ĐỀ SỐ 5.
I.PHẦN ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và thực hiện yêu cầu b…
I.PHẦN ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em
Nhưng làm được những điều phi thường lắm
Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm
Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.
Em thấy không? Trong nỗi nhọc nhằn, vất vả, gian lao
Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng
Cả đất nước mình cùng đồng hành ra trận
Trên dưới một lòng chống dịch thoát nguy.
(….)
Thủ tướng phát lệnh rồi, em đã nghe rõ chưa
“Trong cuộc chiến này sẽ không có một ai bị để lại”
Chẳng có điều gì làm cho mình sợ hãi
Khi trong mỗi người nhân ái được gọi tên.
Từ mái trường này em sẽ lớn lên
Sẽ khắc trong tim bóng hình đất nước
Cô sẽ nối những nhịp cầu mơ ước
Để em vẽ hình Tổ quốc ở trong tim.
(Đất nước ở trong tim, Chu Ngọc Thanh – đăng trên báo Thanh niên số ra ngày 18/02/2020)
Câu 1. (1,0 điểm) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.
Câu 2. (1,0 điểm) Bài thơ trên nói về sự kiện gì? Cảm xúc của tác giả trong bài thơ?
Câu 3. (2,0 điểm) Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ cuối của khổ thơ thứ nhất. Hiệu quả của biện pháp tu từ đó?
Câu 4. (2,0 điểm) Hãy rút ra thông điệp của bài thơ? Từ thông điệp ấy, em thấy bản thân mình cần học tập và phát huy điều gì để làm rạng danh con người Việt Nam.
PHẦN LÀM VĂN (4,0 điểm)
Câu 1. (4,0 điểm)
Từ nội dung phần Đọc hiểu, em hãy viết 01 đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) bàn về ý nghĩa của hai từ “nhân ái”.
—
ĐỀ SỐ 5
I. PHẦN ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em
Nhưng làm được những điều phi thường lắm
Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm
Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.
Em thấy không? Trong nỗi nhọc nhằn, vất vả, gian lao
Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng
Cả đất nước mình cùng đồng hành ra trận
Trên dưới một lòng chống dịch thoát nguy.
Thủ tướng phát lệnh rồi, em đã nghe rõ chưa
“Trong cuộc chiến này sẽ không có một ai bị để lại”
Chẳng có điều gì làm cho mình sợ hãi
Khi trong mỗi người nhân ái được gọi tên.
Từ mái trường này em sẽ lớn lên
Sẽ khắc trong tim bóng hình đất nước
Cô sẽ nối những nhịp cầu mơ ước
Để em vẽ hình Tổ quốc ở trong tim.
(Đất nước ở trong tim, Chu Ngọc Thanh – đăng trên báo Thanh niên số ra ngày 18/02/2020)
—
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Câu 1. (1,0 điểm) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.
* Thể thơ: Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ tự do. Tuy không tuân theo một quy luật chặt chẽ về vần, nhịp, số câu trong mỗi khổ nhưng vẫn có sự liền mạch về ý tứ, cảm xúc.
* Phương thức biểu đạt chính: Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm. Tác giả thể hiện trực tiếp những suy nghĩ, tình cảm, thái độ của mình đối với đất nước, con người Việt Nam, đặc biệt là trong hoàn cảnh dịch bệnh. Bên cạnh đó, các phương thức tự sự (kể lại câu chuyện chống dịch) và nghị luận (bày tỏ quan điểm, suy nghĩ) cũng có vai trò bổ trợ.
Câu 2. (1,0 điểm) Bài thơ trên nói về sự kiện gì? Cảm xúc của tác giả trong bài thơ?
* Sự kiện: Bài thơ nói về cuộc chiến chống dịch bệnh COVID-19 tại Việt Nam, một sự kiện đầy thử thách nhưng cũng thể hiện sức mạnh đoàn kết của dân tộc.
* Cảm xúc của tác giả: Tác giả thể hiện một tình yêu đất nước sâu sắc, niềm tự hào về những giá trị nhân văn, tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam. Tác giả còn bày tỏ sự tin tưởng, lạc quan vào chiến thắng dịch bệnh, và mong muốn thế hệ trẻ sẽ tiếp bước, gìn giữ và phát huy những phẩm chất tốt đẹp ấy. Cảm xúc chung là tự hào, tin tưởng, yêu thương và hy vọng.
Câu 3. (2,0 điểm) Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ cuối của khổ thơ thứ nhất. Hiệu quả của biện pháp tu từ đó?
* Biện pháp tu từ: Trong hai câu thơ cuối của khổ thơ thứ nhất:
> Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm
> Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.
Chúng ta thấy có biện pháp tu từ điệp ngữ (cụm từ “Bởi” được lặp lại) và ẩn dụ (hai tiếng “nhân văn” và “đồng bào” được ẩn dụ cho những giá trị cốt lõi, bản sắc của dân tộc Việt Nam).
* Hiệu quả:
* Biện pháp điệp ngữ “Bởi” nhấn mạnh nguyên nhân tạo nên sức mạnh phi thường của đất nước, làm nổi bật vai trò quan trọng của những giá trị cốt lõi được nhắc đến.
* Biện pháp ẩn dụ giúp làm cho hai khái niệm trừu tượng “nhân văn” và “đồng bào” trở nên cụ thể, gần gũi và có sức lay động mạnh mẽ. Nó gợi lên hình ảnh về một dân tộc giàu lòng nhân ái, luôn yêu thương, đùm bọc lẫn nhau, coi nhau như ruột thịt.
* Sự kết hợp của hai biện pháp này làm tăng tính nhạc, tính gợi hình, gợi cảm cho câu thơ, giúp người đọc cảm nhận sâu sắc hơn về truyền thống văn hóa tốt đẹp và sức mạnh đoàn kết của dân tộc Việt Nam.
Câu 4. (2,0 điểm) Hãy rút ra thông điệp của bài thơ? Từ thông điệp ấy, em thấy bản thân mình cần học tập và phát huy điều gì để làm rạng danh con người Việt Nam.
* Thông điệp của bài thơ:
Thông điệp cốt lõi mà bài thơ muốn gửi gắm là: Sức mạnh phi thường của dân tộc Việt Nam không nằm ở quy mô lãnh thổ mà ở những giá trị cốt lõi như tình nhân ái, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết “đồng bào” và ý chí kiên cường, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Bài thơ còn đề cao vai trò của thế hệ trẻ trong việc kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp ấy để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
* Học tập và phát huy điều gì:
Từ thông điệp này, là một học sinh, em thấy bản thân mình cần:
* Học tập và trau dồi kiến thức: Nắm vững kiến thức để trở thành công dân có ích, góp phần xây dựng đất nước.
* Rèn luyện đạo đức, lối sống: Sống có trách nhiệm, yêu thương, giúp đỡ mọi người xung quanh, thể hiện tinh thần nhân ái.
* Nuôi dưỡng lòng yêu nước: Tìm hiểu về lịch sử, văn hóa dân tộc, yêu quý và tự hào về đất nước.
* Phát huy tinh thần đoàn kết: Sẵn sàng hợp tác, giúp đỡ bạn bè, thầy cô, gia đình và cộng đồng, cùng nhau vượt qua khó khăn.
* Rèn luyện ý chí, nghị lực: Không ngại khó khăn, thử thách, luôn cố gắng hết mình trong học tập và cuộc sống.
Bằng những hành động cụ thể, thiết thực, em tin rằng mình có thể góp phần nhỏ bé làm rạng danh con người Việt Nam.
—
PHẦN LÀM VĂN (4,0 điểm)
Câu 1. (4,0 điểm) Từ nội dung phần Đọc hiểu, em hãy viết 01 đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) bàn về ý nghĩa của hai từ “nhân ái”. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (
,
, ). Không dùng markdown (). Toán học thì bọc trong \( và \).**
Hai tiếng “nhân ái” thật đẹp và mang ý nghĩa sâu sắc, là một trong những phẩm chất quý báu làm nên giá trị con người Việt Nam. Như trong đoạn thơ đã đề cập, nhân ái được cất vào sâu thẳm tâm hồn, trở thành sức mạnh tiềm ẩn giúp dân tộc ta vượt qua gian khó. Nhân ái thể hiện ở lòng yêu thương, sự cảm thông, sẻ chia với những người xung quanh, đặc biệt là với những ai đang gặp hoạn nạn. Nó không chỉ là lời nói mà còn là hành động thiết thực, là sự đồng hành, giúp đỡ. Trong cuộc chiến chống dịch bệnh vừa qua, tinh thần nhân ái đã lan tỏa mạnh mẽ, từ lời kêu gọi của lãnh đạo đến hành động nhỏ bé của mỗi người dân, tất cả cùng chung tay vì một mục tiêu thoát khỏi hiểm nguy. Học tập và phát huy tinh thần nhân ái giúp chúng ta xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn, là nền tảng để con người Việt Nam ngày càng khẳng định mình trên trường quốc tế.
—
Các em thân mến, vậy là chúng ta đã cùng nhau hoàn thành việc giải đề số 5. Cô hy vọng qua bài học này, các em không chỉ nắm vững kiến thức mà còn cảm nhận sâu sắc hơn về tình yêu đất nước, về những giá trị nhân văn tốt đẹp của dân tộc mình. Hãy luôn ghi nhớ và thực hành những điều đã học nhé!
Đáp án:+Giải thích các bước giải:
\(\text{I.Phần đọc – hiểu}\)
Câu 1 :
\(-\) Thể thơ : tự do .
\(-\) PTBĐ : biểu cảm .
Câu 2 :
\(@\) Bài thơ ca ngợi sức mạnh nội tại của đất nước trong hoàn cảnh khó khăn , cụ thể là thời điểm dịch bệnh hiểm nguy lan rộng . Qua đó , tác giả thể hiện niềm tự hào và niềm tin mạnh mẽ vào khả năng vượt qua thử thách của dân tộc . Trong giây phút gian khó , hình ảnh “ cả đất nước mình cùng đồng hành ra trận \(–\) trên dưới một lòng chống dịch thoát nguy ” cho thấy sự đoàn kết , tinh thần yêu nước và lòng quyết tâm của mỗi con người . Tác giả cảm nhận được sức mạnh từ các giá trị nhân văn sâu sắc và tinh thần đồng bào , từ đó bộc lộ niềm tự hào , cảm xúc ấm áp và hy vọng vào tương lai .
Câu 3 :
\(@\) BPTT : Điệp từ \(-\) ” Bởi . . . “
\(@\) Hiệu quả :
\(-\) Tạo nhịp điệu nhịp nhàng , cân đối , âm hưởng vang vọng , thiết tha , giúp câu thơ thêm phần gợi hình , gợi cảm và tạo sự liên kết chặt chẽ giữa hai câu thơ .
\(-\) Khẳng định những sức mạnh phi thường của đất nước bắt nguồn từ cội nguồn vững chắc truyền thống nhân văn cao cả và tinh thần đoàn kết , gắn bó keo sơn như ruột thịt của hai tiếng ” đồng bào ” .
\(-\) Khơi gợi sự đồng cảm , niềm xúc động , trân trọng và tự hào về những giá trị văn hóa , tinh thần tốt đẹp của dân tộc .
\(-\) Thể hiện niềm tự hào , sự tin tưởng , trân trọng và ngợi ca sâu sắc đối với sức mạnh của tinh thần đoàn kết , nghĩa đồng bào và tình người trong gian khó .
Câu 4 :
\(@\) Thông điệp của bài thơ là tình yêu tổ quốc , đồng bào cũng như tinh thần nhân ái , chung sức đồng lòng trong nhân dân để đối mặt với những hoàn cảnh khó khăn của đất nước . Trong những lúc khó khăn và thử thách là lúc mà tình yêu đối với đất nước , những giá trị nhân văn cao đẹp được thể hiện trong cộng đồng , dân tộc .
\(@\) Bản thân cần học tập thật tốt , không ngừng rèn luyện đạo đức để có tri thức và bản lĩnh vững vàng . Hơn thế nữa , em sẽ tích cực phát huy tinh thần tương thân tương ái , sẵn sàng sẻ chia và chung sức đồng lòng cùng cộng đồng trong mọi hoàn cảnh , lấy lòng nhân ái và trách nhiệm của tuổi trẻ làm kim chỉ nam để góp phần làm rạng danh con người Việt Nam .
\(\text{II.Phần viết}\)
Câu 1 :
BÀI LÀM
Từ những vần thơ dung dị của Chu Ngọc Thanh , ta thấm thía một chân lý giản đơn : ” Chẳng có điều gì làm cho mình sợ hãi / Khi trong mỗi người nhân ái được gọi tên ” . Nhân ái chính là sự kết tinh của tình yêu thương , lòng trắc ẩn và tinh thần đùm bọc giữa con người với con người . Đó không chỉ là phẩm chất đạo đức cao quý mà còn là sức mạnh vĩ đại giúp dân tộc Việt Nam vượt qua mọi giông bão của thời đại , từ thiên tai đến đại dịch . Nhờ tình người , những nghịch cảnh hóa thành cơ hội để tỏa sáng tinh thần đoàn kết và đạo lý ” thương người như thể thương thân ” . Đối với thế hệ trẻ , lòng nhân ái còn là chiếc chìa khóa mở ra tâm hồn cao thượng , giúp các em biết sống trách nhiệm , cống hiến và khắc ghi hình bóng quê hương . Chính lối sống tử tế và sự sẻ chia vô điều kiện sẽ nối dài những nhịp cầu mơ ước , làm nên chiều sâu văn hóa và nền tảng vững chắc cho sự phát triển của cả dân tộc .
\(color{#8B0016}{p}color{#B2001F}{h}color{#C50023}{u}color{#DF0029}{o}color{#E33539}{n}color{#DF0029}{g}color{#E54646}{n}color{#EB7153}{g}color{#EE7C6B}{u}color{#F19373}{y}color{#EE7C6B}{e}color{#F19373}{n}color{#F5A89A}{9}color{#F6B297}{8}color{#FCDAD5}{2}color{#FEEBD0}{2}\)
I. PHẦN ĐỌC HIỂU
Câu 1:
– Thể loại: Thơ tự do
– PTBĐ chính: Biểu cảm
Câu 2:
– Bài thơ trên nói về: Cuộc chiến phòng, chống dịch COVID-19 của nhân dân Việt Nam.
– Cảm xúc của tác giả: Sự tự hào, yêu mến đất nước và tin tưởng vào tinh thần đoàn kết, nhân ái của con người Việt Nam.
Câu 3:
– Biện pháp tu từ: điệp từ (bởi)
– Hiệu quả của biện pháp tu từ:
+ Tạo ra giọng điệu mang tính khẳng định, dứt khoát, như một lời giải thích tự tin và tự hào.
+ Nhấn mạnh lý do vì sao Việt Nam lại “phi thường”. Tác giả chỉ ra gốc rễ sức mạnh không nằm ở vũ khí hay tiền bạc, mà nằm ở hai giá trị cốt lõi: đạo lý làm người (nhân văn) và cội nguồn gắn kết dân tộc (đồng bào).
Câu 4:
– Thông điệp của bài thơ: Trong lúc khó khăn, hoạn nạn (như dịch bệnh, thiên tai,…), thứ giúp chúng ta sống sót và chiến thắng không phải là sự ích kỷ cá nhân, mà là tinh thần đoàn kết và lòng nhân ái. Khi chúng ta biết nghĩ cho người khác, xã hội sẽ không có ai bị bỏ lại phía sau.
Từ thông điệp trên, em tự nhủ mình sẽ phải nỗ lực học thật tốt, hiểu sâu để có tri thức, vì lòng tốt mà không có hiểu biết thì không giúp được gì cho đất nước cả. Ngoài ra em còn phải rèn luyện lối sống có trách nhiệm với cộng đồng. Bắt đầu từ việc nhỏ nhất: không vụ lợi cá nhân, biết sẻ chia với bạn bè gặp khó khăn, và tuân thủ các quy định chung của xã hội.
II. PHẦN LÀM VĂN
Em tham khảo nhé
Nếu thế giới này vận hành mà thiếu đi lòng nhân ái, con người sẽ chẳng khác nào những cỗ máy vô hồn vô cảm. “Nhân ái” suy cho cùng không phải là sự ban phát từ trên cao, mà là cái nhìn thấu cảm ngang hàng và sự sẻ chia giữa những người đồng loại. Ý nghĩa lớn nhất của lòng nhân ái là khả năng phá vỡ đi sự ích kỷ và định kiến, kéo con người ra khỏi ốc đảo của riêng mình. Khi ta biết đau trước nỗi đau của người khác, biết đưa tay ra đỡ một bờ vai đang run rẩy, ta đang tự bồi đắp phần “người” trong chính mình, tìm thấy giá trị sống đích thực chứ không chỉ là tồn tại. Ở góc độ xã hội, lòng nhân ái chính là tấm lá chắn vô hình trước mọi giông bão. Giống như cách người Việt Nam vượt qua đại dịch Covid-19, chính sự tử tế và trách nhiệm với cộng đồng đã biến những cá nhân nhỏ bé thành một bức tường thành kiên cố. Sống nhân ái không cần phô trương, nó lấp loáng trong sự im lặng như một cái cúi đầu cảm thông, một sự nhường nhịn trên đường, hay một hành động bảo vệ người yếu thế. Nuôi dưỡng lòng nhân ái là cách duy nhất để chúng ta thắp sáng bóng tối của sự vô cảm, giữ cho xã hội này luôn được sưởi ấm bằng tình người.
#HaAnh212