Chúng ta sẽ lần lượt giải quyết từng câu hỏi nhé.

Câu 1: (1,0 điểm) Hãy chỉ ra 02 phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản?

Để xác định phương thức biểu đạt, chúng ta cần xem xét cách thức mà tác giả truyền tải thông điệp, nội dung chính của đoạn trích.

Bước 1: Đọc kỹ lại đoạn trích.
Chúng ta cần đọc thật chậm, thật kỹ từng câu, từng chữ để cảm nhận.

Bước 2: Phân tích từng câu, từng dòng xem nó mang tính chất gì.
– “Cứ mãi ở ao làng, rồi ao sẽ cạn. Sao không ra sông ra biển để vẫy vùng” -> Đây là những câu hỏi tu từ, thể hiện sự khuyên nhủ, gợi mở, kêu gọi.
– “Sao cứ tự trói mình trong nếp nghĩ bùng nhùng? Sao cứ mãi online và thở dài ngao ngán? Sao cứ để tuổi trẻ trôi qua thật chán?” -> Những câu hỏi này không chờ đợi câu trả lời trực tiếp mà là để bày tỏ thái độ, sự trăn trở, phê phán nhẹ nhàng. Nó thể hiện một giọng điệu tâm tình, bộc bạch.
– “Trên đường băng sân bay mỗi đời người, Có những kẻ đang chạy đà và cất cánh.” -> Đây là lời khẳng định, là một hình ảnh so sánh đầy sức gợi.

Bước 3: Dựa vào đặc điểm của các phương thức biểu đạt để nhận diện.
Chúng ta đã học về các phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính – công vụ.
– Dễ dàng nhận thấy sự xuất hiện của các câu hỏi tu từ mang tính chất bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ, thái độ của tác giả đối với vấn đề đang bàn luận. Đây là dấu hiệu rõ ràng của phương thức biểu cảm.
– Bên cạnh đó, đoạn trích còn đặt ra những vấn đề, những câu hỏi để người đọc suy ngẫm, qua đó gợi mở những suy nghĩ, những luận điểm về cách sống, về khát vọng của tuổi trẻ. Điều này thể hiện rõ nét phương thức nghị luận.

Vậy, 02 phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là: Biểu cảm và Nghị luận.

—

Câu 1: (1,5 điểm). Chỉ ra những điều khiến tuổi trẻ trôi qua tẻ nhạt được nêu trong đoạn trích.

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần tìm ra những nguyên nhân, những biểu hiện của sự tẻ nhạt trong cuộc sống của giới trẻ theo như đoạn trích đã chỉ ra.

Bước 1: Đọc lại đoạn trích, chú ý đến những câu hỏi tu từ có nội dung phê phán, gợi ý về sự lãng phí thời gian, sự tù túng trong suy nghĩ.

Bước 2: Lọc ra những cụm từ, những hình ảnh thể hiện sự tẻ nhạt, chán nản.
– “Cứ mãi ở ao làng, rồi ao sẽ cạn.” -> Điều này ám chỉ việc chỉ quanh quẩn trong một phạm vi nhỏ hẹp, không dám bứt phá, không dám vươn ra thế giới rộng lớn. Sự an phận, trì trệ trong một không gian quen thuộc.
– “Sao cứ tự trói mình trong nếp nghĩ bùng nhùng?” -> Lối suy nghĩ luẩn quẩn, không có chiều sâu, không dám thay đổi, hoặc không thoát ra khỏi những lối mòn tư duy cũ kỹ.
– “Sao cứ mãi online và thở dài ngao ngán?” -> Việc dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo, đắm chìm trong đó mà không có những trải nghiệm thực tế, kèm theo thái độ chán nản, bi quan với cuộc sống thực.
– “Sao cứ để tuổi trẻ trôi qua thật chán?” -> Đây là sự đúc kết chung, khẳng định sự lãng phí tuổi trẻ vào những điều vô bổ, không ý nghĩa.

Bước 3: Tổng hợp lại những điều đã tìm được.
Dựa trên những phân tích trên, những điều khiến tuổi trẻ trôi qua tẻ nhạt được nêu trong đoạn trích bao gồm:
– Sự an phận, không dám bứt phá, chỉ quanh quẩn trong không gian hạn hẹp (“ở ao làng”).
– Lối suy nghĩ luẩn quẩn, trì trệ, không dám thay đổi hoặc không thoát ra khỏi những lối mòn tư duy (“tự trói mình trong nếp nghĩ bùng nhùng”).
– Việc dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo, thay vì trải nghiệm thực tế, cùng với thái độ chán nản, bi quan (“mãi online và thở dài ngao ngán”).
– Sự lãng phí tuổi trẻ vào những điều vô bổ, không mang lại ý nghĩa (“để tuổi trẻ trôi qua thật chán”).

—

Câu 2: (2,0 điểm). Sao cứ mãi online và thở dài ngao ngán? Sao cứ để tuổi trẻ trôi qua thật chán? Theo anh/chị, qua hai câu trên, tác giả đã nêu ra thực trạng gì của giới trẻ hiện nay?

Đây là một câu hỏi đòi hỏi sự suy ngẫm và liên hệ với thực tế. Chúng ta sẽ phân tích hai câu hỏi tu từ này và rút ra nhận định về thực trạng.

Bước 1: Phân tích ý nghĩa của từng câu hỏi.
– “Sao cứ mãi online và thở dài ngao ngán?”
– “Mãi online”: Chỉ việc dành phần lớn thời gian cho mạng xã hội, thế giới ảo. Điều này có thể là do tìm kiếm sự giải trí, kết nối, thông tin, nhưng cũng có thể là do sự trốn tránh thực tại, sự thiếu vắng những hoạt động ý nghĩa khác.
– “Thở dài ngao ngán”: Biểu hiện của sự chán chường, bất mãn, thiếu sinh khí, thiếu động lực. Nó cho thấy một tâm trạng tiêu cực, không tìm thấy niềm vui hoặc mục đích trong cuộc sống.
– “Sao cứ để tuổi trẻ trôi qua thật chán?”
– “Để tuổi trẻ trôi qua thật chán”: Khẳng định một sự lãng phí thời gian quý báu nhất của đời người vào những điều vô vị, không mang lại giá trị tích cực, không tạo dựng được nền tảng cho tương lai.

Bước 2: Liên hệ với thực trạng của giới trẻ hiện nay.
Ngày nay, chúng ta chứng kiến nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho điện thoại thông minh, máy tính. Mạng xã hội trở thành một phần không thể thiếu, đôi khi chiếm lĩnh hoàn toàn thời gian và tâm trí. Bên cạnh đó, không ít bạn trẻ đối mặt với áp lực học tập, công việc, cuộc sống, dẫn đến tâm lý chán nản, thụ động, thiếu định hướng.
Sự “ngaosán” còn có thể xuất phát từ việc so sánh bản thân với những hình ảnh lung linh, hào nhoáng trên mạng, hoặc từ sự thiếu hụt những trải nghiệm thực tế, những mối quan hệ chân thành.
Việc “để tuổi trẻ trôi qua thật chán” là một hệ quả đáng buồn của những yếu tố trên, khi các bạn trẻ không tận dụng tối đa sức trẻ, trí tuệ và cơ hội để học hỏi, khám phá, cống hiến và trưởng thành.

Bước 3: Nêu ra thực trạng mà tác giả đã nêu.
Qua hai câu hỏi trên, tác giả đã nêu ra thực trạng đáng lo ngại của một bộ phận giới trẻ hiện nay:
– Sự phụ thuộc quá mức vào thế giới ảo: Dành quá nhiều thời gian cho các hoạt động trực tuyến, có thể dẫn đến xao nhãng việc học tập, công việc và các mối quan hệ thực tế.
– Tâm lý chán chường, bi quan, thiếu định hướng: Nhiều bạn trẻ thiếu động lực, cảm thấy cuộc sống tẻ nhạt, không có mục tiêu rõ ràng, dễ rơi vào trạng thái u uất, tiêu cực.
– Sự lãng phí tuổi trẻ: Không tận dụng được thời gian quý báu của tuổi trẻ để học hỏi, trải nghiệm, phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Thay vào đó, là sự thụ động, buông xuôi, để thời gian trôi đi một cách vô nghĩa.

Đây là một lời cảnh báo mạnh mẽ từ tác giả, mong muốn các bạn trẻ nhìn nhận lại bản thân và có những hành động tích cực hơn.

—

Câu 3: (1,5 điểm). Hãy phân tích hiệu quả tạo từ của việc sử dụng các cụm từ “sao cứ” trong văn bản trên?

Câu hỏi này tập trung vào biện pháp tu từ và hiệu quả của nó. “Sao cứ” là một cụm từ được lặp đi lặp lại.

Bước 1: Xác định hình thức và đặc điểm của cụm từ “sao cứ”.
– “Sao”: Là từ nghi vấn, thường dùng để hỏi.
– “Cứ”: Là phó từ, chỉ sự tiếp diễn, lặp lại một hành động, trạng thái nào đó mà không thay đổi, không có điểm dừng.
Khi kết hợp lại, “sao cứ” tạo thành một cấu trúc câu hỏi tu từ, mang sắc thái nhấn mạnh sự lặp đi lặp lại, sự kéo dài một hành động, một trạng thái, một thói quen nào đó một cách liên tục, dai dẳng và thường là không mong muốn, hoặc không mang lại kết quả tốt đẹp.

Bước 2: Xem xét vị trí và tần suất sử dụng của cụm từ “sao cứ”.
Cụm từ “sao cứ” xuất hiện lặp đi lặp lại trong một chuỗi các câu hỏi tu từ:
– Sao không ra sông ra biển để vẫy vùng
– Sao cứ tự trói mình trong nếp nghĩ bùng nhùng?
– Sao cứ mãi online và thở dài ngao ngán?
– Sao cứ để tuổi trẻ trôi qua thật chán?
Việc lặp lại này tạo ra một nhịp điệu cho đoạn văn, đồng thời làm tăng cường sự chú ý của người đọc vào những vấn đề mà tác giả đang đề cập.

Bước 3: Phân tích hiệu quả biểu đạt của việc sử dụng cụm từ “sao cứ”.
– Tạo giọng điệu day dứt, trăn trở, thôi thúc: Các câu hỏi tu từ với “sao cứ” thể hiện sự băn khoăn, day dứt của tác giả khi chứng kiến giới trẻ có những hành động, suy nghĩ chưa phù hợp. Nó không chỉ là câu hỏi đơn thuần mà còn là lời chất vấn, là tiếng lòng của người quan sát, mong muốn người đọc phải suy ngẫm.
– Nhấn mạnh sự lãng phí, thụ động, trì trệ: Cụm từ “cứ” mang ý nghĩa về sự tiếp diễn, lặp lại mà không có sự thay đổi. Việc kết hợp với “sao” ở đầu câu làm nổi bật sự đáng tiếc, sự lãng phí của việc cứ tiếp tục mãi những thói quen, suy nghĩ tiêu cực, hoặc sự an phận, không dám vươn lên. Nó tố cáo sự thụ động, sự trì trệ đang bám riết lấy tuổi trẻ.
– Gợi mở hành động thay đổi, vươn lên: Bằng cách đặt ra những câu hỏi mang tính chất chất vấn, tác giả không chỉ phê phán mà còn ngầm kêu gọi, thúc giục người đọc hãy thoát khỏi những ràng buộc, những lối mòn đó để tìm kiếm những điều mới mẻ, tích cực hơn. Nó tạo ra một động lực mạnh mẽ để người đọc tự vấn và hành động.
– Tăng tính biểu cảm, hấp dẫn cho đoạn văn: Nhờ việc lặp lại và mang tính chất câu hỏi tu từ, đoạn trích trở nên giàu cảm xúc, gợi hình và thu hút người đọc hơn. Nó tạo ra một sợi dây liên kết giữa người viết và người đọc, cùng suy tư về một vấn đề chung.

Tóm lại, việc sử dụng cụm từ “sao cứ” trong văn bản có hiệu quả cao trong việc tạo ra giọng điệu trăn trở, day dứt; nhấn mạnh sự lãng phí, thụ động của giới trẻ; đồng thời gợi mở hành động thay đổi và làm tăng tính biểu cảm, hấp dẫn cho đoạn trích.