—

Phần Đọc hiểu

Chúng ta sẽ lần lượt đi qua từng câu hỏi để hiểu sâu hơn nội dung và nghệ thuật của văn bản “Thời gian là vàng”.

Câu 1: Văn bản “Thời gian là vàng” thuộc loại văn bản nào? (Biết – CB2)

Để xác định được loại văn bản, các em cần nhớ lại đặc điểm của các kiểu văn bản đã học.
– Văn bản biểu cảm thường bộc lộ trực tiếp tâm tư, tình cảm của người viết.
– Văn bản nghị luận dùng lý lẽ, bằng chứng để thuyết phục người đọc về một quan điểm, ý kiến nào đó.
– Văn bản tự sự kể lại một câu chuyện, sự việc.
– Văn bản thuyết minh cung cấp thông tin, tri thức về một đối tượng, sự vật, hiện tượng.

Trong văn bản “Thời gian là vàng”, người viết đưa ra những lý lẽ, dẫn chứng để khẳng định giá trị to lớn của thời gian. Đây chính là đặc điểm của văn bản nghị luận.

Đáp án: Văn bản nghị luận

Câu 2: Trong văn bản trên người viết đã đưa ra mấy ý kiến để nêu lên giá trị của thời gian? (Biết – CB1)

Các em hãy đọc kỹ lại từng đoạn để đếm xem người viết đã đưa ra bao nhiêu ý kiến.
– “Thời gian là sự sống.”
– “Thời gian là thắng lợi.”
– “Thời gian là tiền.”
– “Thời gian là tri thức.”

Vậy là có 4 ý kiến được nêu ra để làm rõ giá trị của thời gian.

Đáp án: 4

Câu 3: Nhận định nào không đúng khi nói văn bản “Thời gian là vàng” là bàn về một vấn đề đời sống? (Biết – CB2)

Chúng ta cần xem xét từng nhận định xem có phù hợp với văn bản không.
– “Bài viết ngắn gọn súc tích, thể hiện rõ tình cảm của người viết”: Văn bản này tuy ngắn gọn nhưng chủ yếu là lập luận chứ không thiên về bộc lộ tình cảm.
– “Người viết thể hiện rõ ý kiến dối với vấn đề cần bàn bạc”: Đúng, người viết khẳng định “Thời gian là vô giá”.
– “Trình bày những ý kiến, lí lẽ, bằng chứng cụ thể”: Đúng, người viết đưa ra các ví dụ về người bệnh, bộ đội, kinh doanh, học tập.
– “Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí”: Đúng, các ý được trình bày một cách logic.

Vậy, nhận định không đúng là bài viết thiên về thể hiện tình cảm.

Đáp án: Bài viết ngắn gọn súc tích, thể hiện rõ tình cảm của người viết

Câu 4: Từ ngữ in đậm trong đoạn văn dưới đây được sử dụng theo hình thức liên kết nào? (Hiểu – CB7)

Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng. Nhưng vàng thì mua được mà thời gian không mua được. Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá.

Trong đoạn này, từ “vàng” và “thời gian” được nhắc đi nhắc lại nhiều lần để tạo sự liên kết giữa các câu và nhấn mạnh ý tưởng của người viết. Đây là phép lặp từ ngữ.

Đáp án: Phép lặp

Câu 5: “Bữa đực, bữa cái” trong văn bản có nghĩa là? (Hiểu – CB7)

Cụm từ “bữa đực, bữa cái” dùng để chỉ sự học tập không đều đặn, lúc học lúc nghỉ, thiếu kiên trì.

Đáp án: Bữa học bữa nghỉ

Câu 6: Nội dung chính trong văn bản trên là gì? (Hiểu – CB4)

Chúng ta cần khái quát lại toàn bộ ý nghĩa mà văn bản muốn truyền tải.
– “Khẳng định giá trị của vàng đối với con người”: Vàng có giá nhưng không vô giá bằng thời gian.
– “Khẳng định giá trị của thời gian đối với con người”: Đây là ý chính xuyên suốt văn bản.
– “Phải biết tận dụng thời gian trong công việc.”: Đây là hệ quả của việc nhận thức giá trị thời gian.
– “Ý nghĩa của thời gian trong kinh doanh, sản xuất”: Đây là một khía cạnh nhỏ.

Vậy, nội dung bao quát nhất chính là khẳng định giá trị của thời gian đối với con người.

Đáp án: Khẳng định giá trị của thời gian đối với con người

Câu 7: Xác định phép lập luận trong văn bản trên. (Hiểu – CB5)

Người viết đã sử dụng những phương pháp nào để thuyết phục chúng ta về giá trị của thời gian?
– Người viết nêu ra ý kiến: “Thời gian là sự sống”, “Thời gian là thắng lợi”, “Thời gian là tiền”, “Thời gian là tri thức”.
– Sau mỗi ý kiến, người viết đưa ra các ví dụ, dẫn chứng cụ thể để giải thích và minh họa cho ý kiến đó.
Ví dụ: nói “thời gian là sự sống” thì dẫn chứng là trường hợp người bệnh nặng cần chạy chữa kịp thời.
Đây là sự kết hợp giữa lập luận chứng minh (dùng dẫn chứng để chứng minh cho ý kiến) và giải thích (làm rõ ý nghĩa của các khía cạnh).

Đáp án: Phép lập luận chứng minh, giải thích

Câu 8: Ý nào đúng khi nói về giá trị của thời gian là sự sống từ văn bản trên? (Hiểu – CB5)

Chúng ta cùng xem lại đoạn văn nói về “Thời gian là sự sống”: “Bạn vào bệnh viện mà xem, người bệnh nặng, nếu kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết.”

– “Biết nắm thời cơ, mất thời cơ là thất bại.”: Đây là nói về “thời gian là thắng lợi”.
– “Sự sống con người là vô giá, phải biết trân trọng”: Đây là ý chung của cả bài, không chỉ riêng “thời gian là sự sống”.
– “Kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết.”: Đây chính là ý được rút ra trực tiếp từ ví dụ về người bệnh.
– “Phải kiên trì, nhẫn nại mới thành công.”: Đây là liên quan đến học tập, tri thức.

Đáp án: Kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết.

Câu 9: Em tâm đắc thông điệp nào nhất? Vì sao? (Vận dụng – CB9)

Đây là câu hỏi mở, đòi hỏi sự suy nghĩ và cảm nhận cá nhân của mỗi em. Các em hãy suy nghĩ về những ý nghĩa sâu sắc nhất mà văn bản mang lại cho mình.

Ví dụ cô gợi ý:
Em tâm đắc nhất thông điệp: “Thế mới biết, nếu biết tận dụng thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho bản thân và cho xã hội. Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau hối tiếc cũng không kịp.”
Lý do: Bởi vì thông điệp này không chỉ khẳng định giá trị của thời gian mà còn chỉ ra cách chúng ta nên ứng xử với nó. Đôi khi, chúng ta còn trẻ, còn có nhiều thời gian nên chưa nhận thức hết được sự quý báu của nó. Nhưng khi lớn lên, nhìn lại, có thể chúng ta sẽ hối tiếc vì những khoảng thời gian đã lãng phí. Vì vậy, việc nhận thức và hành động để tận dụng thời gian ngay từ bây giờ là vô cùng quan trọng, nó giúp chúng ta đạt được những điều tốt đẹp cho bản thân và đóng góp cho xã hội.

Các em hãy tự chọn thông điệp mình tâm đắc và diễn đạt theo cách hiểu của mình nhé!

Câu 10: Qua văn bản trên em rút ra bài học gì về việc sử dụng thời gian? (Vận dụng – CB8)

Sau khi phân tích văn bản, chúng ta cần rút ra cho mình những bài học thiết thực.

Ví dụ cô gợi ý:
Qua văn bản “Thời gian là vàng”, em rút ra bài học về việc sử dụng thời gian như sau:
1. Nhận thức đúng giá trị của thời gian: Thời gian là thứ quý giá nhất, không thể mua được, không thể lấy lại được. Nó không chỉ là tiền bạc mà còn là sự sống, là cơ hội, là tri thức.
2. Trân trọng từng khoảnh khắc: Mỗi giây, mỗi phút trôi qua đều không thể quay lại. Vì vậy, chúng ta cần trân trọng và tận dụng hiệu quả từng khoảng thời gian mình có.
3. Lập kế hoạch và có mục tiêu: Để sử dụng thời gian hiệu quả, em cần học cách lập kế hoạch cho công việc, học tập và các hoạt động khác, đặt ra mục tiêu rõ ràng để phấn đấu.
4. Tránh lãng phí thời gian: Cần hạn chế những hoạt động vô bổ, mất thời gian và tập trung vào những việc quan trọng, mang lại lợi ích lâu dài.
5. Sống có trách nhiệm với thời gian của mình: Tránh để bản thân rơi vào trạng thái hối tiếc vì đã bỏ phí thời gian.

Các em hãy suy nghĩ và viết bài học của riêng mình sao cho phù hợp và chân thành nhé!

—

Các em thân mến, vậy là chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu xong văn bản “Thời gian là vàng”. Cô hy vọng qua bài học hôm nay, các em sẽ có ý thức hơn nữa trong việc trân trọng và sử dụng quỹ thời gian quý báu của mình một cách hiệu quả nhất. Hãy luôn nhớ rằng, thời gian là vàng, nhưng còn quý giá hơn vàng rất nhiều!

Chúc các em học tốt!