Chúng ta bắt đầu nhé!

PHẦN ĐỌC HIỂU:

Câu 1. Đề tài mà truyện cười trên hướng đến là gì?
Bước 1: Đọc kỹ nhan đề truyện “Ăn hơi” và nội dung chính của câu chuyện.
Bước 2: Xác định vấn đề cốt lõi mà truyện đề cập tới. Truyện xoay quanh việc một anh trò nghèo “ăn nhờ hơi” chả rán và sau này đối đáp với chủ quán.
Bước 3: Rút ra đề tài của truyện.
Đáp án: Đề tài mà truyện cười trên hướng đến là sự mưu trí, thông minh trong ứng xử tình huống bất lợi hoặc đòi hỏi vô lý. Bên cạnh đó, truyện còn phê phán thói tham lam.

Câu 2. Anh quan huyện được xếp vào loại nhân vật nào trong truyện cười dân gian?
Bước 1: Đọc lại diễn biến câu chuyện, tập trung vào hành động và lời nói của anh quan huyện.
Bước 2: Nhớ lại các kiểu nhân vật thường gặp trong truyện cười dân gian (người thông minh, người ngốc nghếch, người tham lam, kẻ bủn xỉn,…).
Bước 3: Đối chiếu đặc điểm của nhân vật quan huyện với các kiểu nhân vật.
Đáp án: Anh quan huyện được xếp vào loại nhân vật thông minh, sắc sảo, mưu trí. Anh đã dùng trí tuệ của mình để giải quyết một tình huống nan giải một cách khéo léo.

Câu 3. Bối cảnh chính được xây dựng trong truyện cười trên là gì?
Bước 1: Tìm các chi tiết miêu tả thời gian, địa điểm diễn ra câu chuyện.
Bước 2: Chú ý đến các sự kiện, tình huống xảy ra ở các địa điểm đó.
Bước 3: Xác định đâu là không gian chủ yếu mà các nhân vật tương tác.
Đáp án: Bối cảnh chính được xây dựng trong truyện cười trên là lúc anh trò nghèo trọ học ở hàng cơm phố huyện (thời kỳ hàn vi) và sau đó là công đường của quan huyện (thời kỳ đỗ đạt).

Câu 4. Câu trả lời của quan huyện: “Ngày trước tôi ngửi hơi chả của bác, giờ xin mời bác nhìn tiền của tôi. Ngửi hơi chả, giả hơi tiền – thế là thấu lý đạt tình chứ gì?” có sử dụng hàm ý gì?
Bước 1: Phân tích lời nói của quan huyện.
Bước 2: Đối chiếu lời nói này với yêu cầu của chủ quán.
Bước 3: Tìm hiểu ý nghĩa sâu xa mà quan huyện muốn truyền đạt qua câu nói.
Đáp án: Câu trả lời của quan huyện sử dụng hàm ý vừa mỉa mai sự tham lam vô lý của chủ quán, vừa khẳng định sự thanh toán sòng phẳng theo cách của riêng mình, dựa trên quy luật cân bằng tương đối (hơi chả đổi lấy tiền). Quan huyện cho rằng việc “hít hơi” và “nhìn tiền” là hai thứ không thể quy đổi ngang bằng và chủ quán đã đòi hỏi quá đáng.

Câu 5. Lời nói của ông chủ quán cơm: “Ngày trước không có hơi chả rán của tôi thì quan lớn nuốt sao nổi những bữa cơm muối đạm bạc để học hành đỗ đạt” có tác dụng gì trong truyện?
Bước 1: Đọc kỹ lời nói của ông chủ quán.
Bước 2: Xác định mục đích của chủ quán khi nói câu này.
Bước 3: Phân tích vai trò của lời nói này trong việc đẩy mâu thuẫn và phát triển tình huống truyện.
Đáp án: Lời nói của ông chủ quán cơm có tác dụng làm bộc lộ rõ bản chất tham lam, xảo quyệt và đòi hỏi vô lý của hắn. Nó tạo ra mâu thuẫn gay gắt, đẩy tình huống lên cao trào, từ đó làm nổi bật trí thông minh và cách xử lý tình huống tài tình của quan huyện.

Câu 6. Nội dung bao quát của truyện cười “Ăn hơi” là gì?
Bước 1: Tóm tắt lại diễn biến chính của câu chuyện.
Bước 2: Rút ra bài học hoặc ý nghĩa chung mà câu chuyện muốn truyền tải.
Bước 3: Diễn đạt nội dung bao quát một cách ngắn gọn, súc tích.
Đáp án: Nội dung bao quát của truyện cười “Ăn hơi” là câu chuyện về sự thông minh, dí dỏm của anh quan huyện khi đối phó với chủ quán tham lam, đòi tiền một cách vô lý dựa trên việc anh từng “ăn nhờ hơi” chả rán năm xưa.

Câu 7. Ở đây, tác giả dân gian chủ yếu sử dụng thủ pháp gây cười nào?
Bước 1: Xem xét các yếu tố trong truyện có thể gây cười (lời nói, hành động, tình huống, nhân vật).
Bước 2: Xác định thủ pháp nghệ thuật nào được sử dụng xuyên suốt và nổi bật.
Bước 3: Phân biệt các thủ pháp gây cười thường gặp (nghịch lý, phóng đại, nói ngược, chơi chữ, châm biếm, v.v.).
Đáp án: Tác giả dân gian chủ yếu sử dụng thủ pháp gây cười là chơi chữ, tình huống trớ trêu và sự thông minh, dí dỏm trong lời đối đáp. Cụ thể là sự đối lập giữa “hơi chả” và “hơi tiền”, cách quan huyện mượn cớ “nhìn tiền” để đáp lại yêu sách của chủ quán.

Câu 8. Truyện cười trên muốn gửi đến người đọc thông điệp gì?
Bước 1: Suy ngẫm về bài học rút ra từ câu chuyện.
Bước 2: Xác định thái độ của tác giả dân gian đối với các hiện tượng được miêu tả.
Bước 3: Diễn đạt thông điệp một cách rõ ràng.
Đáp án: Truyện cười trên muốn gửi đến người đọc thông điệp: Hãy sống thông minh, mưu trí để ứng phó với những tình huống khó khăn, những đòi hỏi vô lý. Đồng thời, truyện phê phán thói tham lam, bòn rút của con người.

Câu 9. Hãy cho biết thái độ, cách nhìn con người và cuộc sống của tác giả dân gian với hiện tượng được nêu lên trong truyện.
Bước 1: Phân tích cách tác giả dân gian xây dựng nhân vật quan huyện (thông minh, khéo léo).
Bước 2: Phân tích cách tác giả dân gian miêu tả chủ quán (tham lam, xảo quyệt).
Bước 3: Từ cách xây dựng nhân vật và diễn biến truyện, rút ra thái độ và cách nhìn của tác giả dân gian.
Đáp án: Tác giả dân gian có thái độ khâm phục, đề cao trí tuệ, sự thông minh, mưu trí của con người trong việc giải quyết vấn đề. Đồng thời, tác giả dân gian lên án, phê phán gay gắt thói tham lam, sự bòn rút vô lý, thiếu đạo lý của những kẻ trục lợi trong xã hội. Cách nhìn cuộc sống của tác giả dân gian là lạc quan, tin tưởng vào sức mạnh của trí tuệ và công lý.

Câu 10. Sau khi đọc truyện cười trên, nêu suy nghĩ của em về thói tham lam của một số người trong xã hội hiện nay. (Trả lời từ 3 – 5 dòng)
Bước 1: Nhớ lại hình ảnh ông chủ quán tham lam trong truyện.
Bước 2: Liên hệ với thực tế xã hội ngày nay, tìm những biểu hiện tương tự của thói tham lam.
Bước 3: Nêu lên suy nghĩ, quan điểm của bản thân về vấn đề này.
Đáp án: Sau khi đọc truyện “Ăn hơi”, em thấy thói tham lam của một số người trong xã hội hiện nay vẫn còn tồn tại, thậm chí còn tinh vi và nguy hiểm hơn. Họ có thể tìm cách bòn rút, trục lợi từ người khác một cách bất chấp, không màng đến đạo lý hay hậu quả. Điều này thật đáng phê phán và cần phải lên án mạnh mẽ, bởi nó làm suy đồi đạo đức và ảnh hưởng xấu đến xã hội.

Cô hy vọng với những lời giải chi tiết này, các em đã hiểu rõ hơn về văn bản và tự tin với bài làm của mình. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!
Chúc các em học tốt!