Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một bài tập đọc hiểu rất thú vị và ý nghĩa từ văn bản “Người chạy cuối cùng”. Các em hãy cùng cô giải quyết từng câu hỏi một nhé!

1. Lựa chọn đáp án đúng cho các câu từ 1 đến 8:

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?

Lời giải:

Bước 1: Đọc kỹ lại toàn bộ văn bản để nắm bắt nội dung và cách kể chuyện.

Bước 2: Nhận diện các yếu tố nổi bật trong văn bản. Văn bản kể về một câu chuyện diễn ra theo trình tự thời gian, có nhân vật, có diễn biến sự việc và có sự suy ngẫm của nhân vật “tôi”.

Bước 3: Xem xét các phương thức biểu đạt đã học: miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận.

Bước 4: Đối chiếu với đặc điểm của văn bản. Văn bản chủ yếu kể lại một câu chuyện, có trình tự các sự kiện diễn ra. Do đó, phương thức biểu đạt chính là tự sự.

Đáp án: B. Tự sự

Câu 2. Cuộc thi chạy hàng năm ở thành phố tác giả thường tổ chức vào mùa nào?

Lời giải:

Bước 1: Đọc lại câu đầu tiên của văn bản.

Bước 2: Tìm thông tin về thời gian diễn ra cuộc đua. Câu văn “Cuộc đua ma ra tông hàng năm ở thành phố tôi thường diễn ra vào mùa hè.” đã nêu rõ điều này.

Đáp án: B. Mùa hè

Câu 3: Nhiệm vụ của nhân vật tôi trong bài là:

Lời giải:

Bước 1: Đọc lại những câu đầu tiên của văn bản để xác định vai trò của nhân vật “tôi”.

Bước 2: Tìm câu văn mô tả công việc của nhân vật “tôi”. Câu văn “Nhiệm vụ của tôi là ngồi trong xe cứu thương, theo sau các vận động viên, phòng khi có ai đó cần được chăm sóc y tế.” đã trả lời rõ câu hỏi.

Đáp án: D. Chăm sóc y tế cho vận động viên.

Câu 4: Người chạy cuối cùng trong cuộc đua có đặc điểm gì?

Lời giải:

Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn thứ hai để tìm miêu tả về người chạy cuối cùng.

Bước 2: Xác định các chi tiết miêu tả ngoại hình hoặc tình trạng của người chạy cuối cùng. Văn bản mô tả: “Bàn chân chị ấy cứ chụm vào mà đầu gối cứ đưa ra. Đôi chân tật nguyền của chị tưởng chừng như không thể nào bước đi được, chứ đừng nói là chạy.”

Bước 3: So sánh với các lựa chọn đáp án để tìm ra đáp án phù hợp nhất.

Đáp án: C. Là một người phụ nữ có đôi chân tật nguyền.

Câu 5: Dấu ngoặc kép trong câu văn sau có công dụng gì: Kể từ hôm đó, mỗi khi gặp phải tình huống quá khó khăn tưởng như không thể làm được, tôi lại nghĩ đến người chạy cuối cùng.

Lời giải:

Bước 1: Xác định từ ngữ được đặt trong dấu ngoặc kép trong câu văn: “người chạy cuối cùng”.

Bước 2: Xem xét ngữ cảnh sử dụng của từ ngữ này. Đây là tên gọi mà nhân vật “tôi” dùng để chỉ người phụ nữ đặc biệt mà mình đã gặp trong cuộc đua, mang ý nghĩa về một hình mẫu, một nguồn cảm hứng.

Bước 3: Phân tích công dụng của dấu ngoặc kép trong các trường hợp đã học.

Bước 4: Đối chiếu với công dụng của dấu ngoặc kép. Dấu ngoặc kép ở đây không phải để dẫn lời nói trực tiếp, không phải để chỉ nghĩa hàm ý mỉa mai, cũng không phải để đánh dấu tên tác phẩm. Nó được dùng để đánh dấu một từ ngữ được dùng với một ý nghĩa đặc biệt, mang tính biểu tượng, là cách gọi riêng của nhân vật để chỉ hình ảnh đáng nhớ đó.

Đáp án: B. Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt

Câu 6: Khoanh vào chữ cái trước từ đồng nghĩa với từ kiên trì?

Lời giải:

Bước 1: Đọc kỹ từ cần tìm từ đồng nghĩa: “kiên trì”.

Bước 2: Hiểu nghĩa của từ “kiên trì”: là sự bền bỉ, không bỏ cuộc trước khó khăn, thử thách.

Bước 3: Xem xét các lựa chọn:

A. nhẫn nại: Có nghĩa là giữ vững tâm trí, bình tĩnh chịu đựng, không nóng vội, có nét tương đồng với “kiên trì”.

B. chán nản: Trái nghĩa với “kiên trì”.

C. dũng cảm: Chỉ sự gan dạ, không sợ nguy hiểm, có thể đi cùng với “kiên trì” nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa.

D. hậu đậu: Chỉ sự lóng ngóng, cẩu thả, hoàn toàn không liên quan.

Bước 4: Chọn từ có nghĩa gần nhất với “kiên trì”.

Đáp án: A. nhẫn nại

Câu 7: Đoạn văn sau có mấy câu ghép:

Vạch đích hiện ra, tiếng người la ó ầm ĩ hai bên đường. Chị chầm chậm tiến tới, băng qua, giật đứt hai đầu sợi dây cho nó bay phấp phới sau lưng tựa như đôi cánh.

Lời giải:

Bước 1: Hiểu thế nào là câu ghép. Câu ghép là câu có hai hoặc nhiều cụm chủ – vị độc lập, liên kết với nhau để diễn đạt một ý hoàn chỉnh.

Bước 2: Phân tích từng vế câu trong hai câu đã cho.

Câu thứ nhất: “Vạch đích hiện ra” (Chủ ngữ: Vạch đích, vị ngữ: hiện ra) – một cụm chủ – vị. “tiếng người la ó ầm ĩ hai bên đường” (Chủ ngữ: tiếng người, vị ngữ: la ó ầm ĩ hai bên đường) – một cụm chủ – vị. Hai cụm này được ngăn cách bởi dấu phẩy, diễn đạt hai ý song song, có liên kết với nhau về nội dung. Đây là một câu ghép.

Câu thứ hai: “Chị chầm chậm tiến tới, băng qua, giật đứt hai đầu sợi dây cho nó bay phấp phới sau lưng tựa như đôi cánh.” Trong câu này, có nhiều động từ chỉ hành động của “chị” (tiến tới, băng qua, giật đứt) nhưng chỉ có một chủ ngữ duy nhất là “chị”. Đây là câu đơn có nhiều vị ngữ.

Bước 3: Đếm số câu ghép đã xác định.

Đáp án: A. 1 câu

Câu 8: Nội dung chính của văn bản là:

Lời giải:

Bước 1: Đọc lại toàn bộ văn bản và suy nghĩ về điều tác giả muốn truyền tải.

Bước 2: Tóm tắt nội dung chính của văn bản: Kể về hình ảnh người phụ nữ chạy cuối cùng với đôi chân tật nguyền, sự chật vật nhưng kiên trì của chị, và sau đó là ảnh hưởng tích cực của hình ảnh đó đối với nhân vật “tôi”.

Bước 3: Xem xét các lựa chọn đáp án và so sánh với nội dung đã tóm tắt.

A. Ca ngợi người phụ nữ đã vượt qua được khó khăn, vất vả giành chiến thắng trong cuộc thi. (Văn bản không đề cập chị giành chiến thắng, chỉ nói chị hoàn thành cuộc đua).

B. Ca ngợi người phụ nữ có đôi chân tật nguyền có nghị lực và ý chí đã giành chiến thắng trong cuộc thi chạy. (Tương tự câu A, không nhấn mạnh chiến thắng).

C. Ca ngợi tinh thần chịu thương, chịu khó của người phụ nữ. (Đúng, nhưng chưa đầy đủ. Văn bản còn nhấn mạnh nghị lực, ý chí và sự truyền cảm hứng).

D. Ca ngợi sự khéo léo của người phụ nữ. (Không phù hợp với nội dung).

Bước 4: Tìm đáp án phản ánh đầy đủ và chính xác nhất ý nghĩa của câu chuyện. Văn bản tập trung vào nghị lực phi thường, ý chí vượt khó của người phụ nữ khuyết tật, và cách hình ảnh đó trở thành nguồn động lực cho người khác.

Đáp án: (Xem xét lại các lựa chọn, có thể đáp án A hoặc B được mong đợi tùy theo cách diễn đạt, tuy nhiên, văn bản nhấn mạnh vào quá trình và tinh thần nhiều hơn là kết quả chiến thắng. Cô sẽ chọn đáp án gần nhất và có thể bổ sung thêm ý nghĩa.)
Trong các lựa chọn, đáp án B có phần đúng nhất về việc ca ngợi nghị lực và ý chí, tuy nhiên việc “giành chiến thắng” là chưa chắc chắn được nhấn mạnh trong văn bản. Tuy nhiên, nếu xét về ý nghĩa cốt lõi của bài văn, thì đây là lựa chọn tốt nhất trong số các phương án đưa ra. Cô gợi ý một đáp án có thể đầy đủ hơn: “Ca ngợi nghị lực phi thường, ý chí vượt khó và tinh thần kiên cường của người phụ nữ khuyết tật, qua đó truyền cảm hứng cho người khác.” Nhưng dựa trên 4 lựa chọn có sẵn, ta chọn đáp án B.

Đáp án: B. Ca ngợi người phụ nữ có đôi chân tật nguyền có nghị lực và ý chí đã giành chiến thắng trong cuộc thi chạy.

2. Trả lời câu hỏi / Thực hiện yêu cầu sau:

Câu 9: Mỗi khi gặp phải tình huống quá khó khăn tưởng như không thể làm được, tác giả lại nghĩ đến ai?

Lời giải:

Bước 1: Đọc lại câu cuối cùng của văn bản.

Bước 2: Xác định đối tượng mà nhân vật “tôi” nghĩ đến khi gặp khó khăn. Câu văn “Kể từ hôm đó, mỗi khi gặp phải tình huống quá khó khăn tưởng như không thể làm được, tôi lại nghĩ đến người chạy cuối cùng.” đã nêu rõ điều này.

Đáp án: Tác giả lại nghĩ đến người chạy cuối cùng.

Câu 10: Em rút ra bài học gì khi đọc xong bài văn trên?

Lời giải:

Bước 1: Suy ngẫm về câu chuyện và thông điệp mà văn bản muốn truyền tải.

Bước 2: Rút ra những bài học cá nhân, những điều có ý nghĩa đối với bản thân từ câu chuyện về người phụ nữ chạy cuối cùng.

Bước 3: Diễn đạt bài học một cách rõ ràng và mạch lạc.

Một số bài học có thể rút ra:

• Bài học về nghị lực sống: Dù gặp hoàn cảnh khó khăn, trở ngại lớn, chúng ta vẫn cần giữ vững ý chí, tinh thần lạc quan và không ngừng cố gắng để vượt qua.

• Bài học về sự kiên trì: Thành công không đến dễ dàng, mà đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ, không bỏ cuộc dù phải đối mặt với thử thách.

• Bài học về tinh thần vượt khó: Phải luôn tin tưởng vào bản thân, vào khả năng của mình, dù cho hoàn cảnh có nghiệt ngã đến đâu.

• Bài học về ý nghĩa của những tấm gương: Những câu chuyện về nghị lực sống có thể trở thành nguồn động lực mạnh mẽ, giúp chúng ta có thêm sức mạnh để đối diện với khó khăn.

Đáp án: (Ví dụ) Đọc xong bài văn, em rút ra bài học rằng dù cuộc sống có khó khăn, thử thách đến đâu, chúng ta cũng cần có nghị lực phi thường và ý chí kiên cường để vượt qua, giống như người phụ nữ trong câu chuyện. Em cũng nhận ra rằng, việc chứng kiến tinh thần vượt khó của người khác có thể truyền cho chúng ta thêm sức mạnh để đối diện với những khó khăn của chính mình.

Vậy là chúng ta đã cùng nhau hoàn thành xong bài tập đọc hiểu này rồi! Các em thấy không, từ những câu chuyện tưởng chừng đơn giản, chúng ta có thể học được rất nhiều điều ý nghĩa trong cuộc sống. Hãy luôn giữ vững tinh thần lạc quan và ý chí để chinh phục mọi thử thách nhé!