với 4.
Nhân 4 với 6 được 24, viết 4 nhớ 2.
Nhân 4 với 1 được 4, thêm 2 là 6, viết 6.
Nhân 4 với 2 được 8, viết 8.
Nhân 4 với 8 được 32, viết 32.

Ta được kết quả tạm thời là 32864.

Bước 3: Thêm chữ số 0.
Thừa số thứ hai là 40 có một chữ số 0 ở cuối. Ta thêm một chữ số 0 vào cuối kết quả vừa tìm được: 328640.

Bước 4: Đặt dấu phẩy.
Số thập phân 82,16 có hai chữ số ở phần thập phân. Do đó, chúng ta sẽ dùng hai chữ số ở phần thập phân của kết quả cuối cùng, tính từ phải sang trái.

Kết quả là 3286,40.
Chúng ta có thể bỏ bớt chữ số 0 ở tận cùng của phần thập phân, nên kết quả cuối cùng là 3286,4.

Vậy:
82,16 x 40 = 3286,4

Các em thấy đấy, khi nhân số thập phân với số tự nhiên có tận cùng là chữ số 0, chúng ta chỉ cần thực hiện phép nhân như bình thường với phần số tự nhiên không chứa chữ số 0, sau đó thêm số lượng chữ số 0 tương ứng vào cuối kết quả và đặt dấu phẩy theo quy tắc đã học.

Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã nắm vững hơn cách thực hiện phép nhân số thập phân với số có tận cùng là chữ số 0.

Chúc các em học tốt!