Đọc bài thơ Khóc Dương Khuê, hãy cho biết tại sao tác giả lại ”đắn đo không viế…
Chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết từng câu hỏi một cách chi tiết nhé.
Câu hỏi 1: Tại sao tác giả lại ”đắn đo không viết”?
Để trả lời câu hỏi này, các em cần hiểu rõ hoàn cảnh của nhà thơ Nguyễn Khuyến lúc bấy giờ. Tác giả “đắn đo không viết” không phải vì ông không biết viết gì, mà bởi những lý do sâu sắc sau đây:
Bước 1: Nỗi đau quá lớn và đột ngột.
Tin người bạn thân thiết là Dương Khuê qua đời đến với Nguyễn Khuyến một cách quá bất ngờ. Nỗi đau mất đi một người bạn tri kỷ, một người đã cùng mình trải qua bao thăng trầm của cuộc đời là một cú sốc quá lớn. Trước sự mất mát to lớn ấy, mọi cảm xúc trong lòng tác giả trở nên rối bời, nghẹn ngào. Nỗi đau ấy dường như làm tê liệt cả tâm trí và hành động, khiến ông không thể cất lời, không thể cầm bút.
Bước 2: Cảm thấy lời nói, câu chữ bất lực.
Tình bạn giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê là một tình bạn kéo dài hàng chục năm với vô vàn kỷ niệm. Làm sao có thể dùng vài câu chữ, một bài thơ ngắn ngủi để nói hết được cả một đời người, cả một đời bạn? Tác giả cảm thấy bất cứ lời lẽ nào cũng trở nên nhỏ bé, sáo rỗng và không đủ sức để diễn tả hết chiều sâu của tình bạn và nỗi đau mất mát. Viết ra lúc này dường như là làm giảm nhẹ đi nỗi đau và tình cảm thiêng liêng ấy.
Bước 3: Hành động “đắn đo” thể hiện sự trân trọng.
Việc “đắn đo không viết”, mà trong bài thơ cụ thể là “Dăm ba lần giở, bút sa, không đành”, cho thấy một sự trân trọng vô cùng lớn đối với người bạn đã khuất. Ông không muốn viết một bài thơ điếu qua loa, vội vã. Bài thơ khóc bạn phải là những lời gan ruột, phải xứng đáng với tầm vóc của người đã mất và chiều sâu của tình bạn giữa hai người. Sự đắn đo ấy chính là sự chuẩn bị về mặt tâm lý, để khi hạ bút, từng câu chữ sẽ là từng giọt nước mắt, là tiếng lòng thổn thức, chân thành nhất.
Tóm lại: Tác giả “đắn đo không viết” vì nỗi đau quá lớn khiến tâm trí rối bời, cảm thấy ngôn từ bất lực trước sự mất mát và vì ông muốn dành cho người bạn tri kỷ của mình những lời thơ chân thành, sâu sắc nhất, xứng đáng với tình bạn vĩ đại của họ.
Câu hỏi 2: Chi tiết trên cho thấy mối quan hệ của Nguyễn Khuyến và Dương Khuê như thế nào?
Chỉ qua chi tiết “đắn đo không viết” thôi, chúng ta đã có thể thấy được chiều sâu trong mối quan hệ của hai nhà thơ.
Bước 1: Đó không phải là một tình bạn thông thường.
Nếu chỉ là bạn bè xã giao bình thường, người ta có thể dễ dàng viết một bài thơ chia buồn theo khuôn sáo. Nhưng ở đây, Nguyễn Khuyến đã phải “đắn đo”, phải “không đành”. Điều đó chứng tỏ Dương Khuê có một vị trí vô cùng đặc biệt, không thể thay thế trong lòng Nguyễn Khuyến. Nỗi đau của Nguyễn Khuyến là nỗi đau mất đi một phần tâm hồn mình.
Bước 2: Đó là tình bạn tri âm, tri kỷ.
Sự đau đớn đến mức không thể cất lời là biểu hiện cao nhất của một tình bạn tri âm, tri kỷ. “Tri âm” nghĩa là thấu hiểu tiếng lòng của nhau (như Bá Nha – Tử Kỳ trong điển tích xưa). “Tri kỷ” là hiểu rõ về con người của nhau. Nguyễn Khuyến và Dương Khuê chính là những người bạn như vậy. Họ không chỉ là bạn thơ, bạn rượu, mà còn là những người thấu hiểu, đồng cảm sâu sắc với lý tưởng và tâm sự của nhau. Mất Dương Khuê là mất đi người bạn duy nhất có thể lắng nghe và thấu hiểu tiếng lòng mình.
Bước 3: Tình bạn ấy vô cùng sâu sắc, bền chặt và chân thành.
Phản ứng “đắn đo không viết” là một phản ứng rất thật, rất đời thường khi con người đối diện với một nỗi đau quá lớn. Nó cho thấy tình cảm mà Nguyễn Khuyến dành cho bạn không hề màu mè, giả tạo. Nó là tình cảm được vun đắp qua năm tháng, bền chặt như keo sơn, chân thành từ sâu thẳm trái tim. Nỗi đau ấy chính là minh chứng hùng hồn nhất cho một tình bạn vĩ đại.
Kết luận: Chi tiết tác giả “đắn đo không viết” đã cho chúng ta thấy mối quan hệ giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê là một tình bạn tri âm, tri kỷ hiếm có, một mối liên kết tâm hồn vô cùng sâu sắc và bền chặt. Đó là một trong những tình bạn vĩ đại và đáng ngưỡng mộ nhất trong lịch sử văn học Việt Nam.
Cô hy vọng phần giải đáp chi tiết này sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn về tình bạn cao đẹp trong bài thơ. Chúc các em học tốt
\(***\)\(color[black][#ngqtrang2202]\)\(***\)
“Câu thơ nghĩ đắn đo không viết
Viết đưa ai, ai biết mà đưa.”
\(@\) Trong bài thơ Khóc Dương Khuê, tác giả đắn đo không viết vì bác Dương \(-\) người bạn thân thiết của Nguyễn Khuyến không còn trên thế gian nữa, bởi vậy, viết bài thơ này nhưng rồi để cho ai, người ấy đã từ giã trần gian rồi làm sao đưa được
\(@\) Từ hai câu thơ trên, cho thấy mối quan hệ của Nguyễn Khuyến và Dương Khuê
\(->\) Cho thấy Nguyễn Khuyến và Dương Khuê là hai người bạn thân thiết, tri kỉ của nhau, khi thấy bạn đã ra đi, Nguyễn Khuyến cảm thấy đau đớn, bàng hoàng, cô đơn. Bởi cả hai người đã cùng nhau gắn bó, chia sẻ buồn vui, có những kỉ niệm rất khó quên. Giờ đây, khi Dương Khuê mất, ông mới hồi tưởng lại những khoảnh khắc tuyệt vời được bên người bạn tri kỉ mà lòng đau khổ, xót thương
“Câu thơ nghĩ đắn đo không viết,
Viết đưa ai, ai biết mà đưa”
\(->\) Tác giả đắn đo không viết vì giờ đây, bác Dương \(->\) Dương Khê người bạn của Nguyễn Khuyến đã mất, vì thế ông đắn đo bởi ông viết vì muốn giành cho Dương Khê mà nay Dương Khê đã không còn.
\(->\) Từ đó cho thấy tình bạn của Dương Khê và Nguyễn Khuyến là vô cùng thân thiết, gắn kết, như anh em ruột thịt, chí cốt. Vì Dương Khê là người bạn như tri kỷ của Nguyễn Khuyến, cùng ông yêu thích, hợp nhau trong văn chương.