Bài ca dao:

Con cò lặn lội bờ sông,
Mẹ đi tưới nước cho bông có đài.
Trông trời, trông nước, trông mây,
Trông cho lúa chín hột xây nặng nhành,
Trông cho rau muống mau xanh
Để mẹ nấu một bát canh đậm đà,
Mát lòng sau bữa rau cà,
Cho con mau lớn việc nhà con lo.

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi trả lời các câu hỏi.

Câu 1. Bài ca dao viết theo thể thơ nào?

Các em hãy quan sát vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần của bài ca dao này.
Dòng đầu tiên có 6 tiếng, dòng thứ hai có 6 tiếng, dòng thứ ba có 6 tiếng, dòng thứ tư có 8 tiếng, dòng thứ năm có 6 tiếng, dòng thứ sáu có 8 tiếng, dòng thứ bảy có 6 tiếng, dòng thứ tám có 8 tiếng.
Tuy nhiên, chúng ta cần xét đến thể thơ chính của ca dao Việt Nam. Thể thơ lục bát là thể thơ truyền thống, gồm các cặp câu lục (6 tiếng) và bát (8 tiếng), có cách gieo vần đặc trưng. Bài ca dao này có sự luân phiên giữa câu 6 và câu 8, và cách gieo vần cũng rất quen thuộc của thể lục bát.

Vì vậy, đáp án đúng là:
A. Lục bát

Câu 2. Bài ca dao viết về điều gì?

Chúng ta hãy cùng phân tích nội dung từng phần của bài ca dao.
Hai câu đầu: “Con cò lặn lội bờ sông, / Mẹ đi tưới nước cho bông có đài.” gợi lên hình ảnh người mẹ tần tảo, vất vả làm việc đồng áng.
Tiếp theo là các câu: “Trông trời, trông nước, trông mây, / Trông cho lúa chín hột xây nặng nhành, / Trông cho rau muống mau xanh / Để mẹ nấu một bát canh đậm đà, / Mát lòng sau bữa rau cà,” thể hiện những mong mỏi, hy vọng của người mẹ vào mùa màng bội thu, mong cho gia đình có đủ đầy, sung túc.
Cuối cùng là câu: “Cho con mau lớn việc nhà con lo.” thể hiện tình yêu thương sâu sắc và sự kỳ vọng của mẹ vào tương lai của con.
Như vậy, bài ca dao này đã bao quát cả sự vất vả, tần tảo, tình yêu thương và những hy vọng của người mẹ dành cho con.

Vì vậy, đáp án đúng là:
D. Sự tần tảo, vất vả của mẹ và tình yêu, sự kì vọng của mẹ với con.

Câu 3. Bài ca dao gieo vần ở những tiếng nào?

Vần trong thơ ca dao là yếu tố quan trọng tạo nên nhạc điệu và sự gắn kết giữa các câu. Chúng ta sẽ lần lượt tìm các tiếng vần với nhau.
Tiếng “sông” ở câu 1, không có tiếng nào vần với nó ở cuối câu.
Tiếng “đài” ở câu 2, không có tiếng nào vần với nó ở cuối câu.
Tiếng “mây” ở câu 3, vần với tiếng “xây” ở câu 4 và tiếng “xanh” ở câu 5.
Tiếng “nhành” ở câu 4, không có tiếng nào vần với nó ở cuối câu.
Tiếng “xanh” ở câu 5, đã vần với “mây”, “xây”.
Tiếng “đà” ở câu 6, vần với tiếng “cà” ở câu 7 và tiếng “nhà” ở câu 8.
Tiếng “canh” ở câu 6, đã vần với “xanh”.
Tiếng “cà” ở câu 7, đã vần với “đà”, “nhà”.
Tiếng “nhà” ở câu 8, đã vần với “đà”, “cà”.

Kiểm tra lại các đáp án:
A. sông nước mây, xây nhành-xanh-canh, đà-cà-nhà. (Sai vì “nước” không vần với “sông”, “nhành” không vần với “xây” và “xanh”).
B. sông bông, mây xây, nhành-xanh-canh, đà-cà-nhà. (Sai vì “sông” không vần với “bông”, “nhành” không vần với “xanh”, “canh”).
C. sông bông, mây xây, nhành-xanh, đà-cà-nhà (Sai vì “sông” không vần với “bông”, “nhành” không vần với “xanh”).
D. sông bông, đài-nước, mây xây, nhành-xanh-canh, đà-cà-nhà (Sai vì “sông” không vần với “bông”, “đài” không vần với “nước”).

Có vẻ như trong các đáp án có sự nhầm lẫn về các tiếng vần. Dựa trên cách gieo vần thông thường của lục bát, ta có các tiếng vần ở cuối các câu như sau:
– Vần lưng: tiếng thứ 6 của câu lục vần với tiếng thứ 6 của câu bát.
– Vần chân: tiếng thứ 6 của câu bát vần với tiếng thứ 6 của câu lục tiếp theo và tiếng thứ 6 của câu bát kế tiếp.

Ở đây, ta xét vần chân chính:
Tiếng “mây” (câu 3) vần với tiếng “xây” (câu 4) và tiếng “xanh” (câu 5).
Tiếng “canh” (câu 6) vần với tiếng “nhành” (câu 4) – Đây là vần lưng. Tuy nhiên, câu hỏi hỏi vần ở “tiếng nào”, nên ta xem xét cả vần lưng và vần chân.
Tiếng “đà” (câu 6) vần với tiếng “cà” (câu 7) và tiếng “nhà” (câu 8).

Xem lại các đáp án và cách gieo vần:
“bông” (câu 2) và “sông” (câu 1) – không vần.
“đài” (câu 2) và “nước” (câu 3) – không vần.
“mây” (câu 3) và “xây” (câu 4) – vần.
“nhành” (câu 4) và “xanh” (câu 5) – vần.
“canh” (câu 6) và “xanh” (câu 5) – vần.
“đà” (câu 6) và “cà” (câu 7) và “nhà” (câu 8) – vần.

Vậy, các tiếng vần chính là: mây – xây – xanh – canh, nhành – xanh – canh, đà – cà – nhà.
Xét lại các đáp án, có thể có sự nhầm lẫn trong cách ra đề hoặc các lựa chọn. Tuy nhiên, nếu xét các cặp vần chính, ta thấy:
“mây” vần với “xây” và “xanh”.
“xanh” vần với “canh”.
“nhành” có thể được coi là vần lưng với “xanh”, “canh”.
“đà” vần với “cà” và “nhà”.

Nếu xét các tiếng cuối câu theo từng khổ thơ:
Khổ 1: sông, đài
Khổ 2: mây, nhành, xanh
Khổ 3: canh, cà, nhà

Cách gieo vần của lục bát:
Câu lục: Tiếng thứ 6 vần với tiếng thứ 6 câu bát kế tiếp.
Câu bát: Tiếng thứ 6 vần với tiếng thứ 6 câu lục kế tiếp và tiếng thứ 6 câu bát kế tiếp.

Áp dụng vào bài ca dao:
Câu 1: sông (6)
Câu 2: đài (6)
Câu 3: mây (6) – vần với xây (câu 4, tiếng 6), xanh (câu 5, tiếng 6)
Câu 4: nhành (6) – vần với xanh (câu 5, tiếng 6) (vần lưng)
Câu 5: xanh (6) – vần với canh (câu 6, tiếng 6) (vần chân)
Câu 6: canh (6) – vần với cà (câu 7, tiếng 6) (vần lưng)
Câu 7: cà (6) – vần với nhà (câu 8, tiếng 6) (vần chân)
Câu 8: nhà (6)

Tiếng vần với nhau:
mây – xây – xanh – canh
nhành – xanh – canh
đà – cà – nhà

Các đáp án đều có những điểm chưa hoàn toàn chính xác. Tuy nhiên, ta chọn đáp án gần nhất với cách gieo vần của bài.
Trong các đáp án, chỉ có đáp án A có chuỗi vần “nhành-xanh-canh” và “đà-cà-nhà” khá tương đồng với cách gieo vần. Tuy nhiên, “sông nước mây” là không chính xác.
Đáp án B có “mây xây” và “nhành-xanh-canh”, “đà-cà-nhà”, nhưng “sông bông” không đúng.
Đáp án C có “mây xây”, “nhành-xanh”, “đà-cà-nhà”, nhưng “sông bông” không đúng.
Đáp án D có “mây xây”, “nhành-xanh-canh”, “đà-cà-nhà”, nhưng “sông bông” và “đài-nước” không đúng.

Xem xét lại các tiếng vần mạnh nhất:
mây – xây – xanh
canh – xanh
đà – cà – nhà

Có lẽ đề bài muốn hỏi các tiếng vần ở cuối các câu hoặc các tiếng vần với nhau trong các cặp câu.
Nếu xét các tiếng cuối câu:
sông, đài, mây, nhành, xanh, canh, cà, nhà.
Vần: mây – xây – xanh – canh (vần lưng, vần chân).
Vần: nhành – xanh – canh (vần lưng).
Vần: đà – cà – nhà (vần lưng, vần chân).

Nếu dựa vào đáp án A: “sông nước mây, xây nhành-xanh-canh, đà-cà-nhà.”
“sông” – không vần. “nước” – không vần. “mây” – vần với “xây”, “xanh”.
“xây” – vần với “mây”, “xanh”.
“nhành” – vần với “xanh”.
“xanh” – vần với “mây”, “xây”, “nhành”, “canh”.
“canh” – vần với “xanh”.
“đà” – vần với “cà”, “nhà”.
“cà” – vần với “đà”, “nhà”.
“nhà” – vần với “đà”, “cà”.

Đáp án A có chứa các cặp vần đúng như “xây”, “xanh”, “canh” và “đà”, “cà”, “nhà”. Phần “sông nước mây” là không chính xác. Tuy nhiên, so với các đáp án khác, đáp án A có nhiều tiếng vần chính xác hơn. Có khả năng đề bài có sai sót. Tuy nhiên, ta chọn đáp án A vì có chứa các chuỗi vần đúng.

Vì thế, chúng ta chọn đáp án gần nhất:
A. sông nước mây, xây nhành-xanh-canh, đà-cà-nhà.

Câu 4. Cách ngắt nhịp nào đúng với khổ thơ sau?

Cách ngắt nhịp giúp bài thơ có nhạc điệu, thể hiện đúng cảm xúc của lời thơ. Với thể thơ lục bát, nhịp phổ biến là 3/3 cho câu lục và 4/4 hoặc 2/2/4 cho câu bát.

Chúng ta cùng xem xét từng đáp án:
A. Trông trời/, trông nước/, trông mây, (3/3) – đúng
Trông cho lúa chín/ hột xây nặng nhành, (6) – không ngắt nhịp rõ ràng
Trông cho rau muống mau xanh (6) – không ngắt nhịp rõ ràng
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà, (2/4/2) – có thể, nhưng chưa chuẩn
Mát lòng/ sau bữa rau cà, (2/4) – đúng
Cho con mau lớn/ việc nhà con lo. (4/4) – đúng

B. Trông trời/, trông nước/, trông mây, (3/3) – đúng
Trông cho/ lúa chín/ hột xây/ nặng nhành, (2/2/2/2) – không đúng cho câu bát 8 tiếng.
Trông cho/ rau muống/ mau xanh (2/2/2) – không đúng cho câu lục 6 tiếng.
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà, (2/4/2) – có thể
Mát lòng/ sau bữa rau cà, (2/4) – đúng
Cho con mau lớn/việc nhà con lo. (4/4) – đúng

C. Trông trời/, trông nước/, trông mây, (3/3) – đúng
Trông cho/ lúa chín hột xây/ nặng nhành, (4/4) – không đúng cho câu bát 8 tiếng.
Trông cho/ rau muống mau xanh (2/4) – không đúng cho câu lục 6 tiếng.
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà, (2/4/2) – có thể
Mát lòng/ sau bữa rau cà, (2/4) – đúng
Cho con mau lớn/ việc nhà con lo. (4/4) – đúng

D. Trông trời/, trông nước, trông mây, (3/3) – đúng
Trông cho/ lúa chín/ hột xây/ nặng nhành, (2/2/2/2) – không đúng.
Trông cho/ rau muống/ mau xanh (2/2/2) – không đúng.
Để mẹ/ nấu một/ bát canh/ đậm đà, (2/1/1/2) – không đúng.
Mát lòng/ sau bữa rau cà, (2/4) – đúng
Cho con mau lớn/việc nhà con lo. (4/4) – đúng

Chúng ta cần xem xét nhịp 4/4 cho câu bát 8 tiếng và nhịp 3/3 cho câu lục 6 tiếng là phổ biến.
Ở đây, ta có thể thấy nhịp 4/4 cho câu 8 tiếng:
“Trông cho lúa chín hột xây nặng nhành” có thể ngắt 4/4: Trông cho lúa chín / hột xây nặng nhành.
“Để mẹ nấu một bát canh đậm đà” có thể ngắt 4/4: Để mẹ nấu một bát canh / đậm đà. Hoặc 2/4/2: Để mẹ / nấu một bát canh / đậm đà.
“Cho con mau lớn việc nhà con lo” có thể ngắt 4/4: Cho con mau lớn / việc nhà con lo.

Nhịp 3/3 cho câu 6 tiếng:
“Trông trời, trông nước, trông mây” – 3/3 là đúng.
“Trông cho rau muống mau xanh” – có thể ngắt 3/3: Trông cho rau muống / mau xanh.

Xem lại đáp án A:
Trông trời/, trông nước/, trông mây, (3/3) – đúng
Trông cho lúa chín/ hột xây nặng nhành, (6) – cái này chưa rõ ràng. Nếu ngắt là “Trông cho lúa chín / hột xây nặng nhành” thì là 4/4.
Trông cho rau muống mau xanh (6) – nếu ngắt là “Trông cho rau muống / mau xanh” thì là 3/3.
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà, (2/4/2) – chấp nhận được
Mát lòng/ sau bữa rau cà, (2/4) – đúng
Cho con mau lớn/ việc nhà con lo. (4/4) – đúng

Đáp án A có nhịp 3/3 cho câu 3, nhịp 2/4 cho câu 7 và nhịp 4/4 cho câu 8. Câu 4, 5, 6 còn chưa rõ ràng.
Hãy xem xét lại cách ngắt phổ biến của lục bát.
Câu lục (6 tiếng) thường ngắt 3/3.
Câu bát (8 tiếng) thường ngắt 4/4 hoặc 2/2/4.

Nếu xét nhịp 4/4 cho câu bát:
Trông cho lúa chín/ hột xây nặng nhành (4/4)
Để mẹ nấu một bát canh/ đậm đà (6/2) – không đúng, phải là 4/4 hoặc 2/2/4
Cho con mau lớn/ việc nhà con lo (4/4)

Nếu xét nhịp 2/2/4 cho câu bát:
Trông cho lúa chín/ hột xây/ nặng nhành (2/2/2/2) – không đúng
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà (2/4/2) – đúng
Cho con mau lớn/ việc nhà con lo (4/4) – đúng

Xem lại đáp án B:
Trông trời/, trông nước/, trông mây, (3/3) – đúng
Trông cho/ lúa chín/ hột xây/ nặng nhành, (2/2/2/2) – không đúng
Trông cho/ rau muống/ mau xanh (2/2/2) – không đúng
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà, (2/4/2) – đúng
Mát lòng/ sau bữa rau cà, (2/4) – đúng
Cho con mau lớn/việc nhà con lo. (4/4) – đúng

Đáp án B có nhịp 3/3 cho câu 3, nhịp 2/4/2 cho câu 6, nhịp 2/4 cho câu 7, nhịp 4/4 cho câu 8. Nhưng câu 4 và 5 ngắt không đúng.

Xem xét lại đáp án A, ta thấy các nhịp đều có thể chấp nhận được trong cách đọc diễn cảm. Đặc biệt, các dấu “/” chia các tiếng theo đúng ngữ nghĩa và nhịp điệu của bài ca dao.
Câu 4: “Trông cho lúa chín/ hột xây nặng nhành” – có thể hiểu là “Trông cho lúa chín” (4 tiếng) / “hột xây nặng nhành” (4 tiếng). Đây là nhịp 4/4.
Câu 5: “Trông cho rau muống mau xanh” – có thể ngắt “Trông cho rau muống” (4 tiếng) / “mau xanh” (2 tiếng) – không đúng. Hoặc “Trông cho” (2 tiếng) / “rau muống mau xanh” (4 tiếng) – không đúng. Nhịp phổ biến là 3/3 hoặc 2/4. Nếu là 3/3 thì “Trông cho rau muống” (4) / “mau xanh” (2) – không đúng. Nếu là 2/4 thì “Trông cho” (2) / “rau muống mau xanh” (4) – không đúng.
Tuy nhiên, trong cách đọc, ta có thể ngắt “Trông cho rau muống mau xanh” thành 2/4: “Trông cho” / “rau muống mau xanh”.

Xem lại đáp án A lần nữa, ta thấy các dấu ngắt nhịp có vẻ hợp lý nhất.
Trông trời/, trông nước/, trông mây, (3/3)
Trông cho lúa chín/ hột xây nặng nhành, (4/4) – Nhịp 4/4 cho câu bát là đúng.
Trông cho rau muống mau xanh (6) – có thể ngắt 3/3: “Trông cho rau muống” / “mau xanh”. Nhưng không có dấu ngắt. Nếu ngắt là “Trông cho rau muống mau xanh” (6) là nhịp đều.
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà, (2/4/2) – đúng.
Mát lòng/ sau bữa rau cà, (2/4) – đúng.
Cho con mau lớn/ việc nhà con lo. (4/4) – đúng.

Vậy, đáp án A là hợp lý nhất.

A. Trông trời/, trông nước/, trông mây,
Trông cho lúa chín/ hột xây nặng nhành,
Trông cho rau muống mau xanh
Để mẹ/ nấu một bát canh/ đậm đà,
Mát lòng/ sau bữa rau cà,
Cho con mau lớn/ việc nhà con lo.

Câu 5. Dòng thơ nào sau đây chứa biện pháp ẩn dụ?

Ẩn dụ là biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên của sự vật, hiện tượng khác dựa trên sự tương đồng về đặc điểm nào đó mà không cần dùng từ so sánh.

A. Con cò lặn lội bờ sông. – Đây là hình ảnh thực tế, tả cảnh.
B. Trông cho rau muống mau xanh. – Đây là mong ước thực tế về cây trồng.
C. Mát lòng sau bữa rau cà. – “Mát lòng” ở đây không phải là cảm giác về nhiệt độ mà là sự an tâm, vui vẻ, hài lòng. Việc ăn một bữa ăn giản dị như rau cà mà cảm thấy “mát lòng” cho thấy sự thanh đạm, no đủ và hạnh phúc. Đây là một dạng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác hoặc ẩn dụ ý nghĩa.
D. Cho con mau lớn việc nhà con lo. – Đây là lời dặn dò trực tiếp.

Trong các lựa chọn, “mát lòng” trong ngữ cảnh này mang ý nghĩa sâu sắc hơn là chỉ cảm giác mát mẻ về thể chất. Nó ẩn dụ cho sự bình yên, ấm áp trong lòng, sự đủ đầy và mãn nguyện sau khi lao động vất vả.

Vì vậy, đáp án đúng là:
C. Mát lòng sau bữa rau cà.

Câu 6. Bài ca dao trên sử dụng mấy từ láy?

Từ láy là từ được tạo thành do sự lặp lại hoặc biến đổi âm thanh của một tiếng gốc hoặc hai tiếng có âm thanh tương tự nhau.

Chúng ta cùng tìm các từ láy trong bài:
– “lặn lội”: Lặp lại phụ âm đầu ‘l’ và thanh bằng. Đây là từ láy.
– “đậm đà”: Lặp lại vần ‘a’. Đây là từ láy.
– “mau xanh”: Không phải từ láy.

Vậy có 2 từ láy là “lặn lội” và “đậm đà”.

Vì vậy, đáp án đúng là:
B. 2

Câu 7. Bài ca dao trên sử dụng mấy từ ghép?

Từ ghép là từ được tạo thành từ hai hoặc nhiều tiếng có nghĩa.

Chúng ta cùng tìm các từ ghép:
– bờ sông (bờ + sông)
– tưới nước (tưới + nước)
– có đài (có + đài) – đây là cụm động từ.
– trông trời (trông + trời)
– trông nước (trông + nước)
– trông mây (trông + mây)
– lúa chín (lúa + chín)
– hột xây (hột + xây)
– nặng nhành (nặng + nhành)
– rau muống (rau + muống)
– mau xanh (mau + xanh)
– nấu canh (nấu + canh)
– bát canh (bát + canh)
– rau cà (rau + cà)
– mau lớn (mau + lớn)
– việc nhà (việc + nhà)
– con lo (con + lo)

Trong các từ này, ta xét các từ ghép thực nghĩa (từ ghép có nghĩa mới so với nghĩa của các tiếng tạo thành).
bờ sông, tưới nước, trông trời, trông nước, trông mây, lúa chín, hột xây, rau muống, bát canh, rau cà, việc nhà.
Số lượng từ ghép là nhiều hơn 4.

Chúng ta xem lại các lựa chọn. Có thể đề bài chỉ yêu cầu tìm một số từ ghép tiêu biểu.
Nếu xét các từ có hai tiếng mang nghĩa rõ ràng:
bờ sông, lúa chín, rau muống, bát canh, rau cà, việc nhà. (6 từ)
Tưới nước, trông trời, trông nước, trông mây, hột xây, nặng nhành, mau xanh, nấu canh, mau lớn, con lo. (Các từ này có thể coi là cụm từ hoặc từ ghép tùy theo cách hiểu)

Nếu xét các từ ghép chặt chẽ, có nghĩa mới:
bờ sông, lúa chín, rau muống, bát canh, rau cà, việc nhà.
Ta có ít nhất 6 từ ghép. Tuy nhiên, các đáp án chỉ có tối đa là 4. Điều này cho thấy có thể có cách hiểu khác về từ ghép hoặc các từ ghép được chọn lọc là những từ ghép quan trọng nhất về nội dung.

Hãy xem xét lại bài học về từ ghép trong sách giáo khoa lớp 6. Thường thì các bài tập về từ ghép sẽ tập trung vào các từ ghép có nghĩa biểu hình, nghĩa tổng hợp.

Nếu chỉ đếm các từ có hai tiếng trở lên và đều có nghĩa:
bờ sông, tưới nước, trông trời, trông nước, trông mây, lúa chín, hột xây, nặng nhành, rau muống, mau xanh, nấu canh, bát canh, mát lòng, rau cà, mau lớn, việc nhà.
Số lượng này vẫn nhiều hơn 4.

Có khả năng đề bài chỉ yêu cầu tìm một số từ ghép nổi bật.
Nếu ta chọn các từ ghép thể hiện rõ hoạt động và sự vật:
bờ sông, lúa chín, rau muống, bát canh, việc nhà. (5 từ)

Kiểm tra lại một số từ có thể gây nhầm lẫn:
“tưới nước”: Là từ ghép.
“trông trời”, “trông nước”, “trông mây”: Là từ ghép.
“lúa chín”: Là từ ghép.
“rau muống”: Là từ ghép.
“bát canh”: Là từ ghép.
“rau cà”: Là từ ghép.
“việc nhà”: Là từ ghép.

Trong các đáp án chỉ có tối đa là 4. Điều này có thể là:
1. Đề bài chỉ yêu cầu tìm một số từ ghép nhất định.
2. Có những từ chúng ta coi là từ ghép nhưng sách giáo khoa lại phân loại khác.

Nếu ta tập trung vào các từ ghép thể hiện rõ sự vật, hoạt động chính trong bài:
bờ sông, lúa chín, rau muống, bát canh, việc nhà.
Ta có 5 từ.

Nếu ta xét các cặp tiếng có nghĩa và đứng liền nhau:
bờ sông (2)
tưới nước (2)
lúa chín (2)
rau muống (2)
bát canh (2)
rau cà (2)
việc nhà (2)
Chúng ta đã có 7 từ ghép.

Trong trường hợp này, vì các đáp án không có số lớn hơn 4, ta cần xem xét lại các từ ghép quan trọng nhất hoặc có thể có cách đếm khác.
Nếu chỉ đếm các từ thể hiện sự vật quen thuộc:
bờ sông, lúa, rau muống, canh, rau cà, việc nhà.
Chúng ta hãy chọn 4 từ ghép tiêu biểu nhất:
bờ sông, lúa chín, rau muống, việc nhà.

Có thể bài tập này có yêu cầu đếm từ ghép theo một quy tắc cụ thể trong sách giáo khoa mà chúng ta cần xem lại. Tuy nhiên, dựa trên kiến thức thông thường, số lượng từ ghép là nhiều hơn.
Trong bối cảnh một bài tập trắc nghiệm, và đáp án tối đa là 4, có khả năng đề bài đang tìm kiếm một số lượng nhỏ các từ ghép tiêu biểu.
Hãy thử đếm lại một lần nữa các từ ghép có thể coi là quan trọng về mặt ý nghĩa:
bờ sông, lúa chín, rau muống, bát canh, việc nhà. (5 từ)

Nếu buộc phải chọn 4, có lẽ ta sẽ bỏ bớt một từ.
Hãy thử xem lại các lựa chọn đáp án: 1, 2, 3, 4.
Đáp án 4 là cao nhất.
Các từ ghép quan trọng và rõ ràng nhất: bờ sông, lúa chín, rau muống, việc nhà. Đây là 4 từ.

Vì vậy, ta chọn:
D. 4

Câu 8. Bài thơ chủ yếu thể hiện tình cảm gì của người viết?

Chúng ta đã phân tích nội dung bài ca dao ở câu 2. Bài ca dao khắc họa hình ảnh người mẹ tần tảo, hy sinh vì con, với những mong ước giản dị cho con được lớn khôn, khỏe mạnh. Lời thơ thể hiện sự thấu hiểu, trân trọng và biết ơn sâu sắc đối với công lao của mẹ.

A. Ca ngợi vẻ đẹp mẹ. – Có, nhưng chưa đủ.
B. Ca ngợi vẻ đẹp của tâm hồn người mẹ. – Đúng, vẻ đẹp của sự hy sinh, tần tảo, yêu thương.
C. Trân trọng và biết ơn mẹ. – Đây là tình cảm bao quát và sâu sắc nhất mà bài ca dao khơi gợi.
D. Ca ngợi tình cảm của mẹ dành cho con. – Đúng, nhưng chưa đủ bao hàm cảm xúc của người con.

Bài ca dao này vừa thể hiện vẻ đẹp tâm hồn người mẹ, vừa ca ngợi tình cảm của mẹ dành cho con, nhưng quan trọng hơn, nó khơi gợi ở người đọc (người con) lòng trân trọng và biết ơn sâu sắc.

Vì vậy, đáp án đúng là:
C. Trân trọng và biết ơn mẹ.

Câu 9. Hình ảnh “con cò lặn lội bờ sông” có ý nghĩa như thế nào trong văn bản trên?

Hình ảnh con cò là một hình ảnh quen thuộc trong ca dao Việt Nam, thường gắn liền với sự vất vả, tảo tần, bươn chải. “Lặn lội bờ sông” gợi lên sự nhọc nhằn, đi lại nhiều nơi để kiếm sống hoặc làm việc. Trong bài ca dao này, hình ảnh con cò được dùng để gợi lên hình ảnh người mẹ đang làm việc vất vả trên đồng ruộng, bên bờ sông. Nó là một phép so sánh ngầm, thể hiện sự tần tảo, chịu thương chịu khó của người mẹ.

Vậy, hình ảnh “con cò lặn lội bờ sông” có ý nghĩa:
Gợi lên sự vất vả, tần tảo, bươn chải của người mẹ.

Câu 10. Nội dung của bài ca dao khơi gợi ở em tình cảm gì đối với mẹ của mình?

Bài ca dao này đã khắc họa rất chân thực và cảm động hình ảnh người mẹ lao động vất vả, hy sinh vì con. Qua đó, chúng ta thấy được sự tần tảo, tình yêu thương bao la và những mong ước giản dị của mẹ.

Khi đọc bài ca dao này, chúng ta sẽ cảm nhận được:
1. Sự thấu hiểu và đồng cảm với những vất vả, hy sinh của mẹ.
2. Lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao trời biển của mẹ.
3. Tình yêu thương dành cho mẹ càng thêm lớn.
4. Mong muốn chăm sóc, giúp đỡ mẹ và học tập, trưởng thành để không phụ lòng mong mỏi của mẹ.

Nói tóm lại, bài ca dao khơi gợi trong em tình cảm trân trọng, yêu thương, biết ơn và mong muốn hiếu thảo, cố gắng để đền đáp công ơn của mẹ.

Các em thân mến, chúng ta đã cùng nhau đi qua từng câu hỏi của bài ca dao ý nghĩa này. Cô hy vọng các em đã hiểu rõ hơn về nội dung, nghệ thuật và những tình cảm tốt đẹp mà bài ca dao muốn truyền tải. Hãy luôn yêu thương và biết ơn mẹ của mình nhé!