***

PHẦN I: ĐỌC HIỂU

Đoạn trích:

Đam mê là điều cần thiết để thành công. Vì sự nhiệt huyết, niềm say mê trong lúc ta làm điều mình yêu thích, sẽ giúp ta vượt qua khó khăn dễ dàng hơn. Nhưng đừng nghĩ rằng chỉ cần có được đam mê thì sẽ thành công. Vì sao? Là một người lựa chọn sống với đam mê, tôi nhận ra rằng: Nếu có đam mê mà không kiên trì nỗ lực thì làm gì cũng sẽ thất bại. Bất kì công việc nào cũng sẽ có điểm mình thích, điểm mình không thích. Ngay cả khi đang làm công việc mà mình đam mê thì cũng có những ngày cực kì hứng khởi và những quãng thời gian với vô vàn khó khăn. Những thử thách trong bất kì công việc nào cũng đều tồn tại. Điều quan trọng là cam kết với việc mình làm. Cam kết để đẩy mình qua những khoảng thời gian khó khăn. Cam kết để dốc hết sức mình vượt lên trở ngại. Cam kết để ráng thêm chút nữa ngay cả khi đã rã rời. Đam mê là cái ban đầu. Nhưng ý chí, nghị lực vượt khó, sự kiên trì của bản thân là những nguyên liệu khác của chiếc bánh thành công. Đam mê cũng không phải tự dưng mà có. Nó là điểm giao thoa giữa sở thích và tiềm năng. Từ hai chất xúc tác đó, người ta tiếp theo xát, mài giũa, học tập, trau dồi, tìm kiếm cơ hội, làm việc, thực hành… Đến một lúc nào đó nó sẽ phát triển thành thiên hướng nghề nghiệp của con người. Nếu có đam mê, nhưng không rèn luyện thì tiềm năng chẳng bao giờ hé nở. (Theo Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu? – Rosie Nguyễn).

Yêu cầu:

Câu 1. (0,5 điểm) Đoạn trích trên thuộc thể loại văn bản nào?

Lời giải:

Đoạn trích trên thuộc thể loại văn bản nghị luận (hoặc văn bản thông tin mang tính nghị luận).

Giải thích: Đoạn văn trình bày quan điểm, suy nghĩ của tác giả về một vấn đề trong cuộc sống (đam mê và thành công), đưa ra các lí lẽ và dẫn chứng để thuyết phục người đọc. Đây là đặc điểm của văn bản nghị luận.

Câu 2. (1,0 điểm) Theo tác giả, cần những nguyên liệu nào để tạo nên “chiếc bánh thành công”?

Lời giải:

Theo tác giả, để tạo nên “chiếc bánh thành công”, cần những nguyên liệu sau:

• Đam mê (là cái ban đầu)
• Ý chí
• Nghị lực vượt khó
• Sự kiên trì của bản thân

Câu 3. (1,5 điểm) Chỉ ra hai phép liên kết và ghi rõ từ ngữ dùng làm phương tiện liên kết trong đoạn văn sau:

“Đam mê là điều cần thiết để thành công. Vì sự nhiệt huyết, niềm say mê trong lúc ta làm điều mình yêu thích, sẽ giúp ta vượt qua khó khăn dễ dàng hơn. Nhưng đừng nghĩ rằng chỉ cần có được đam mê thì sẽ thành công.”

Lời giải:

Trong đoạn văn trên, có thể chỉ ra hai phép liên kết và từ ngữ dùng làm phương tiện liên kết như sau:

• Phép liên kết 1: Phép nối

Từ ngữ liên kết: “Vì” (liên kết câu thứ hai với câu thứ nhất, thể hiện quan hệ nguyên nhân – kết quả).

• Phép liên kết 2: Phép nối

Từ ngữ liên kết: “Nhưng” (liên kết câu thứ ba với các câu trước đó, thể hiện quan hệ đối lập, chuyển ý).

Câu 4. (1,5 điểm) Em có đồng tình với quan điểm của tác giả “Nếu có đam mê mà không kiên trì nỗ lực thì làm gì cũng sẽ thất bại” hay không? Vì sao?

Lời giải:

Em hoàn toàn đồng tình với quan điểm của tác giả: “Nếu có đam mê mà không kiên trì nỗ lực thì làm gì cũng sẽ thất bại.”

Giải thích:

• Đam mê là yếu tố khởi đầu quan trọng: Đam mê giúp chúng ta có động lực, sự hứng thú ban đầu để bắt tay vào một công việc. Nó là ngọn lửa thắp sáng con đường, giúp chúng ta vượt qua những khó khăn ban đầu một cách dễ dàng hơn.
• Thành công không phải là con đường trải hoa hồng: Bất kỳ công việc nào, kể cả công việc ta yêu thích, cũng sẽ có lúc gặp thử thách, chán nản, hoặc những giai đoạn khó khăn tột cùng. Nếu chỉ có đam mê mà thiếu đi sự kiên trì, nỗ lực, chúng ta sẽ rất dễ bỏ cuộc khi gặp phải những trở ngại này.
• Kiên trì và nỗ lực biến đam mê thành hiện thực: Sự kiên trì là khả năng không ngừng cố gắng, không bỏ cuộc dù gặp thất bại hay khó khăn. Nỗ lực là việc dốc hết sức mình, rèn luyện, học hỏi không ngừng để nâng cao năng lực. Chỉ khi có cả đam mê và sự kiên trì, nỗ lực, chúng ta mới có thể biến những ý tưởng, mơ ước thành hiện thực, vượt qua mọi rào cản để đạt đến thành công.
• Ví dụ thực tế: Một người có đam mê chơi đàn guitar nhưng không chịu khó luyện tập mỗi ngày, không kiên trì vượt qua những giai đoạn đau tay hay khó khăn khi học kĩ thuật mới thì sẽ không bao giờ chơi giỏi được. Tương tự, một học sinh có đam mê với môn Toán nhưng lười giải bài tập, không cố gắng ôn luyện thì cũng khó đạt được kết quả cao.

Vì vậy, đam mê cần phải đi đôi với kiên trì và nỗ lực không ngừng nghỉ để dẫn đến thành công.

Câu 5. (1,5 điểm) Từ nội dung đoạn đọc hiểu ở trên, hãy cho biết đam mê của em là gì? Em đã và sẽ làm gì để thực hiện niềm đam mê đó?

Lời giải:

(Học sinh tự trả lời. Dưới đây là một ví dụ gợi ý):

Đam mê của em là vẽ tranh. Em rất thích dùng màu sắc và đường nét để thể hiện những ý tưởng, cảm xúc của mình. Khi vẽ, em cảm thấy rất vui vẻ và thư thái.

Để thực hiện niềm đam mê này, em đã làm những điều sau:

• Em thường dành thời gian rảnh để tập vẽ các nhân vật, phong cảnh và những vật dụng quen thuộc.
• Em đã đọc sách, xem các video hướng dẫn vẽ trên mạng để học hỏi thêm các kĩ thuật mới.
• Em cũng đã tham gia một lớp học vẽ cơ bản vào các buổi chiều cuối tuần để được thầy cô hướng dẫn và rèn luyện kĩ năng.
• Dù đôi lúc cảm thấy khó khăn khi vẽ những chi tiết phức tạp hoặc chưa đạt được kết quả như ý, em vẫn cố gắng không bỏ cuộc.

Trong tương lai, em sẽ tiếp tục làm những điều sau để nuôi dưỡng và phát triển niềm đam mê của mình:

• Em sẽ kiên trì luyện tập vẽ mỗi ngày, không ngừng học hỏi thêm nhiều kĩ thuật vẽ mới và thử sức với nhiều chất liệu khác nhau.
• Em sẽ nỗ lực tìm tòi, sáng tạo để tạo ra những tác phẩm mang dấu ấn riêng của mình.
• Em sẽ tham gia các cuộc thi vẽ hoặc các câu lạc bộ hội họa để giao lưu, học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè và những người có cùng sở thích.
• Em tin rằng, với sự đam mê, kiên trì và nỗ lực rèn luyện, một ngày nào đó em có thể trở thành một họa sĩ giỏi hoặc ít nhất là người có thể truyền tải cảm xúc qua nét vẽ.

***

PHẦN II: VIẾT (4 điểm)

Có ý kiến cho rằng “Nếu khi còn trẻ ta không chịu khó học tập thì lớn lên sẽ chẳng làm được việc gì có ích”. Em có đồng tình với ý kiến trên không? Hãy viết bài văn bày tỏ quan điểm của mình.

(Chỉ cần nêu dạng bài: tư tưởng đạo lý hay đáng chê hay chung chung và làm dàn ý thôi ko cần viết văn)

Lời giải:

Dạng bài: Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí.

Dàn ý:

A. Mở bài:

• Giới thiệu tầm quan trọng của việc học tập, đặc biệt là khi còn trẻ, đối với sự phát triển của mỗi cá nhân và xã hội.
• Dẫn dắt vào vấn đề: Nêu lên ý kiến “Nếu khi còn trẻ ta không chịu khó học tập thì lớn lên sẽ chẳng làm được việc gì có ích”.
• Bày tỏ thái độ: Hoàn toàn đồng tình với ý kiến trên.

B. Thân bài:

1. Giải thích ý kiến:

• “Khi còn trẻ”: Là giai đoạn tuổi thơ, tuổi cắp sách đến trường, tuổi thanh thiếu niên, là thời gian lí tưởng để tiếp thu kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành nhân cách và định hình tương lai.
• “Không chịu khó học tập”: Là thái độ lơ là, không cố gắng, không đầu tư thời gian và công sức cho việc học hành, rèn luyện.
• “Lớn lên sẽ chẳng làm được việc gì có ích”: Là không có đủ kiến thức, kĩ năng để tự lập, để đóng góp cho bản thân, gia đình và xã hội, dễ trở thành người thụ động, lạc hậu, vô dụng.
• Ý nghĩa chung: Khẳng định vai trò quyết định của việc học tập, rèn luyện khi còn trẻ đối với sự thành công và khả năng đóng góp của mỗi người trong tương lai.

2. Phân tích, chứng minh (Vì sao đồng tình):

• Học tập là nền tảng vững chắc:

  – Cung cấp kiến thức: Giúp con người hiểu biết về thế giới tự nhiên, xã hội, con người, khoa học kĩ thuật… làm giàu trí tuệ.

  – Rèn luyện kĩ năng: Phát triển tư duy logic, phản biện, kĩ năng giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, sáng tạo… những kĩ năng cần thiết cho mọi công việc.

  – Hình thành phẩm chất: Giúp rèn luyện tính kiên trì, tỉ mỉ, trung thực, trách nhiệm, tinh thần cầu tiến.

• Mở ra cơ hội và con đường phát triển:

  – Kiến thức và kĩ năng tốt giúp chúng ta có nhiều lựa chọn nghề nghiệp, dễ dàng thích nghi với sự thay đổi của xã hội hiện đại.

  – Người có tri thức dễ dàng thăng tiến, có đóng góp lớn hơn cho cộng đồng, xã hội.

• Tác hại của việc không chịu khó học tập khi còn trẻ:

  – Thiếu kiến thức, kĩ năng cơ bản, dẫn đến hạn chế trong nhận thức và hành động.

  – Khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm, dễ bị tụt hậu, không thể hòa nhập với sự phát triển của thời đại.

  – Dễ bị lừa gạt, khó tự lập, có thể trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.

• Dẫn chứng thực tế:

  – Những người thành công trong mọi lĩnh vực (khoa học, kinh tế, nghệ thuật…) đều là những người đã nỗ lực học tập, rèn luyện không ngừng từ khi còn trẻ.

  – Ngược lại, nhiều người vì lơ là học hành khi còn trẻ đã phải đối mặt với cuộc sống khó khăn, bế tắc khi trưởng thành.

3. Bài học nhận thức và hành động:

• Nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc học tập và rèn luyện khi còn trẻ.
• Mỗi học sinh cần đặt ra mục tiêu học tập rõ ràng, có ý thức tự giác, chăm chỉ, nỗ lực không ngừng.
• Không chỉ học kiến thức trên sách vở mà còn học từ cuộc sống, từ những người xung quanh, rèn luyện đạo đức và kĩ năng sống.
• Trân trọng cơ hội được học tập và phát triển bản thân.

C. Kết bài:

• Khẳng định lại ý kiến: Việc học tập khi còn trẻ là chìa khóa mở cánh cửa tương lai, là hành trang không thể thiếu để trở thành người có ích.
• Liên hệ bản thân: Thể hiện quyết tâm nỗ lực học tập, rèn luyện để không phụ lòng mong mỏi của gia đình, thầy cô và trở thành công dân có ích cho xã hội.
• Lời khuyên/thông điệp: Hãy biến tuổi trẻ thành những tháng ngày miệt mài học hỏi để gặt hái thành công.