Đọc bài sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới
HÌNH DÁNG CỦA NƯỚC
Màn đêm đã buông …
HÌNH DÁNG CỦA NƯỚC
Màn đêm đã buông xuống. Trong không gian yên ắng chỉ còn nghe thấy tiếng tí tách của những hạt mưa rơi. Nằm trong nhà bếp ghé mắt ra cửa sổ, anh Đũa Kều hỏi bác Tủ Gỗ:
– Bác Tủ Gỗ ơi, nước thì có hình gì bác nhỉ? Không kịp để bác Tủ Gỗ lên tiếng, Cốc Nhỏ nhanh nhảu:
– Tất nhiên là nước có hình chiếc cốc rồi. Anh Đũa Kều chưa bao giờ nhìn thấy nước được đựng vừa in trong những chiếc cốc xinh xắn à? Bát Sứ không đồng tình, ngúng nguẩy:
– Cốc Nhỏ nói sai rồi! Nước có hình giống một chiếc bát. Mọi người vẫn đựng nước canh trong những chiếc bát mà.
Chai Nhựa gần đấy cũng không chịu thua:
– Nước có hình dáng giống tôi. Cô chủ nhỏ lúc nào chẳng dùng tôi để đựng nước uống.
Cuộc tranh cãi ngày càng gay gắt. Bác Tủ Gỗ lúc này mới lên tiếng:
– Các cháu đừng cãi nhau nữa! Nước không có hình dạng cố định. Trong tự nhiên nước tồn tại ba thể: rắn, lỏng, khí. Ở thể rắn nước tồn tại dưới dạng băng. Ở thể khí nước tồn tại ở dạng hơi nước và nước chúng ta sử dụng hàng ngày để sinh hoạt là thể lỏng.
Tất cả mọi người lắng nghe chăm chú và nhìn nhau gật gù:
– Ô! Hóa ra là như vậy. Chúng cháu cảm ơn bác Tủ Gỗ.
Lê Ngọc Huyền
Em trả lời mỗi câu hỏi, làm mỗi bài tập theo một trong hai cách sau:
– Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em chọn.
– Viết ý kiến của em vào chỗ trống.
Câu 1: Cốc Nhỏ, Chai Nhựa và Bát Sứ tranh cãi nhau về điều gì?
a. Tác dụng của nước. c. Mùi vị của nước. b. Hình dáng của nước. d. Màu sắc của nước
Câu 2: Ý kiến của Cốc Nhỏ, Chai Nhựa và Bát Sứ về hình dáng của nước có gì giống nhau?
a. Nước có hình chiếc cốc. c. Nước có hình như vật chứa nó. b. Nước có hình cái bát. d. Nước có hình cái chai. Câu 3: Lời giải thích của bác Tử Gỗ giúp ba bạn Bát Sứ, Cốc Nhỏ và Chai Nhựa hiểu được điều gì về hình dáng của nước?
a. Nước không có hình dáng cố định. c. Nước tồn tại ở thể rắn và thê lỏng và khí b. Nước có hình dáng giống với vật chứa đựng nó.
d. Nước tồn tại ở thể thể lỏng và thể khí.
Câu 4: Vì sao ba bạn Cốc Nhỏ, Chai Nhựa và Bát Sứ đã tranh cãi gay gắt?
a. Các bạn không giữ được bình tĩnh khi có ý kiến khác mình. b. Các bạn không nhìn sự việc từ góc nhìn của người khác. c. Các bạn không có hiểu biết đầy đủ về điều đang được bàn luận. d. Cả ba ý trên.
Câu 5: Câu sau có mấy từ láy?
“Trong không gian yên ắng chỉ còn nghe thấy tiếng tí tách của những hạt mưa rơi.”
a. 2 từ b. 3 từ c. 1 từ d. 4 từ
Câu 6: Dấu gạch ngang trong câu sau có tác dụng gì?
Bát Sứ không đồng tình, ngúng nguẩy:
– Cốc Nhỏ nói sai rồi!
a. Đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại.
b. Đánh dấu phần chú thích trong câu
c. Đánh dấu các ý trong một đoạn liệt kê.
d. Cả ba ý trên
Câu 7: Từ nào không điền được vào chỗ trống trong câu sau: Đũa Kều chưa bao giờ nhìn thấy nước được đựng vừa in trong những chiếc cốc…………………à?
a. nhỏ xinh b. xinh xinh c. xinh tươi d. xinh xắn Câu 8: Dòng nào nêu đúng bộ phận chủ ngữ của câu sau: Cô chủ nhỏ lúc nào cũng dùng tôi để đựng nước uống.
a. Cô chủ b. Cô chủ nhỏ c. Cô chủ nhỏ lúc nào d. Cô chủ nhỏ lúc nào cũng dùng tôi
Câu 9: Chuyển câu khiến “Các cháu đừng cãi nhau nữa!” thành hai câu khiến mới bằng cách sử dụng từ cầu khiến khác.
a)…………………………………………………………………………………………………………….
b)…………………………………………………………………………………………………………….
Câu 10: Viết câu văn tả một giọt sương trong đó có sử dụng từ ngữ gợi tả và biện pháp so sánh.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. Tập làm văn: Hãy tả một loài hoa hoặc loài cây ăn quả em yêu thích.
Phần 1: Đọc hiểu văn bản
Chúng ta đã cùng nhau đọc bài “HÌNH DÁNG CỦA NƯỚC”. Bây giờ, các em hãy suy nghĩ và chọn đáp án đúng nhất hoặc viết ý kiến của mình vào chỗ trống nhé!
Câu 1: Cốc Nhỏ, Chai Nhựa và Bát Sứ tranh cãi nhau về điều gì?
Đáp án đúng là: b. Hình dáng của nước.
Các bạn nhỏ đã đưa ra những ý kiến khác nhau về việc nước có hình dạng như thế nào.
Câu 2: Ý kiến của Cốc Nhỏ, Chai Nhựa và Bát Sứ về hình dáng của nước có gì giống nhau?
Đáp án đúng là: c. Nước có hình như vật chứa nó.
Các bạn đều nghĩ nước sẽ có hình dạng giống như cái cốc, cái bát hay cái chai mà các bạn nhìn thấy.
Câu 3: Lời giải thích của bác Tủ Gỗ giúp ba bạn Bát Sứ, Cốc Nhỏ và Chai Nhựa hiểu được điều gì về hình dáng của nước?
Đáp án đúng là: a. Nước không có hình dáng cố định.
Bác Tủ Gỗ đã giải thích rất rõ ràng cho các bạn hiểu về sự thay đổi hình dạng của nước.
Câu 4: Vì sao ba bạn Cốc Nhỏ, Chai Nhựa và Bát Sứ đã tranh cãi gay gắt?
Đáp án đúng là: d. Cả ba ý trên.
Khi các bạn còn bé, các bạn chưa hiểu hết về nước, chưa biết nhìn nhận vấn đề từ nhiều phía và khi có ý kiến khác biệt, các bạn dễ dàng không kiềm chế được cảm xúc.
Câu 5: Câu sau có mấy từ láy?
“Trong không gian yên ắng chỉ còn nghe thấy tiếng tí tách của những hạt mưa rơi.”
Đáp án đúng là: a. 2 từ
Đó là các từ: “yên ắng” và “tí tách”.
Câu 6: Dấu gạch ngang trong câu sau có tác dụng gì?
Bát Sứ không đồng tình, ngúng nguẩy:
– Cốc Nhỏ nói sai rồi!
Đáp án đúng là: a. Đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại.
Dấu gạch ngang ở đây báo hiệu cho chúng ta biết lời của nhân vật Bát Sứ.
Câu 7: Từ nào không điền được vào chỗ trống trong câu sau: Đũa Kều chưa bao giờ nhìn thấy nước được đựng vừa in trong những chiếc cốc…………………à?
Đáp án đúng là: c. xinh tươi
Các từ “nhỏ xinh”, “xinh xinh”, “xinh xắn” đều diễn tả đặc điểm đẹp, đáng yêu của chiếc cốc. Từ “xinh tươi” thường dùng để tả cảnh vật, không khí hoặc khuôn mặt người.
Câu 8: Dòng nào nêu đúng bộ phận chủ ngữ của câu sau: Cô chủ nhỏ lúc nào cũng dùng tôi để đựng nước uống.
Đáp án đúng là: b. Cô chủ nhỏ
“Cô chủ nhỏ” là người thực hiện hành động “dùng tôi để đựng nước uống”.
Câu 9: Chuyển câu khiến “Các cháu đừng cãi nhau nữa!” thành hai câu khiến mới bằng cách sử dụng từ cầu khiến khác.
a) Các cháu hãy ngừng cãi nhau đi!
b) Các cháu nên nhường nhịn nhau.
Câu 10: Viết câu văn tả một giọt sương trong đó có sử dụng từ ngữ gợi tả và biện pháp so sánh.
Giọt sương tròn xoe như một viên ngọc bích nhỏ xíu, lấp lánh trên nhành lá xanh mướt.
Phần 2: Tập làm văn
Tả một loài hoa hoặc loài cây ăn quả em yêu thích.
Các em thân mến, để tả một loài hoa hoặc cây ăn quả, chúng ta sẽ thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chọn đề tài
Các em hãy suy nghĩ xem mình thích loài hoa nào hoặc cây ăn quả nào nhất. Ví dụ: Hoa hồng, cây phượng, cây cam, cây xoài, cây dưa hấu,…
Bước 2: Lập dàn ý
Sau khi chọn được đề tài, chúng ta sẽ lập dàn ý cho bài văn của mình. Dàn ý này giống như một bộ khung sườn, giúp bài văn của chúng ta đầy đủ và mạch lạc. Một dàn ý thường có ba phần chính:
1. Mở bài: Giới thiệu về loài hoa hoặc cây ăn quả mà em sẽ tả.
Ví dụ: Em có thể mở bài bằng cách giới thiệu tên loài hoa/cây và em yêu thích nó vì điều gì.
2. Thân bài: Tả chi tiết về loài hoa hoặc cây ăn quả đó.
Các em cần quan sát thật kỹ và ghi lại những đặc điểm nổi bật. Tùy vào đề tài mà chúng ta sẽ tả những gì:
* Nếu tả hoa:
– Tả cánh hoa: màu sắc, hình dáng, số lượng cánh,…
– Tả nhị hoa, nhuỵ hoa: màu sắc, hình dáng,…
– Tả cuống hoa, lá hoa: màu sắc, hình dáng, kích thước,…
– Tả mùi hương (nếu có).
– Kể về hoạt động của loài hoa đó (ví dụ: nở vào buổi sáng, thu hút bướm,…).
* Nếu tả cây ăn quả:
– Tả gốc cây, thân cây: vỏ sần sùi hay nhẵn, màu sắc, kích thước,…
– Tả cành cây, tán lá: cành vươn ra sao, lá xanh mướt hay có màu khác, hình dáng lá,…
– Tả hoa của cây (nếu có): màu sắc, hình dáng, thời điểm ra hoa,…
– Tả quả: hình dáng, màu sắc khi còn xanh và khi chín, kích thước, vị, mùi hương,…
– Kể về cây đó mang lại lợi ích gì cho con người.
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về loài hoa hoặc cây ăn quả đó.
Ví dụ: Em có thể kết bài bằng cách khẳng định lại tình cảm yêu mến của mình hoặc mong ước về loài hoa/cây đó.
Bước 3: Viết bài văn
Dựa vào dàn ý đã lập, các em hãy viết thành một bài văn hoàn chỉnh. Khi viết, các em hãy cố gắng sử dụng các từ ngữ gợi tả, gợi cảm, các biện pháp so sánh, nhân hóa (nếu phù hợp) để bài văn thêm sinh động và hấp dẫn.
Ví dụ về một bài văn tả hoa hồng (chỉ là ví dụ để các em tham khảo cách làm):
Đoạn Mở bài:
Trong vườn nhà em có rất nhiều loài hoa, nhưng em yêu thích nhất là hoa hồng.
Đoạn Thân bài:
Hoa hồng có rất nhiều màu sắc khác nhau. Cây hoa hồng nhà em có những bông màu đỏ thắm, trông thật rực rỡ. Những cánh hoa mềm mại như nhung, xếp chồng lên nhau thành từng lớp. Nhụy hoa màu vàng tươi nằm e ấp ở giữa. Trên mỗi bông hoa hồng đều có những chiếc gai nhỏ xinh, như những người lính gác bảo vệ vẻ đẹp của nó. Những chiếc lá xanh mướt, viền lá có răng cưa, bám chắc vào cành. Mỗi sớm mai thức dậy, em đều thấy những bông hoa hồng tỏa ra một mùi hương dịu nhẹ, quyến rũ.
Đoạn Kết bài:
Em rất yêu quý cây hoa hồng nhà mình. Em mong rằng những bông hoa sẽ mãi tươi thắm và tỏa hương thơm ngát.
Các em hãy tự mình chọn đề tài và thực hiện bài tập này nhé! Cô tin là các em sẽ làm bài thật tốt! Nếu có gì thắc mắc, cứ mạnh dạn hỏi cô nhé!
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
1.b
2.c
3.a
4.d
5.a
6.a
7.c
8.b
9.Chuyển câu khiến thành 2 câu khiến khác:
a) Các cháu hãy ngừng cãi nhau nào!
b) Làm ơn đừng cãi nhau nữa nhé!
10. Giọt sương long lanh như viên ngọc nhỏ lấp lánh dưới ánh nắng ban mai.
11.Bài văn tả cây xoài
Trong khu vườn nhỏ phía sau nhà em, có một cây xoài to và rất sai quả. Đó là loài cây mà em yêu thích nhất vì không chỉ mang lại bóng mát mà còn cho em những trái xoài ngọt lịm mỗi độ hè về.
Cây xoài được ông ngoại em trồng từ rất lâu rồi. Bây giờ nó đã cao lớn sừng sững, tán cây xòe rộng như một chiếc ô xanh mát. Thân cây to và xù xì, lớp vỏ nâu sẫm có nhiều vết nứt nẻ như chứng tích của thời gian. Từ thân chính tỏa ra nhiều cành nhỏ, cành nào cũng đầy lá. Lá xoài dài, nhọn hai đầu, màu xanh đậm, bóng loáng, lúc còn non thì xanh nhạt và hơi cong cong.
Mỗi mùa xuân đến, cây bắt đầu ra hoa. Hoa xoài nhỏ li ti, kết thành từng chùm, có màu vàng nhạt và hương thơm thoang thoảng. Những con ong, con bướm thường bay đến đậu trên các chùm hoa, như thể đang thì thầm cùng hoa điều gì đó. Khi hoa tàn, những trái xoài non dần dần hình thành. Ban đầu, quả còn nhỏ và xanh, sau đó lớn dần và khi chín thì chuyển sang màu vàng ươm, vỏ căng bóng. Cắn một miếng xoài chín, em cảm nhận được vị ngọt thanh xen lẫn một chút chua dịu, hương thơm lan tỏa trong miệng thật khó quên.
Em rất thích cây xoài nhà mình. Không chỉ bởi quả ngon mà còn vì đó là kỷ niệm gắn liền với tuổi thơ, với những buổi trưa hè nằm võng dưới gốc cây nghe ông kể chuyện cổ tích, hay những buổi cùng mẹ hái xoài, ríu rít tiếng cười vang cả khu vườn.
Cây xoài như một người bạn thân thiết trong ngôi nhà em. Em sẽ chăm sóc cây thật tốt để cây mãi xanh tươi và gắn bó với gia đình em qua nhiều năm tháng.